Morgunblaðið - 02.04.1969, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 02.04.1969, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLA.ÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 2. APRÍL, 196» Upp úr kælibaðinu koma þræðirnir 50 gráða heitir og fara inn í teygingar valsana. - HAMPIÐJAN Framhald af bls. 13 un bæði úti í Þýzkalandi af Institut ful Fangtecknik og Haf rannsóknarstofruuninni hér á garni frá tveimur erlendum þjóðum, sem báðax standa fram arlega í veiðarfæragerð — og Hampiðjugarni. Erlenda garn- ið, en útkoman varð svipuð hjá útlendingunum, 4 mm. að sverleika reyndist hafa slitþol 218 kg., en Hampiðjugarn af sama sverleika 260 kg. Erlenda garnið 5 mm. hafði slitþol 279 kg. en Hampiðjugarn af sama sverleika 323 kg. Bréfið með niðurstöðum þess arar rannsóknar má kalla verð skuldaða afmælisgjöf og ekki aðeins fyrir Hampiðjuna, held ur fyrir íslenzkan iðnað al- mennt. Jafn margpróíuð vöru- vöndun og lífsseigla íslenzks iðnfyrirtækis hlýtur að vekja vonir almennings um framtíð íslenzks iðnaðar og auka trú íslenzkra iðnaðarmanna á eig- in getu. Ásgeir Jakobsison. Jón verkstjóri netastofunnar, Hektor verkstjóri í vélasal, Gunn- ar afgreiðslum. og 30 ára starfsmaður, Bergur vélheili fyrirtæk- isins og 30 ára starfsmaður. - MINNING Framhald af bls. 22 að hvetja til hófsemdar og bind- indis. Ekki verður skilizt svo við minningu Magnúsar, að ekki sé getið ástar hans á skáldskap og drepið á það starf sem hann vann á skáldskaparakrinum. Hann var að kalla ævinlega með hugann við skáldskap og ljóð- list, og oft greip harun hvert það blað, sem hendinni var næst til að hripa þar það, sem í hug- ann kom. Átti hann í fórum sín um við andlátið mörg slit/ur úr dagblöðum, sem hann hafði grip ið til að skrifa á, þegar ekki var annað tiltækt, auk annarra minnisblaða. Fyrsta bókin með ljóðum eftir hann (og Jens Sæ- mundsson) kom út 1906 og hét Fjallarósir og morgunbjarmi, en eíðan komu þessar: Vídalín á Þingvöllum, 1910, Ábyrgðin, 1914, Rúnir, 1916, Bergmál, 1921, Söngvar, kvæði stökur, 1937, Heima, 1938, Hér og þar, 1938, Úr kviðlmgum eins af átján, 1941, og loks Sagnakver,1949. Magnús Gíslason var enginn hávaðamaður, hvorki í störfum sínum né skáldskap, og hann gerði enga kröfu til þess að telj ast til stórskáldanna. En þrátt fyrir þetta lifa ljóð hans á vör- um og hjarta þjóðarinnar, því að hver kannast ekki við eða hefir sungið „Nú ííkir kyrrð í djúp- um dal", sem Magnús orti aðeins 18 ára gamall, en lagið við það gerði lærifaðir hans í ljósmynda iðninni, Árni Thorsteinsson. „Stjarna stjórnu fegri" er önn- ur perla, sem oft beyrist hjá ljóð elskum monnum, en hvort tveggja sýnir að Magnús var skáld, sem kunni að fella „ást- kæra, ylhýra málið" í stuðla með þeim hætti, að þjóðin heyrði það og mundi Sá, sem þetta ritar, vill ljúka þessum fátæklegu minningarorð- um með því að þakka Magnúsi áratuga viðkynningu, þar sem hann var ætíð veitandinn af göfgi sálar sinnar. Menn eins og Magnús Gíslason eru fáir á öll- um tímum, en einmitt þess vegna lýsa þeir skært innan um sam- ferðamenn sína, og það er saim- VERTIÐARDAGUR Framhald af bis. 10. hún kynni mjög vel við sig i Eyjum. „Hvað helzt?", spurð- um við. „Það er svo fallegt hér" svaraði hún, „æsilegt fjör og ég ætla að vera hér áfram". í næsta herbergi við þær Ester og Guðrúnu hittum við tvær ungar Reykjavíkurstúlk- ur og tvær Kefglavíkurstúlk- ur. Þær eru allar 17 ára og hafa allar unnið í fiski áður. Þær sögðust vera nýkomnar og lítið skoðað, en „það er dálítið „smart" hérna í Eyj- um", sögðu þær. Þær sögðust hafa farið til Eyja til þess að þéna peninga og vonuðust bara til þess að það yrði mikil vinna. Þessar fjórar, sem við töluðum við heita Elvör Jóns- dóttir og Elín Eiríksdóttir úr Reykjavík og Ásdís Baldvins- dóttir og Sigríður Kristmunds dóttir úr Keflavík. Frá Edinborg gengum við að Hraðfrystistöðinni sjálfri, sem er á elzta hluta arhafnasvæðis við höfnina í Eyjum. Þar var áður öll verzlun dönsku kaup- mannanna í Eyjum og síðar Einn „Fossinn" var við Friða rhafnarbyrggjuna og iesíadi salt- fisk. að reyna að skjótast þangað og sjá þetta skemmtilega safn sem býður fólki að skoða helztu fiskategundir við land- ið í rúmgóðum búrum og vel skipulögðu safni. Og það er eftirtektarvert að í svo stóru sjávarplássi sem Vestmanna- eyjar eru skyldi maður ætla að allt snerist í kringum fisk á hávertíðinni, en það er margt annað að gerast. Það er Náttúrugripasafn í Eyjum ¦ ¦ Eivör