Morgunblaðið - 22.03.1977, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 22.03.1977, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 22. MAR.Z 1977" ftfgttttMiifeife Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Ritstjórnarfulltrúi Fréttastjóri Auglýsingasjóri Ritstjórn og afgreiðsla Auglýsingar Áskriftargjald 11 00.00 kr. á mánuði innanlands. j lausasölu 60.00 kr. eintakið. hf. Arvakur. Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthias Johannessen. Styrmir Gunnarsson. Þorbjorn GuSmundsson. Björn Jóhannsson. Árni Garðar Kristinsson. Aðalstræti 6, simi 10100. Aðalstræti 6, simi 22480 „Er ekki eðli- legra að hið opin- bera geri það?" Iumræðuþætti f sjðnvarpinu fyrir nokkrum dögum var fjallað um skipulag slysavarna og björgunarmála, en þrenn félagasamtök, sem byggð hafa verið upp af áhugamönnum bera hita og þunga af starfi á þessu sviði. Það eru Slysavarnafélag tslands, Flugbjörgunar- sveitin og Hjálparsveit skáta. Slysavarnafélagið er þeirra elzt og stendur rlýpsfum rðtum f þjððlffi okkar Islendinga. Flugbjörgunar- sveitinni og Hjálparsveit skáta hefur vaxið fiskur um hrygg á sfðari árum og unnið merkilegt starf að björgunarmálum. 1 umræðum þessum varpaði fréttamaður, sem umræðum stjórnaði, fram þeirri spurningu, hvort ekki væri eðlHegra að „hið opinbera" sæi um slysavarnir og björgunarmál. Þessi spurning var f eðlilegu samræmi við þann hátt, sem hér hefur tfðkast, þegar rætt hefur verið f f jölmiðlum eða á öðrum vettvangi um málefni, er varða almannaheill, að ýmist er spurt hvort „hið opinbera" geti ekki unnið meira starf á tilteknu sviði eða þess er krafizt að „hið opinbera" láti hcndur standa fram úr ermum eða kvartað er undan of litlum fjárveitingum frá „hinu opinbera", eins og þar sé um að ræða botnlausan sjóo, sem endalaust er hægt að ganga f. Nú er sá hugsunarháttur, sem lýsir sér f slfkum spurningum og kröfugerð, á undanhaldi. Rauði þráðurinn f umræðum manna á meðal er einmitt sá að draga beri úr opinbera bákninu, að gera þurfi ráðstafanir til þess að styrkja stöðu einstaklingsins gagnvart kerfinu, að fella beri niður margvfslegar hömlur, sem kerfið hefur sett á svigrúm og athafnafrelsi einstaklinganna og ekki sfzt að draga beri úr þeirri hlutdeild, sem hið opinbera hefur tekið sér f sjálfsaflafé einstaklinga og bæta Iffskjör almennings á þann hátt, enda er vafa- laust hægt að draga mjög verulega úr margvfslegri opinberri þjðnustu og umsvif um án þess að það komi niður svo nokkru nemi á Iff sgæðum. Nei, nú er kominn tfmi til að hætta að bera fram spurningar á borð við þá, hvort eðlilegra sé að hið opinbera sjái um hitt og þetta. Nú eigum við að spyrja hvað er hægt að fella niður f umsvifum opinberra aðila? Hvaða þjónustu er hægt að leggja niður eða draga úr ? Hvaða atvinnurekstur, sem nú er f höndum opinberra aðila er hægt að afhenda einstaklingum og samstarfsfélögum þeirra? Hvaða ráðstafan- ir þarf að gera til þess að fólk, sem telur sig órétti beitt, geti vænzt þess að fá ákvörðun mála sinna fyrir dómstólum á skemmri tfma en einum áratug? Til hvaða verndarráðstafana þarf að grfpa til þess að einstakl- ingurinn haldi hlut sfnum gagnvart kerfinu og friðhelgi einkalffsins verði varðveitt í þess orðs fyllstu merkingu. Hvað getum við bætt kjör launþega f kjarasamningunum f vor mikið með róttækum niðurskurði á rfkisútgjöldum og opinberri skattheimtu eins og Alþýðusamband tslands hefur lagt til? Allt eru þetta spurningar og umræðuefni, sem brenna á vörum almennings f landinu. Kannski f fyrsta skipti f marga áratugi. Það fer ekki á milli mála, að stjðrnmálamennirnir, sjálfsagt til þess hvattir af almennri