Morgunblaðið - 12.09.1987, Blaðsíða 29

MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 12. SEPTEMBER 1987
29
Kjarnorkuver í Sovétríkjunum:
Þjálfun starfs-
manna ábótavant
Moskvu, Reuter.
NÚ ÞEGAR meira en ár er liðið
frá kjarnorkuslysinu í Chemobyl,
hafa starfsmenn í sovéskum
kjamorkuverum enn ekki fengið
þá þjálfun sem skyldi til að stjórna
Dular-
full al-
næmis-
sýking
Krabbameinsfélag Banda-
rikjanna (NCI) skýrði frá því
á dögunum að starfsmaður á
rannsóknarstofu hefði sýkst
af alnæmi við vinnu sína og
sýnir það að læknar, sérfræð-
ingar og aðrir starfsmenn
heilbrigðisþjónustunnar þurfa
að sýna sérstaka aðgæzlu til
að smitast ekki af sjúkdómn-
um.
NCI lét nýlega mótefnamæla
265 starfsmenn rannsóknarstofa
þar sem unnið er að rannsóknum
á alnæmi. Einn þeirra reyndist
smitaður af alnæmi og hafði
hann þó hvorki lifað gáleysilegu
kynlífi eða notað fíkniefni.
Er því vitað um fjóra starfs-
menn í bandarísku heilbrigðis-
þjónustunni sem smitast hafa af
alnæmi án þess að vera i svoköll-
uðum áhættuhópi. Allir reyndust
hafa verið með rifu í hörundi og
gæti veiran komist inn um þær.
I einu tilvikinu þrýsti berhent
hjúkrunarkona á grisju á sári
alnæmissjúklings. A aðra slettist
blóð úr alnæmissjúklingi þegar
tappi fór úr tilraunaglasi og var
getum að því leitt að vírusinn
hafi komist í gegnum slímhúð í
munni.
í nýjasta tilvikinu þykir það
hins vegar hin mesta ráðgáta
hvemig sýking átti sér stað. Við-
komandi vann í sérstaklega
loftræstu herbergi og notaði við-
eigandi hlífðarfatnað og gúmmí-
hanska en var ekki með
andlitsgrímu. Starfsmaður NCI
segir að viðkomandi hafi verið
að vinna við aðstæður þar sem
óvenju mikil samsöfnun veimnn-
ar hafi átt sér stað. „Það er
ekkert sem bendir til nýrrar sýk-
ingarleiðar," sagði Dr. Stanley
Weiss, sem stjómaði athugun
NCI. Robert C. Gallo, sem er
einn af fmmkvöðull á sviði al-
næmisrannsókna, sagði þetta
tilvik algjöra undantekningu og
ástæðulaust að menn fylltust
ranghugmyndum um smitleiðir
alnæmis. (úr Newsweek)
Júgóslavía:
svo hættulegum tækjum, að sögn
Sotsialisticheskaya Industria, op-
inbers dagblaðs austur þar.
Blaðið sagði í gær að sovéska
kjamorkumálaráðuneytið hefði ekki
staðið við að sjá stjómendum kjam-
orkuvera fyrir nægri þjálfun eða
endurhæfingamámskeiðum. Það
sakaði embættismenn, sem bera
ábyrgð á starfsþjálfun, um að hafa
gleymt að taka tillit til nýs hóps sér-
fræðinga, sem stjómaði kjamorku-
veninum.
„Þetta vandamál verður að leysa
þegar í stað,“ segir blaðið. „Heilsa
almennings, umhverfisvemd og
ástand atvinnuveganna er háð hæfni
— eða vanhæfni — starfsmanna
kj amorkustöðvanna.
Eftir slysið í Chemobyl, þegar
sprenging varð í kjamakljúfi og eld-
ur kom upp með þeim afleiðingum
að 31 lést og 135.000 manns urðu
að flýja heimili sín, tilkynntu sovésk
yfirvöld að þau myndu ganga í að
bæta þjálfun starfsmannanna.