Jónsdóttir, Ásdís Bald vinsdóttir, Sigríður Kristmunds- dóttir og Elín Eiríksdóttir. verzlun Gísla J. Johnsen, sem bolaði dönsku verzluninni frá og veitti þannig stórauknu fjármagni inn í athafnalíf Vestmannaeyja. Nú eru þessi gömlu hús ásamt Hraðfrysti- stöðinni í eigu Einars ríka og fleiri, en nýlega rtofnaði Ein- ar hlutafélag um Hraðfrysti- stöðina í Eyjum. Fiskimjölsverksmiðja Ein- ars Sigurðssonar ,eða FES eins og hún er kölluð er áföst fyrstihúsinu og þar splundr- aðist gúanóreykurinn upp úr reykháfnunum og allar vélar voru keyrðar á fullu, því að það var verið að keppast við að hafa þróarrými fyrir loðn- ulta. Nýjasta bryggja í Eyjum er Nausthamarsbryggjan og er hún járnþiljuð og malbikuð eins og hinar bryggjurnar. Þar voru loðnubátar að landa og mikið um að vera, en bátar voru nú farnir að koma inn með sæmilegan afla nokkrir, en tregt var hjá öðrum. Þrír skipverjar af einum aðkomubátnum spurðu okkur hvort við vissum hvar lifandi fiskasafnið væri. Við gátum sagt þeim það og þeir ætluðu ferðamönniunum gæfa að fá að kynnast þeim. Ó.J. f dag er kvaddur hinztu kveðju Magnús Gíslason skáld. Það sem mér kom fyrst í hug, err ég heyrði tilkynningu um andlát hans var: „Nú rí'kir kyrrð í djúpum dal", þetta dásamlega kvæði, sem lýsir 9vo vel við- horfi hans til náttúrunnar og alls sem lifir. Magnús fæddist 29. maí 1881 að Helgadal í Mosfellsisveit. Mér er ekki kunnugt um hvað á daga hans dreif, nema síðustu tvo ára N;ugina. Hann talaði Ktið um sjálfan sig. Hann lærði ljósmynd un í Kaupmannahöfn, vann við rafvirkjun, húsamálun, blaða- mennsku o.fl. Eitthvað mun með iifandi fiskasafni og fjöl- breyttu uppsettu fugiasafni; það er mjög forvitnilegt byggðarsafn í Eyjum ásamt safni yfir 100 uppsettra fiska, sem aliir eiu veiddir við ís- land; það er myndliitarskóli í Eyjum, stýrimannaskóli, vél skóli, tónlistarskóli, auk venjulegra skóla og margt fleira mætti nefna eins og t.d. mjög gott bæjarbóka- safn. í kringum allt þetta skapast tómstundir fyrir fólkið og félagsstarf er mik- ið í Eyjum en fijartað er höfnin og jafnvel það list- ræna kemur eitthvað frá þorskinum eins og flest annað í íslenzku þjóðfélagi. Skyldi annars þorskurinn vera list- rænn? Við römbuðum um bryggj- urnar og heimsóttum frysti- húsin. Allir vilja vinna og all- ir vonast eftir góðum afla á vertíðinni og unga fólkið ætl- aði á vertíðardansleik um kvöldið. Dagur og nótt renna saman í eitt, því að það er alltaf fjör í Eyjum, þegar fisk ast vel. Það er alltaf eitthvað um að vera í höfninni og þar er tóna spil athafnamanna, vindihörp- unnar, sjófuglanna og brims- ins sem svarar á rifi. Islend- ingar lifa af þorskinum, fólk þjóðanna hefur lyst á honum og jafnvel íslenzk list lifir á þorskinum. Það er eins gott að hann nýtur ekki iömu rétt inda og heilagar kýr Indlands. Vertíðardegi í Eyjum lýkur raunar ekki, ef sjóveður er, því þá er báturinn í essinu sínu og kemur rétt aðeins i stutta heimsókn í höfnina til þess að landa. Síðan er sleppt aftur og siglt til hafs. i.j. Þær voru hressar við að panna að þessar. hann hafa fengizt við að mála myndir en skáldskapurinn mun hafa verið honum hugstæðastur. Magnús var virkur þátttakandi í Guðspekifélagi íslands um ára bil. Hann var í ritnefnd Gang- lera og útsöLumaður hans í mörg ár. Leiðir okkar Magnúsar lágu ekki saman fyrr en hann var kominn á efri ár. Ég man hvað mér fannst gaman að heyra hug myndir harus um lífið og tilver- una, en um það hugsaði hann mikið. Guðshugmynd hans var víðfeðm eins og sum kvæði hans bera með sér. Hann segir á ein- um stað: „Ég er peð í tímaras tafM, teflt þar fram af huldu afli genginn útúr guða báli gneisti er hrökk af lífsins stáli". Magnús unni fegurð. Oft tal- loðnu fyrir færeyskan mark- (Ljósm. Mbl. Sigurgek) aði hann um sveitina sína og þau áhrif, sem kyrrð íslenzkr- ar sumarnætur hefði haft á sig. sem ungling. Hann sagði: „Þau áhrif eru varanleg, enda hefd ég stundum gripið til þeirra, þegar mér hefur legið á í lífinu". Magnús kom oft á heimili okk ar hjónanna. Hann var oftast glaður, þrátt fyrir vanheilsu og litla sjón. Við viljum nota þetta tækifæri og þakka honum þann hlýhug og góðvild, sem hann ávallt sýndi okkur og litlu telp unum okkar. Ég vil svo að endingu óska honum fararheilla á þeirri leið, sem hanii nú hefur lagt út á. Ég votta börnum hans, barnabörn- um og öðrum að'standendum inni legustu samúð og bið Guð að blessa minningu hans. Þ.G.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.