Morgunblaðið - 17.01.1988, Blaðsíða 34

34
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 17. JANÚAR 1988
3E
ADROTIINSWSI
Umsjón:
Séra Auður Eir Vilhjálmsdóttir
Ásdís Emilsdóttir
Séra Kristján Valur Ingólfsson
Byrjun starfsins
og framhald
Höldum byijun kvennaáratug-
arins hátíðlega. Hátíðahöld og
guðsþjónusta er ávöxturinn af
samstarfi margs fólks, sem hefur
barizt fyrir frelsun og breyting-
um. Þótt dauði og vonleysi ógni
getum við látið í ljós von okkar
Kvennaáratugiir Alkirkju-
ráðsins frá 1988 — 1998
Alkirkjuráðið, alheimssam-
tök mótmælendakirkna, hefur
boðað til kvennaáratugar frá
1988 til 1998. Stefnt er að 10
ára hnitmiðuðu starfi til að efla
samtöðu kirkjunnar og kvenna.
Yfírskrift þessa starfs er:
Churches in Solidarity with
Women, Kirkjumar standa með
konum.
Konur og kirkjur um heiminn
allan taka þátt í þessu starfi
og hér hjá okkur hefur þegar
verið hafízt handa.
Samstarfshópur um kvenna-
guðfræði, sem í eru kvenprest-
ar, kvenguðfræðingar og konur,
sem nema guðfræði, hefur tekið
að sér að koma skilaboðum til
kvenna í íslenzku kirkjunni og
Ecumenical Decade
QlURCHES 1N
gOLlDARlTY WUH^^OMEN
1988-1998
Anna Karin Hammar er í for-
svari fyrir Kvennavettvang
Alkirkjuráðsins, sem skipu-
leggur kvennaáratuginn.
Kvennaáratugur Alkirkjuráðs-
ins. Kirkjur standa með konum
1988-1998.
Hveijum er fijálst að skrifa
eigin verkefnalista og kjósa hvað
verður þar í efstu sætum. En Al-
kirkjuráðið leggur til að þetta
verði efst á lista:
★ Full þátttaka kvenna í kirkj-
unni og þjóðfélaginu.
★ Sjónarmið kvenna í réttlætinu,
friði og vemdun sköpunar-
verksins.
★ Guðfræðistörf kvenna og
miðlun andlegs lífs.
Full þátttaka kvenna í
kirkju og þjóðf élagi
Hvatning kvennaáratugarins er
að konur sýni þátttöku sína, hvað
þær eru að gera og hvemig þær
gera það, og að þær kynni sögu
kvenna í kirkjum sínum og lönd-
um. Konur eru hvattar til að finna
nýjar leiðir til að nota völd, og
að konur og karlar deili þeim
jafnt.
Spumingin um völdin er lykil-
spuming af því að það er undir
því komið hvemig valdinu er skipt
hvort konur geta tekið fullan þátt
í því, sem gerist. Þess vegna þarf
að spyija þessara spuminga:
★ Eru til nýjar leiðir til að nota
völd?
★ Geta karlar unnið hefðbundin
kvennastörf jafnt og konur og
sinnt þeim hlutverkum, sem
hafa verið ætluð konum?
★ Hafa konur og karlar ein-
hveija haldbæra reynslu af
svona skiptingu valdsins?
Hver er þá sú reynsla?
Sjónarmið kvenna í
réttlæti, friði og
verndun sköpunarinn-
ar
Milljónir kvenna eru kúgaðar
vegna þess að þær eru konur.
Þeim er ýtt til hliðar. Það bælir
þær og skerðir möguleika þeirra.
En ekki þeirra einna. Fjölskyldur
og þjóðfélög eru nefnilega háð
konum. Þess vegna skerðir bæling
kvenna bæði fjölskyldur og sam-
félög. Þess vegna skulum við
spyija:
★ Hver er reynsla kvenna í þjóð-
félagi þínu af hemaði, fátækt,
efnahagsórétti, kynþáttamis-
rétti, feðraveldisforsjá, þ.e.
yfirráðum karla.
★ Umhverfisskemmdum og mis-
rétti í notkun landsins.
Sífelld þörf á baráttu
En þarf raunverulega að veita
konum þessa athygli? Var t.d.
ekki nóg að halda kvennaáratug
Sameinuðu þjóðanna frá
1975—1985? Mörg okkar vonuðu
að hann myndi færa konum var-
anlegar bætur í lífskjörum.