Reuter
Nýr bíll frá Chrysler
Portofino nefnist þessi nýi tilraunabíll frá Chrysler og er búist við að hann komi til með að vekja athygli
sýningargesta á alþjóðlegri bifreiðasýningu sem hófst í gær, föstudag, í Frankfurt f Vestur-Þýskalandi.
William Verity, væntanlegur viðskiptaráðherra Bandaríkjanna:
Ætlar að gera Bandaríkja-
menn samkeppnishæfari
Washingtan. Frá J&ni Ásgeiri Sigurðssyni.
WILLIAM Verity er sjötugur að
aldri, tæplega meðalmaður á
hæð, gráhærður og rauðbirkinn
á hörund. Við yfirheyrslur fyrir
viðskiptanefnd öldungadeildar
Bandaríkjaþings í gærmorgun,
virtist hann nokkuð taugaóstyrk-
ur. Svör hans við spurningum
þingmanna voru stutt en gagn-
orð. Verity hefur alla sína
starfsævi unnið hjá sama fyrir-
tæki, ARMCO stórfyrirtækinu.
ARMCO var upphaflega stál-
verksmiðja, en fyrirtækið hefur
fært út kvíarnar undir stjórn
Verity. Óhætt er að segja, að
hann er þekktur og virtur í heimi
bandarískra viðskipta- og kaup-
sýslumanna.
Einhver þingmanna lét þau orð
falla í gærmorgun, að Verity muni
sennilega aðeins vera í embætti
Símamynd AP.
„Krakkarnir fengu fyrirmæli um að mæta á fundinn," sagði William
Verity, verðandi viðskiptaráðherra glaðhlakkarlegur í gærmorgun.
Lengst til vinstri er Margaret kona hans, en barnaböm þeirra hjóna
heita William, Judd, Victoria og Jonathan.(Ljósmynd:Jón Ásgeir Sig-
urðsson
Verkföll og óánægja
með efnahagsástandið
Bclvrad, Itcuter. ^ J
Belgrsd,
8000 VERKAMENN í IMT, einni
stærstu vélaverksmiðju í Júgó-
slavíu, og FOM-málmsteypunni
lögðu niður vinnu á fimmtudag
til að krefjast 60% kauphækkun-
ar. Órói á vinnumarkaðnum
vegna verðbólgu og lágra launa
fer nú vaxandi í landinu, og sam-
kvæmt fréttum hálfopinberra
dagblaða em sex önnur verkföll
í undirbúningi.
Ríkisfréttastofan Tanjug sagði
að verkfallið í IMT, sem er hið
stærsta sem efnt hefur verið til í
landinu, hefði hafist fyrir nokkrum
dögum með þátttöku nokkurra
hundruða verkamanna, en nú væri
nánast allt starfslið verksmiðjunnar
í verkfalli.
mörg þeirra hafa verið veigalítil og
fáir tekið þátt í þeim. Flest voru
verkföllin í apríl og maí vegna
launatakmarkana stjómvalda.
Verkamenn hafa kvartað yfir því
að í 116% verðbólgu, sem nú geisar
í landinu, geti þeir ekki lifað af laun-
um sínum. Branko Mikulic, forsæt-
isráðherra, hefur hins vegar reynt
að nota höft á launahækkanir í
næstu 16 mánuði, eða þar til forset-
atíð Reagans lýkur. „Þú verður rétt
kominn inn í starfið, þegar þú hætt-
ir,“ sagði þingmaðurinn. Af orðum
væntanlegs viðskiptaráðherra mátti
ráða, að þetta sé líklegt. Hann
sagði, að hann hefði naumast gert
sér grein fyrir því, hversu um-
fangsmikið verkeftiið væri, en hann
tekur við ráðuneyti, með 36 þúsund
starfsmönnum. Þar af vinnur um
helmingurinn í þeirri deild sem fja.ll-
ar um auðlindir og vistkerfi lofts
og lagar(NOAA). Þeirri deild hefur
fram að þessu stýrt dr. Anthony
Calio, sem hafði embættisheitið
sjávarútvegsráðherra og hefur lagt
sig í framkróka við að fá íslendinga
til að hætta hvalveiðum. Verity
sagðist ekki hafa áttað sig á því
fyrirfram, hversu viðamikil sú deild
er.