kröfugerð um opinbera þjðnustu og umsvif, hafa gengið lengra en gððu hðfi gegnir f þeim efnum. Þeir hafa seilzt of langt f buddu almennings og afleiðingin hefur orðið sú, að risið hefur alda andstöðu og mðtmæla við of mikla opinbera fjárheimtu og afskiptasemi af Iffi einstaklingsins. Stjðrnmálamenn verða að þekkja sinn vitjunartíma. Núverandi rfkisstjðrn, sem tðk við þrotabúi vinstri stjðrnar og hefur átt erfitt uppdráttar f glfmunni viðefnahagsvandann á þriðja ár, mundi afla sér mikilla vinsælda með þvf að taka tillit til þeirra sjðnarmiða, sem nú eru uppi hjá hinum almenna borgara f þessum efnum. Rfkisstjðrnin á nú tækifæri til að taka nýtt frumkvæði og láta kveða við ferskan tón úr stjðrnarráðinu með því að hefja ailsherjarathugun á þvf, hvernig hægt er að stöðva og draga úr hinum margvfslegu umsvifum ríkisbáknsins. Hér þarf róttækt átak, ef það á að einhverju gagni að koma, og hér er um að ræða verkefni, sem fellur saman við gerð kjarasamninga f vor af þeirri einföldu ástæðu, að kjaramálaráðstefna Alþýðusambands Islands hefur hvatt til þess, að einkaneyzla verði aukin á kostnað minnkandi samneyzlu. Þau viðhorf, sem nú skjðta hvarvetna upp kollinum f ýmsum myndum um nauðsyn þess að hemja báknið og auka svigrúm einstakl- ingsins og vernda hann gegn ágangi kerfisins, viðhorf, sem heyrast jafnt frá vinstri sinnuðum sem hægri sinnuðum stjðrnmálamönnum, eru f megrnatriðum f samræmi við þá grundvallarstefnu, sem mörkuð var á stofnfundi Sjálfstæðisflokksins fyrir bráðum hálfri öld. Vafa- samt er, að sjðnarmið hins almenna borgara hafi nokkurn tfma verið f jafn miklum takt vid megtnstefnu Sjálfstæðisflokksins og einmitt nú. Og það tækifæri verður Sjálfstæðisflokkurinn að grfpa og hafa forystu um þann niðurskurð á rfkisbákninu, sem vilji almennings stendur til. t vor mun Sjálfstæðisflokkurinn halda landsfund. Ekkert viðfangsefni er verðugra fyrir þann landsfund en einmitt það að f jalla um einstakl- inginn og kerfið, að f jalla ftarlega um hina margvfslegu þætti þeirrar stðru spurningar. Landsfundur Sjálfstæðisflokksins þarf að f jalla um þetta viðfangsefni, og marka ftarlega stefnu, sem orðið getur grund- völiur að stðrsðkn almennings f iandinu fyrir þvi að draga úr þeim opinberu umsvifum, sem nú hvfla eins og farg á þjððinni og eru orðin langtum of þungbær fyrir f járhag hvers einstaklings. Brezka stjórn- in völt í sessi Atkvædi um vantraust á morgun Svo virðist sem áframhaldandi seta James Callag- hans í embætti forsætisráðherra Bretlands velti á því hvort honum tekst að laða til sín atkvæði nokkurra þingmanna Frjálslynda flokksins eða þingmanna frá Norður-írlandi. Til að halda velli við atkvæðagreiðlsu á morgun (miðvikudag) um vantrauststillögu fhalds- fiokksins, verður ríkisstjðrnin að fá stuðning að minnsta kosti fimm þingmanna utan Verkamanna- flokksins. Það var Margaret Thatcher, formaður Ihaldsflokksins, sem bar fram vantrauststillöguna á föstudag í fyrri viku, og verði tillagan samþykkt vió atkvæða- greiðsluna á morgun, verður forsætisráðherrann að biðjast lausnar og boða til nýrra þing- kosninga. Fari svo, er gert ráð fyrir að kosið verði fimrntudag- inn 28. april. Vantrauststillagan kom ekki algerlega á óvart. Að undan- förnu hefur Verkamanna- flokknum oft ekki tekizt að ná meirihluta við atkvæðagreiðsl- ur á þingi, en upp úr sauð á fimmtudagskvóld þegar ríkis- stjórnin hætti við að bera fram frumvarp um niðurskurð á opinberum útgjöldum, þar sem ljóst var að það yrði fellt. Atkvæði á þingi (Neðri mál- stofunni) skiptast nú þannig að Verkamannaflokkurinn hefur David Steel 310, íhaldsflokkurinn 278, Frjálslyndir 13, Skozkir