Staðreyndin er hins vegar sú að
flestar konur búa við verri kjör
en þær gerðu fyrir 15—20 árum.
Aukinn kostnaður af hermálum
og óréttlát efnahagskerfi hafa
haft slæm áhrif á stöðu kvenna.
Yfírráð karla um heiminn allan,
þ.e. patríarkaveldið, feðraveldið,
er enn „eðlilegt" í augum flestra,
bæði karla og kvenna.
Alkirkjuráðið sendi eftirfarandi
skilaboð til þings Sameinuðu þjóð-
anna, sem haldið var í Nairobi
1985, en þau skyldu kynnt stjóm-
völdum, kirkjum og hreyfingum.
★ Þegar fjárhagur versnar
missa konur vinnuna fyrstar.
★ Iðnverkakonur eru oft óvern-
daðar og njóta lægstra launa
bæði heima og hjá alþjóðafyr-
irtækjum.
★ Sveitakonur njóta minnstrar
athygli þegar hugað er að
framförum og um þarfir þeirra
er ekki spurt.
★ Konur eru meðal fómarlamba
kjamorkutilrauna eins og
kemur fram í auknum fósturl-
átum.
★ Kynþáttamisrétti bitnar oft
tvöfalt eða þrefalt meira á
safna þeim saman til ráðagerða
og starfa.
Vænzt er samstarfs hinna
ýmsu kirkjudeilda og þess verð-
ur að sjálfsögðu líka leitað hér.
Alkirkjuráðið hefur ráðgert
að hefja starfíð með guðsþjón-
ustum um páskana og það er
líka ætlunin hér á landi.
Við flytjum ykkur nánari
fregnir af heimaslóðum innan
tíðar kynnum ykkur í dag ýms-
ar upplýsingar, sém Alkirkjur-
áðið hefur sent kirkjunum.
Efst á verkefnalista
★ Friði og vemdun sköpunar-
verksins.
Störf kvenna að
griðfræði og miðlun
andlegs lífs
Víðsvegar um heiminn eru kon-
ur að lesa Biblíuna á nýjan máta
í ljósi kúgunar sinnar og vonar.
Við skulum spyija:
★ Hvemig láta konur í hinum
ýmsu kvennahópum í ljós trú
sína og andlegt líf?
★ Hvemig endurskoða konur
skilning sinn á helgimyndum
og táknum? Skapa konur ný
tákn?
Víða í kirkjunni eru konur að
endurmeta hlutverk Maríu í frels-
unarverki Guðs og frelsun heims-
ins. í grískorþódoxu kirkjunni er
María t.d. kölluð Móðir Guðs.
★ Hveijum augum líta konur í
þinni kirkju á þá hefð?
Konur í ýmsum trúarbrögðum
eru að endurmeta feðraveldis-
hefðina út frá trú sinni.
★ Hvaða nýja hugsanir og
vonir hafa konur fundið í
þinni kirkju varðandi
þetta?
Markmiðið
★ að efla konur svo að þær
geti risið upp á móti því
skipulagi, sem kúgar þær,
hvort sem er á alþjóðavett-
vangi, í heimalandinu eða
heimakirkjunni,
★ að staðfesta — með því
að deila með sér stjóm og
ákvörðunum, guðfræði og
andlegu lífi — hvað skerfur
kvenna til kirkju og þjóð-
félags er þýðingarmikill,
★ að láta í ljós sjónarmið
kvenna í réttlæti, friði og
vemdun sköpunarverksins og
kynna störf þeirra að þessum
málum,
★ að efla kirkjuna til að
losna undan mismunum kyn-
þátta, kynja og stétta og
leggja niður kenningar og
framkvæmdir, sem mismuna
konum.
og vissu um líf með því að halda
guðsþjónustu. Sérstakt guðsþjón-
ustuform verður sent til - allra
aðildarkirkna Alkirkjuráðsins til
nota í upphafsguðsþjónustum
kvennaáratugarins um páskana
1988. Ef páskamir eru ekki hent-
ugur tími til að hefja starfíð geta
þau, sem vilja, valið annan tíma,
t.d. aðra merkisdaga í lífí kirkj-
unnar eða þjóðfélagsins. Alþjóð-
legur bænadagur kvenna, hinn
8. marz, er t.d. ágætur dagur.