Viðskiptaráðherrann sagðist
hafa kynnt sér málin undir hand-
leiðslu dr. Calio og starfsmanna
hans undanfarna daga. Hann sagði,
að sér sýndist miða vel að endur-
bæta veðurþjónustuna með nýjustu
tækni, en á hinn bóginn er vitað,
að Verity hefur hug á að selja einka-
aðilum hluta bandarísku veðurstof-
unnar, enda er hann eindreginn
talsmaður einkavæðingar. Hann
sagðist harma að dr. Calio segði
af sér.„Mér skilst að hann hafi
unnið mjög vel og víða notið virð-
ingar, ekki sízt í þinginu," sagði
hann.
Verity stefnir að því að Banda-
ríkjamenn treysti sess sinn í al-
þjóðaviðskiptum og hann miðar að
því að uppræta viðskiptahallann
m.a. með því að auka gæði banda-
rískrar framleiðslu og gera hana
samkeppnishæfari í hvívetha.
Varðandi viðskipti við Sovétríkin
er vert að riija upp, að árið 1974
voru gerðar breytingar á viðskipta-
lögunum og þau tengd þróun
mannréttinda í Sovétríkjunum,
einkum hvað snerti að leyfa Gyðing-
um að flytjast þaðan. Lagabálkur
þessi nefnist Jackson-Vanik lögin
og varð þingmönnum tíðrætt um
þau í gærmorgun. Allir vildu þrýsta
á Sovétmenn að veita fleiri Gyðing-
um ferðafrelsi og William Verity tók
undir það, en hann lagði jafnframt
áherzlu á að greiða þurfi fyrir við-
sagðist álíta, að gerðu Sovétmenn
meira átak í að leyfa Gyðingum að
flytjast úr landi, ætti að vera hægt
að fella niður hömlur í viðskiptum
við Sovétríkin.
Vegna fisksölu til Banda-
ríkjanna, svo og hins margumrædda
hvalamáls - en þeir málaflokkar
heyra undir NOAA-deild ráðuneytis
Verity, væri forvitnilegt að vita,
hver afstaða hans yrði til starfssemi
í þessum deildur. Hann var inntur
eftir því, hver yrðu helztu verkefni
deildarinnar næstu 18 mánuðina,
undir hans stjóm. En Verity vék
sér undan að svara og sagðist enn
vera að setja sig inn í þessi flóknu
og umfangsmiklu mál.
Hvers vegna viltu verða við-
skiptaráðherra var Verity spurður.
Svarið var stutt og laggott:„Ég met
forsetann og stefnu hans mjög mik-
ils. Ég vonast til að geta aðstoðað
hann við að framkvæma markmið
sín.“
Nærri 900 verkföll hafa verið
t’lHyWtí Júgóslavíu.á þessu ári en . ,þ%i#tunni við Yej^Wtfmjuiar. . skiptum við Sov4trflpn,„.ltew.í
..- •: 11St■jíiimwiHill« * i
Ítalía:
Fegurðar-
keppni
endurtekin
Rómaborg, Reuter.
ÁKVEÐIÐ hefur verið að
endurtaka úrslitakeppni sam-
keppninnar um titilinn
ungfrú ítalia þar sem í ljós
hefur komið að stúlkan, sem
vann titilinn sl. sunnudag, er
gift og eins barns móðir.
Stúlkan, sem hreppti sæmd-
arheitið í úrslitum fegurðarsam-
keppninnar á sunnudag, er 19
ára og heitir Mirka Viola. Eftir
keppnina skýrði hún frá því að
hún hefði verið gift í tæp tvö
ár og ætti tæplega árs gamlan
son.
Reglur keppninnar kveða svo
á um að stúlkumar verði að
vera einhleypar. Þegar sannleik-
urinn um Violu kom í ljós var
hún svipt titlinum og ákveðið
að halda úrslitakeppnina upp á
nýtt, í næsta mánuði.
U