Morgunblaðið - 27.07.1985, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 27.07.1985, Blaðsíða 10
I 10 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 27. JULÍ 1985 Myndlist Bragi Ásgeirsson íslenzk listkynning Það hefur vafalitið ekki farið fram hjá neinum, að um þessar mundir er í gangi viðamikil kynning á íslenzkum lista- mönnum á Kjarvalsstöðum er nefnist „Iceland Crucible". Nafn- ið er svo sem segir: „samheiti á fjölþættri kynningu á gróandan- um í nútímalistum íslendinga", sem Hilda hf. og bókaútgáfan Vaka standa að. Gefið hefur verið út mikið rit með myndum og upplýsingum um listamenn allra listgreina auk umfjöllunar um þróunina í hverri listgrein fyrir sig og hefur Sigurður A. Magnússon rithöf- undur ritað bókina, Vladimir Sirhov tekið ljósmyndirnar og Torfi Jónsson séð um útlitshönn- un, letur og uppsetningu. Framtakið er öðru fremur ætl- að að vera kynning á íslenzkri nútímalist á erlendum vettvangi og því eru textar bókarinnar á ensku í upprunalegri útgáfu. Auk þessa hefur verið gerð kvikmynd, er á að fjalla um grósku íslenzkra lista í nútíman- um og er gerð af tveim kunnum bandarískum kvikmyndagerðar- mönnum þeim Ilal Calbom og Phil Davies. Hér mun ég lítillega fjalla um hvern þátt fyrir sig en kynningin er svo víðtæk að helst þyrfti sér- staka grein um einstaka þætti svo vel væri en á því eru ekki tök að sinni. Sýningin er sett upp á óheppilegum árstíma er mynd- listarrýnendur halda helst að sér höndunum, og miðað við umfang hennar hefði hún þurft að standa helmingi lengur. Það tek- ur tíma að melta þetta allt og gera því rétt skil en að sjálf- sögðu heldur umræðan um ein- staka þætti sýningarinnar áfram og þar hefur hún góða sérstöðu. Þetta er gríðarmikið fyrirtæki og má vera rétt, að kynningin sé einstök í umfangi sínu en hins vegar eru hliðstæðar kynningar einstakra listgreina ekkert ný- næmi í heiminum — langt í frá. Bókin Bókin, sem ber heitið „Iceland Crucible, A Modern Artistic Renaissance", er mikið rit og veglegt, nær 200 síður og í all- stóru broti. Texta hennar samdi Sigurður A. Magnússon, svo sem fyrr segir og rekur hann í knöppu máli þróun og helstu af- rek hverrar listgreinar fyrir sig frá öndveröu fram á þennan dag. Hvað myndlist snertir hafði hann sér til glöggvunar listasogu Björns Th. Björnssonar en helsti heimildarmaður síðasta aldar- fjórðung var Aðalsteinn Ingólfs- 011 heimildasöfnun í slikt rit er hið viðkvæmasta mál og ekki síst þegar tekið er tillit til þess, að ekki liggur ennþá frammi nein nútímalistasaga né ítarleg samantekt á þróun íslenzkrar myndlistar sl. aldarfjórðung. En þó vantar ekki, að nóg sé til af hlutdrægum heimildum í brota- brotum hér og þar. Svo ég tíni hér eitthvað aðfinnsluvert til, svo sem ég þekki best, þá skil ég ekki af hverju nöfn okkar Guð- mundar Erró eru ekki nefnd meðal þeirra er komu með er- lend áhrif í malnum að utan á sjötta áratugnum! Báðir héldum við stórar sýningar í Lista- mannaskálanum er mikla at- hygli vöktu. Þá hélt ég og engin námskeið í MHÍ (Myndlista- og handíðaskóla íslands) árið 1958 enda var ég þá í Þýskalandi. Hins vegar kenndi ég fyrstur manna hérlendis listgrafik í samfelldri kennslu 1956—58 og hélt á því tímabili ekkert nám- skeið. Uppúr 