Morgunblaðið - 08.02.1985, Síða 1

64SIÐUR B
mMAHtlrfafrUti
STOFNAÐ 1913
32. tbl. 72. árg.
FÖSTUDAGUR 8. FEBRÚAR 1985
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Chemenko:
Sjúkur eða
fundarfær?
MohIivu, 7. febrúar. AP.
TASS-frcttastofan sovéska sagði í
dag, að Chernenko, forseti Sov-
étríkjanna, hefði haldið ræðu á
fundi í stjórnmálaráðinu en í gær
var það haft eftir ritstjóra og mið-
stjórnarmanni, að forsetinn væri
sjúkur. Hann hefur ekki sést
opinberlega síðan 27. desember.
Tass-fréttastofan nefndi ekki,
að Chernenko hefði haldið ræð-
una í dag, fimmtudag, en fréttin
var þó merkt þeim degi og það
er vanalegur fundardagur
stjórnmálaráðsins. Sagði, að
hann hefði fjallað í ræðunni um
mikilvægi þess, að vorsáningin
tækist vel.
í gær sagði Viktor G. Afan-
asyev, ritstjóri Pravda, í viðtali
við ítalska sjónvarpið, að
Chernenko væri sjúkur en
kvaðst ekki dómbær á hve veik-
ur hann væri vegna þess, að
hann væri ekki læknir. Vladim-
ir V. Bolshakov, fréttaskýrandi
hjá Pravda, staðfesti svo í dag
orð Afanasyev í viðtali við
NBC-sjónvarpsstöðina banda-
rísku. Dagblað í Japan hafði
það einnig eftir háttsettum
embættismanni í utanríkis-
ráðuneytinu þar, að Chernenko
væri alvarlega sjúkur af
lungnaþembu.
Þessar mótsagnakenndu yfir-
lýsingar hafa vakið mikla undr-
un vestrænna fréttamanna. Öll-
um þykir einsýnt, að Chernenko
sé veikur og líklega sjúkari en
svo, að hann sé fær um að halda
ræðu í stjórnmálaráðinu um
vorverkin á sovéskum sam-
yrkjubúum.
Réttarhöldimum í Torun lokið:
í fangelsi í 25 ár fyrir
morðið á Popieluszko
Tornn, PólUndi, 7. febninr. AP.
FJÓRIR foringjar í pólsku öryggis-
lögreglunni voru í dag fundnir sekir
um að hafa myrt kaþólskan prest og
eindreginn stuðningsmann Sam-
stöðu. Voru tveir þeirra dæmdir í 25
ára fangelsi en hinir tveir fengu
nokkuð vægari dóm. Er dómurinn
einsdæmi í kommúnísku ríki.
Grzegorz Piotrowski, höfuðs-
maður, var fundinn sekur um að
hafa myrt séra Jerzy Popieluszko
en rétturinn varð ekki við þeirri
kröfu ríkissaksóknarans, að hann
yrði dæmdur til dauða sem for-
sprakki morðingjanna. Var refs-
ingin ákveðin 25 ára fangelsi, sem
er hámarksrefsing í Póllandi að
dauðadómi undanskildum. Yfir-
maður Piotrowskis, Adam Pietr-
uszka, ofursti, fékk sama dóm
fyrir að hafa hvatt til morðsins.
Leszek Pekala, liðsforingi, var
dæmdur í 15 ára fangelsi og Wald-
emar Chmielewski, liðsforingi, í 14
ára fangelsi.
Yfirvöld í Póllandi kváðust í dag
ekkert mundu segja um dómsnið-
urstöðuna en talsmaður biskupa-
ráðsins í Varsjá sagði, að kirkjan
myndi láta álit sitt í ljós að loknu
biskupaþingi 13.—14. febrúar nk.
Edward Wende, sem fór með mál
ökumanns Popieluszkos og fjöl-
skyldu hans, sagði, að dómurinn
væri réttlátur og að hann myndi
ekki áfrýja honum.
Þegar dómurinn var kveðinn
upp grétu Piotrowski og Pekala en
Chmielewski skalf ákaflega og
huldi andlitið í höndum sér. Pietr-
uszka var svipbrigðalaus. Sagði
dómarinn, að þeir hefðu gerst sek-
ir um einstaklega viðurstyggi-
legan glæp, „þeir hefðu viljað
drepa og látið verða af því“.
Skammt frá dómshúsinu, við
Kirkju Maríu meyjar, stóðu 75
manns með kerti í hönd en inni í
kirkjunni, á altarinu, var mynd af
Popieluszko með þessum orðum:
„Hann dó fyrir trúna, sannleikann
og kærleikann.“
Réttarhöldin í Torun eru eins-
dæmi í kommúnistaríki en þar ná
yfirleitt engin lög yfir öryggis-
lögregluna, sem kerfið styðst við.
