Morgunblaðið - 23.07.1988, Blaðsíða 20

20
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 23. JULI 1988
Ferðamál á Íslandi/Einar Þ. Guðjohnsen
BAKSLAG
Það virðist augljóst, að nokkur
afturkippur kemur nú í framþróun
ferðamálanna hér á landi. Allt bend-
ir til þess, að ísland sé orðið allt
of dýrt ferðamannaland. Verðbólg-
an hér er meiri en í nágrannalönd-
um okkar og allt hækkar hér meir
en hjá aðalviðskiptavinunum.
Loks er það þessi vondi og van-
hugsaði matarskattur, sem gerir
útslagið og kemur ver við ferða-
menn en margt annað. Hvergi er
orðið dýrara að borða en hér á
landi. Menn geta spurt hvort ekki
gangi það sama yfir okkur sjálf og
víst er það svo. Við látum enda ná
saman með því að vinna meira og
lengur en nokkur önnur þjóð í heimi
samkvæmt nýjustu upplýsingum.
Straumurinn héðan er líka meiri en
við mætti búast, einmitt vegna
munarins í matarverði. Allir þurfa
að borða hvar sem þeir eru.
Það er nöturlegt, að stjómendur
landsins skuli ekki sjá og skilja á
hvaða villigötum þeir eru staddir.
Enginn stjómmálamaður virðist
skilja mikilvægi ferðaþjónustu sem
framtíðaratvinnuvegar og það mjög
svo gjaldeyrisaflandi. Ef rétt er á
málum haldið má margfalda straum
erlendra ferðamanna hingað til
lands. Stjómir flestra landa skilja
mikilvægi ferðaþjónustu og mark-
visst er að þeim málum unnið. Öll
náttúra er viðkvæm, ekkert frekar
hér en annars staðar, og verður því
að fella náttúmvemd að ferðamál-
um meira en gert hefir verið og
styrkja þá þætti, sem viðkvæmastir
em. Einn og einn stjórnmálamaður
talar fallega og glaðlega um ferða-
Einar Þ. Guðjohnsen
málin við hátíðleg tækifæri, en
síðan fýlgir ekkert á eftir.
Meingölluð lög um
ferðamál
Ég hef áður skrifað um þessi lög
og galla þeirra og nú mun ný laga-
setning vera einhvers staðar á leið-
inni. Fróðlegt verður að sjá hvað
þar verður borið á borð.
Yfirstjórnin er í höndum sam-
gönguráðuneytisins og virðist þar
lítill skilningur á mikilvægum stað-
reyndum. Nú em þeir t.d. á hlaup-
um eftir litlu ferðaskrifstofunum
og heimta 4 milljón kr. fasteigna-
verðtryggingu, annars verði þeim
lokað. Til hvers? Allar ferðaskrif-
stofur verða að setja sömu trygg-
ingu, litlar og stórar, þær sem
stunda leiguflug og þær sem ekki
gera það. Er verið að reyn að
hreinsa litlu ferðaskrifstofurnar út?
Halda menn að fáar stórar veiti
betri þjónustu en fleiri aðilar litlir
og stórir? Vilja menn kannski ein-
hverja „inturist" hér á rússneska
vísu? Ef það er tilgangurinn að
tryggja farþegum ömgga heim-
komu má gera það á allt annan
hátt, t.d. með samvinnu tryggingar-
félaga.
Launþegasamtök em komin af
stað með stórfellda ferðaþjónustu
án þess að hafa til þess ferðaskrif-
stofuleyfi eða að tryggingar sé
krafist. Hvaða undanþágur frá lög-
unum em hér á ferðinni? Mér finnst
að ráðuneytið verði að gera opin-
berlega grein fyrir öllum þessum
málum, til hvers sé ætlast af hverj-
um og hvers vegna. Allir verða að
vera jafnir fyrir lögunum, annars
em þau einskis virði.
Því miður tel ég, að ráðuneytið
sé dragbítur á þróun ferðamálanna
en ekki sá hvati, sem því ber að
vera. Ráðuneytið á ekki að
„stjórna“ ferðamálunum í smáatrið-
um, heldur að vera sá undirtónn
og hvati sem eykur hraðann.
Verkföll
í vor gerðist það enn sem oftar
og telja má árvisst, að einhver eða
einhveijir þrýstihópar telja sér hag
í því að stöðva ferðafólk. Alltaf er
það „heilagur" verkfallsréttur sem
leiðir menn í ógöngur. Mönnum
gengur illa að skilja það, að jafn-
framt réttinum bemm við líka
skyldur við þjóðfélagið. Menn geta
ekki heldur lært þá staðreynd, að
réttur eins endar þar sem réttur
þess næsta byijar.
Þarna deildu vinnuveitendur og
starfsfólk, en þriðja aðilanum,
ferðamanninum, var fórnað alsak-
lausum. Einstaklingar, sem kom
þessi deila ekkert við, vom beittir
ofbeldi, sem var til háborinnar
skammar fyrir alla þjóðina. Lög-
reglumenn horfðu á og reyndu ekki
að koma í veg fyrir ofbeldið fremur
en í öðmm vinnudeilum.
Alþingi og ríkisstjórn héldu að
sér höndum og töldu þetta ekki sitt
mál. Til hvers eiginlega er Alþingi
og ríkisstjórn hvetju sinni ef ekki
einmitt til að lægja ófriðaröldur og
koma í veg fyrir deilur um skipt-
ingu kökunnar. Um þetta atriði
snúast raunvemlega öll þjóðmálin.
Alþingi og ríkisstjórn bera
ábyrgðina með aðgerðarleysi sínu.
Það verður að gerbreyta öllum lög-
um og reglum um vinnudeilur. Jafn-
framt samningsrétti verður að
koma ákveðin samningaskylda og
verkföll verða að vera því sem
næst útilokuð. Verkföll em stríð og
það er ekki siðaðra manna háttur
að fara í stríð.
Það er ótvírætt Alþingis að laga
þessi mál og forða okkur frá þessum
árlegu ósköpum. Ferðaþjónusta er
viðkvæmust allra atvinnuvega fyrir
verkföllum.
Flugfvallarskattur
Enn hefur þessi skattur verið
hækkaður og emm við í farar-
broddi meðal þjóða heims í þessari
skattheimtu. Þetta staðfestir enn á
ný skilningsleysi stjórnvalda á þró-
un ferðamálanna og sýnir vemlega
skammsýni.
Metsölublad á hverjum degi!