1960 setti ég svo upp litógrafískt verkstæði við skólann og kenndi jafnframt dúkskurð og tréristu. Það voru svo að meginhluta nemendur mínir sem endurreistu félagið „íslenzk grafík" árið 1969 enda þá orðnir nógu margir starfandi grafíkerar á landinu til að mynda félag. Gamla félagið var óstarfhæft vegna þess að nær ekkert var unnið að grafík um árabil og að sjálfsögðu hafði ég lítinn áhuga á að stofna sérfélag í kringum mig einan. Það er hið leiðinlegasta mál, að þurfa að leiðrétta slíka hluti og manni er lítt skiljanlegt hvernig slíkt get- ur átt sér stað. En hvers vegna ekki að leita til þeirra er ótví- rætt gátu gefið greinarbestu upplýsingarnar hér? Annað, sem ég tók eftir í text- anum, er, að ofgnótt er af lýs- ingarorðum. Hér ber að fara með varúð og halda sér innan hæfilegra marka hlutlausra upp- lýsinga en að láta aðra um að álykta, dæma og hrífast. Þá eiga sérskoðanir um þróunina ekki heima í slíku riti en hafa fullt gildi og reisn í allri opinni um- ræðu. Að öðru leyti er textinn hinn skilmerkilegasti og gefur drjúg- ar upplýsingar um íslenzka myndlist og þannig séð er bókin mikilsvert framleg til kynningar á íslenzkri nútímalist erlendis. Mikil prýði er að ljósmyndun- um í bókinni en hér hefðu örfáar myndir af myndlistarverkum aukið á fjölbreytnina og gert kaflann áhugaverðari. Útlits- hönnun bókarinnar er hin smekklegasta. Ljósmyndirnar Það mun vera alveg rétt, að ljósmyndasýningin á Kjarvals- stöðum sé sUersta, fjölbreyti- legasta og „listrænasta" manna- myndasýning sem nokkurn tím- an hefur verið efnt til hérlendis. Það á í öllu falli við í þessu sér- staka formi. En við megum ekki gleyma Kaldal i þessu dæmi og sérstöðu hans, en hann var hreinn „portrett"-ljósmyndari. Vladimir Sichov er frábær ljósmyndari og á það jafnt við í svart-hvítu sem í lit — hann mun að vísu sagður þekktastur fyrir svart-hvítar myndir sínar en ekki gat ég séð að Iitskyggnur hans gæfu ljósmyndunum á veggjunum neitt eftir. Það margborgar sig að horfa á allar fimm myndaraðirnar því að inn- an um eru hreinustu perlur og væri það allt eins efni í nýja bók að velja hér þær listrænustu úr. Sú bók yrði listaverk í sjálfri sér. Á kynningunni eru 330 ljós- myndir af um 170 íslenzkum listamönnum þ.e. 2—3 af hverj- um en í flestum tilvikum einung- is 2. Af þessum 330 Ijósmyndum voru svo um 170 valdar í bókina og hefur það yfirleitt tekist vel en þó þykir mér persónulega sem karakter einstakra listamanna, sem ég þekki mjog vel til, komi betur fram í þeim myndum á sýningunni er ekki eru í bókinni. Nokkrar mjög sérvizkulega teknar myndir þar sem brugðið er á sprell þykja mér ekki bók- arprýði þótt þær geti verið ágæt- ar einar og sér. Þessi myndataka af íslenzkum listamönnum er mikil umbylting frá því sem áð- ur var því að varla er hægt að segja að til sé mikið úrval list- rænna mynda af okkar eldri og yngri listamönnum nema í ein- staka tilfelli. Eðlilega vantar hér mörg andlit, en ekki er ég fær um að dæma um það hverjir hafa gleymst, þar sem að nokkr- ir vildu ekki láta taka af sér myndir, einhverra hluta vegna. Það á þó væntanlega eftir að koma betur fram, hverjir hafa gleymst, þekki maður landa sína rétt. Vist er að Vladimir Sichov hefur hér gert stóra og