þjóð- ernissinnar 11, írski sambands- flokkurinn 10, Velskir þjóðernissinnar 3, Skozki verkamannaflokkurinn 2, Sósíaldemókratar 1 og óháðir 1. Verður ríkisstjórnin því að ná samningum við þingmenn frá smærri flokkunum, ef hún á að halda velli, en það getur reynzt erfitt. Þingmenn þjóðernissinna í Skotlandi og Wales, 14 talsins, sem venjulega hafa greitt at- kvæði með ríkisstjórninni, gera það sennilega ekki að þessu sinni. Telja þeir rikisstjórnina hafa brugðizt, þar sem hún hef- ur látið af áformum sínum um aukna heimastjórn þessara landsvæða. Frjálslyndi flokkurinn væri líklegastur til stuðnings við stjórnina, enda tryggði hann valdatöku Verkamannaflokks- ins eftir kosningarnar 1974 með því að neita stjórnarsamvinnu við ihaldsflokkinn undir for- ustu Edwards Heaths. Stuðningur Frjálslynda flokksins við rikisstjórnina nú yrði henni dýrkeyptur. David Steel, formaður flokksins, skýrði um helgina frá þeim skilyrðum, sem Frjálslyndi flokkurinn setur fyrir stuðn- ingi við Callaghan, en þar á meðal eru kröfur um aó ríkis- stjórnin falli frá áformum sín- um um frekari þjóðnýtingu, beri fram nýtt frumvarp um aukna heimastjórn í Skotlandi, og vinni að gerbreytingu kosn- James Callaghan ingalaganna. Vilja frjálslyndir hætta við einmenningskjör- dæmi og taka upp hlutfalls- kosningu, er miði við heildar- atkvæðamagn flokkanna. Ef ekki næ-st samkomulag við Frjálslynda flokkinn, gæti ríkisstjórnin komizt af með stuðningi frá írska sambands- flokknum. Einn talsmanna þess flokks er Enoch Powell fyrrum þingmaður og ráðherra íhalds- flokksins, og hefur hann þegar tjáð sig fúsan til stuðnings, en aðrir flokksmenn virðast hik- andi, og virðast setja það sem skilyrði að stjórnin beiti meiri hörku í baráttunni gegn írska lýðveldishernum. Ljóst er að bæði stjórn og stjórnarandstða verða að smala öllum sínum atkvæðum á þing á miðvikudag, og er undirbúning- urinn þegar hafinn. Átta manna nefrld frá þinginu var stödd á Indlandi í síðustu viku, og var hún kölluð heim um helgina, án þess að hafa lokið störfum sínum þar. Sex þing- manna Verkamannaflokksins voru veikir, og er búizt við að suma þeirra verði að flytja á fundarstað i sjúkrabörum. Reiknað er með að atkvæði verði greidd um vantraustió klukkan tíu . eftir staðartima annað kvöld, og jafnvel þótt stjórnin haldi velli, telja margir að hún sitji varla lengur en til nausts. /x'iis) Afmælistónleikar til heiðurs Sig- urði Ágústssyni í Birtingaholti S.vðra l.ani'.holli 2(1. mar/ SIGURÐUR Agústsson f Birtinga- holti varð 70 ára 13. marz s.l. Af því tilefni var þeim hjðnum Sig- urði og Sigrfði Sigurfinnsdóttur haldið samsæti og afmælistðn- leikar að Flúðum föstudagskvöld- ið 18 þ.m. Þar komu fram þrfr kðrar, þ.e. Karlakór Selfoss undir stjðrn Asgeirs Sigurðssonar, undirleikari Björgvin Valdimars- son og einsöngvari Júlfus Vffill Ingvason. Arneskðrinn undir stjðrn Lofts S. Loftssonar og Flúðakðrinn iinriir stjðrn Sig- urðarAgústssonar, undirleikari Einar Markússon. Þá sungu kðrarnir allir saman undir stjðrn Sigurðar. Voru eingöngu flutt lög eftor hann. Margar ræður voru fluttar og Sigurði færðar gjafir og honum þökkuð mikil og giftudrjúg störf að tónlistarmálum og ýmis trún- aðarstörf er hann hefur gegnt fyrir sveit sina og hérað. Samkvæmi þetta sóttu á fjórða hundrað manns og var það mjög vel heppnað og hið ánægju- le'gasta. Sig. Sigm. mmmmmwwm mmmmmmmmmmm Sólveig Ólafsdðttir ávarpar hér Sigurð Agústsson, að baki er Flúðakórinn ¦¦<¦¦¦¦¦ > ¦ « • n « * ¦ *-**¦•*-**'*:*¦ »«*'».»'¦ fii kt-s ¦* * *.*¦ ¦ ¦¦¦¦ ¦¦¦¦ ¦ ¦¦ ¦¦¦¦¦!¦ ¦»»m—ji Ljósm. Sig. Sigm.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.