Að þau skyldu þó vera haldin er
rakið til þess sérstaka ástands,
sem í Póllandi ríkir, og til valda-
baráttu á bak við tjöldin þar sem
harðlínumenn hugsa e.t.v. Jaruz-
elski, hershöfðingja, þegjandi
þörfina.
Tass-fréttastofan sovéska sagði
í dag frá dómunum en lét þess
ógetið, að um öryggislögreglu-
menn hefði verið að ræða. Var að-
aláherslan lögð á, að kaþólska
kirkjan í Póllandi væri andþjóðfé-
lagslegt afl.
Símamynd/AP
Adam Pietruszka, ofursti (yst til vinstri) og Grzegorz Piotrowski, höfuðsmaður (efst til hægri), hlýða á
dómsniðurstöðuna, en þeir voru fundnir sekir um að hafa myrt prestinn Jerzy Popieluszko, mikinn stuðnings-
mann Samstöðu.
Ítalía:
Sex hæða hús hrundi
CaxtrllanrU. fulin, 7. febrúnr. AP.
SEX HÆÐA fjölbýlishús í bænum
Castellaneta á Suður-ltalíu hrundi í
nótt „eins og spilaborg" en þegar
síðast fréttist var búið að finna 30
lík í rústunum. Er átta enn leitað en
ólíklegt þykir, að þeir finnist á lífi.
Það var á fimmta tímanum í
morgun, sem mestur hluti fjölbýl-
ishússins hrundi til grunna og íbú-
arnir því allir í fasta svefni. Dréif
strax að björgunarmenn og tókst
Delhí-yfírlýsingin
harðlega gagnrýnd
Genf, 7. febrúar. AP.
FULLTRÚI Vestur-Þýskalands á Genfarráðstefnunni um gagnkvæma
fækkun í herjum gagnrýndi í dag mjög harðlega Delhi-yfirlýsinguna
svokölluðu, sem samþykkt var á fundi sex þjóðarleiðtoga í fyrra mánuði.
Henning Wegener, sendiherra
og fulltrúi Vestur-Þjóðverja,
sagði, að í yfirlýsingunni væri
„ekkert skeytt um hugmyndir
manna um jafnvægi og stöðug-
leika“ þótt eðlilegt jafnræði með
austri og vestri væri „óhjá-
kvæmileg forsenda" fyrir friði.
Sagði hann ennfremur, að í yfir-
lýsingunni væri „steinþagað um
hættuna á stríði með venju-
legum vopnum" auk þess, sem
lítið væri gert úr þeirri höfuð-
nauðsyn, að unnt sé að fylgjast
með því í raun hvort alþjóðlegir
samningar um afvopnunarmál
eru haldnir.
Þjóðarleiðtogarnir sex, sem
Delhi-yfirlýsinguna samþykktu,
voru þeir Rajiv Gandhi, forsæt-
isráðherra Indlands, Madrid,
forseti Mexikó, Alfonsin, forseti
Argentínu, Nyerere, forseti
Tanzaníu, Palme, forsætisráð-
herra Svíþjóðar, og Papandreou,
forsætisráðherra Grikklands.
Wegener vakti athygli á því,
að í Delhi-yfirlýsingunni hefði
ekki verið minnst á að stöðva
þyrfti útbreiðslu kjarnorku-
vopna. „Það er augljóslega vegna
þess, að þrír þeirra hafa neitað
að rita nöfn sin undir alþjóðlega
samninga þar að lútandi," sagði
Wegener og átti þá við leiðtoga
Indlands, Argentínu og Tanz-
aníu.
Sagði Wegener, að það væri
dapurlegt, að þeir, sem enn
héldu því opnu að komast yfir
kjarnorkuvopn, væru hvað há-
værastir í gagnrýninni á þá, sem
nú hefðu þau.
þeim að finna 11 manns á lífi í
rústunum. í dag hafa þeir fundið
30 lík og leita enn að átta manns,
sem allir telja af.
„Húsið hrundi allt í einu og því
fylgdi undarlega lítill hávaði. Það
var horfið, jafnaðist við jörðu, og
ég heyrði neyðaróp og sá nakið
fólk og blóðugt á rústum hússins.
Það var skelfilegt," sagði Paolo
Guerri, einn nágrannanna, sem sá
húsið hrynja.
Líklegt þykir, að vatnsagi í hús-
inu og í grunni þess hafi valdið
því, að það hrundi, en íbúarnir,
sem flestir voru aldrað fólk, höfðu
margsinnis kvartað við yfirvöld
vegna vatnsleka á öllum hæðum.
„Það voru komnar margar sprung-
ur í útveggina," var haft eftir ein-
um bæjarbúa.
Slmamynd/ÁP
Björgunarmenn unnu í allan gærdag og fram á nótt við að leita að fólki
rústum fjölbýlishússins, sem hrundi til grunna. Benda fréttir til, að vatnsaf
í veggjum og grunni hússins sem margsinnis hafði verið kvartað undan, hai
valdið slysinu.