mikla hluti. Kvikmyndin Ekki get ég séð að kvikmyndin gefi góða hugmynd um grósku íslenzkra lista í nútímanum. Til þess sýnir hún alltof lítið af því hvað er að gerast og hér er alltof mikið um endurtekningar og listræn skot, sem missa marks. Þá er eins og einhver grámóða sé yfir myndinni allri — andlit eru stundum í of miklum skugga eða hins vegar oflýst — enn önnur atriði eru nær alveg í myrkri. Hér er líkast sem kvikmynda- gerðarmennirnir þeir Hal Calb- om og Phil Davies hafi sprengt sig í viðleitni sinni við að gera „listræna" mynd því að mikill hluti myndarinnar fer í að sýna atriði í þeim fókus, er kemur ís- lenzkri list næsta lítið við. Ég get ekki annað en sagt það álit mitt, að ég varð fyrir miklum vonbrigðum með kvikmyndina hreint sjónrænt séð. Lokaorð Á því er ekki hinn minnsti vafi, að kynning sem slík á full an rétt á sér og hefur mikla þýð- ingu fyrir íslenzka list og mennt í nútíð og framtíð. En þar sem farið var að nokkru út í sagn- fræðilega úttekt hefðu vinnu- brögðin mátt vera nákvæmari og skipulegri. Þó má í ýmsu bæta komi til endurútgáfu bókarinn- ar. Pramtakið í heild er einstakt og vert allrar athygli. ný lousn ó gömlum vondo BRIMVORN ® TYPAR síudúkur frá Du Pont er níðsterkur jaróvegsdúkur ofinn úr polypropylene. Hann er léttur og mjög meðfærilegur. TYPAR síudúkur leysir alls konar jarðvatns- ^vandamál. ® TYPAR er notaóur í ríkum mæli í stærri verk- um svo sem í vegagerð, hafnargeró og ^stíflugerð. TYPAR síudúkur er ódýr lausn á jarðvatns- vandamálum við ræsalagnir við hús- byggingar, lóðaframkvæmdir, íþrótta- ^svæðio.s.frv. TYPAR sfudúkur dregur úr kostnaði við jarð- vegsskipti og gerir þau jafnvel óþörf og stuðlar aó því, að annars ónýtan- legan jaróveg megi nota. Dúkurinn kemur sérstaklega vel að notum í ódýrri vegagerð, hann dregur úr aur- bleytu í vegum þar sem dúkurinn að- skilur malarburóarlagió og vatnsmett- að moldar- eða leirblandaðan jarðveg. Notkun dúksins dregur úr kostnaði við vegi, „sem ekkert mega kosta", en leggja veróur, svo sem að sveitabýl- „um, sumarbústöðum o.s.frv. TYPAR er fáanlegur í mörgum gerðum, sem hver hentar til sinna ákveðnu nota. TYPAR® skrásett vörumerki Du Pont Síöumúla32 Sími 38000 StykkLshólmun Holurnar óteljandi eins og eyjarnar í Breiðafirði SCykkiHfcólmi 21 . júlí. FYRIR ivcim árum var vegarkafli frá veginum fyrir ofan Stykkishólm, þ.e. 6—7 km vegtir, bundinn var anlegu slitlagi. Ekki var þetta slit- lag búið að vera lengi þegar holur komust í það og var þi í fyrrahaust hafist handa um að fylla þa-r og stóð Vegagerðin þar að verki. En það var með þessar bolur eins og eyjaraar á Breiðafirði, að þer voru óteljanlegar. í vetur og fram til þessa dags hafa nýjar holur myndast í þenn- an sama veg og miklu fleiri og vcrri en áður og má mildi heita að ekki hafa orðið slys við akstur þegar um veginn hefir verið farið. Enn á ný hefir vegurinn verið holufylltur og eins og sjá má af myndunum hefir skemmd þessi í veginum ekki verið litil. Margir eru að velta því fyrir sér hvort ekki verði fyrr eða síðar að setja nýtt slitlag á þennan vegarkafla. Vonandi þarf þess ekki en það er annað en gaman að þurfa að bæta veginn á hverju ári. Árni

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.