Og hér fylgja nokkur ráð um
framhaldið eftir fyrstu hátíða-
höldin:
★ Ræðið saman um markmið
kvennaáratugarins og það,
sem þið setjið efst á lista.
★ Vinnið að sérstökum leiðum
til að breyta því, sem þarf í
uppbyggingu, framkvæmdum
og kenningum, til þess að
tryggja jafnrétti kvenna og
karla.
★ Hafið sambannd við aðra
kvennahópa á heimavelli, sem
vinna að þessum málum, og
athugið um möguleika á sam-
starfí.
★ Hafíð samband milli hópa,
sem vinna hver á sínum stað,
við þær, sem hafa forgöngu
um landsstarfið, og fáið upp-
lýsingar um starfíð annars
staðar í heiminum.
★ Ráðgerið og útbúið efni til
notkunar á kvennaáratugn-
um. Það gæti verið þetta:
★ Almanak kvennaáratugarins,
sem sýndi kvennabaráttuna í
landinu og legði áherzlu á
mikilvægustu atburðina.
★ Biblíulesefni og guðfræðium-
ijöllun kvenna, sem byggist á
reynzlu þeirra af kynjamis-
rétti, kynþáttamisrétti, stétta-
skiptingu og annarri
undirokun, rannsókn biblíu-
texta, sem byggist á
lífsreynzlu kvenna.
★ Sálmar, söngvar og guðsþjón-
ustuform, sem konur hafa
samið með skírskotun til rétt-
lætis, friðar og vemdunar
sköpunarverksins.
★ Sendið fréttir af starfi ykkar
til Kvennavettvangs Alkirkj-
uráðsins svo að við getum birt
það f blaði okkar „Decade
Link“.
Efni frá Alkirkjuráðinu
Starfsnefndin í Alkirkjuráðinu er skrifíð pantanir til okkar:
ti) taks ef ykkur skortir eitthvað
af því efni, sem þið hyggist nota,
t.d. biblíulestra, upplýsingar um
kynþáttamisrétti, flóttakonur
o.s.frv. Hafíð samband við þær, sem
hafa forgöngu um landsstarfíð eða
World Council of Churches
Sub-unit on Women in Church and Society
P.O. Box 66
CH-1211
Geneva 20
Switzerland
Framkvæmdir
konum en körlum, vegna þess
að það bitnar bæði á þeim sem
konum, undirokuðum kyn-
þætti og fátæklingum.
Hungursneyð og verkföll
koma harðast niður á konum
vegna þess að þær bera
þyngsta ábyrgð á fjölskyldum
sínum.
Þegar efnahags- og þjóðfé-
lagsástand versnar og firring
karla vex eykst að sama skapi
kynferðisiegt ofbeldi gegn
konum.
Vaxandi fátækt, fleiri her-
stöðvar og ferðalög karla til
að stunda kynlíf, hafa aukið
vændi kvenna og útbreitt það
meðal æ yngri stúlkna.
Kvennaáratugurinn er ekki
bundinn við ákvarðanir og fram-
kvæmdir Alkirkjuráðsins heldur
munu samstarfshópar í hveiju
landi fyrir sig og í nálægum lönd-
um starfa saman, halda ráðstefn-
ur og hvetja á ýmsan máta til
starfa. Þörf er á víðtækri þátttöku
kvenna og karla og þess vegna
er þessum hópum sérstaklega
boðið til samstarfs.
★ Kirkjum, kvenfélögum og
samtökum á hveijum stað,
guðfræðingum, kirkjuleið-
togum og öllu kirkjustarfs-
fólki.
Samkirkjuhópum kvenna
hvort sem er heima fyrir, á
stærri svæðum, í öllu landinu,
í samstarfí nokkurra landa eða
á alþjóðavettvangi.
Kvennahreyfingum, æsku-
Iýðshreyfíngum og stúdenta-
hreyfingum, félögum og
klúbbum og konum frá mis-
munandi trúarsamfélögum.
Biblíulestur vikunnar
Sunnudagur:
Mánudagur:
Þriðjudagur:
Miðvikudagur:
Fimmtudagur:
Föstudagur:
Laugardagur:
Jak. 1.2—4: Raunireruugleðiefni.
Jak. 1.5: Guð gefur vizku.
Jak. 1.9: Ber höfuðið hátt.
Jak. 1.12: Standizt freistingar.
1.16—18: Allt gott er frá Guði.
1.19: Að heyra ogtala.
1.22: Verið gjörendur orðsins.