Morgunblaðið - 05.08.1988, Page 39

Morgunblaðið - 05.08.1988, Page 39
39 MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 5. ÁGÚST 1988 Guðríður Svembjam- ardóttir - Minning Fædd 8. júní 1912 Dáin 28. júlí 1988 Ekki verður því neitað að sárt er að missa báðar ömmur sínar á einu sumri, móðurömmu um miðjan júní og nú föðurömmu sex vikum síðar. En við því er ekkert að gera og huggun er að báðar fengu hægt andlát. Síðustu dagana hvíldi ró yfir ömmu Guðríði, hún virtist vita að dauðinn var nærri og sætti sig við það. Þegar ég kom til hennar þar sem hún lá sagði hún fátt að fyrra bragði. Eitt skiptið spurði hún hvort hin amma mín hefði legið lengi og fáeinum dögum síðar vildi hún vita hvort ég gæti eldað og fengi nóg að borða, en eiginkona mín starfar erlendis í sumar. Þessar spumingar voru dæmigerðar fyrir afstöðu henn- ar til annars fólks, að minnsta kosti sinna nánustu. Hún var umhyggju- söm og hafði áhuga á því að okkur liði vel. Fyrsta minning mín í lífinu er tengd ömmu Guju. Ég man stóran fugl, líklega hrafn, við ógurlega á sem áreiðanlega var Blanda, því síðar var mér sagt að amma hefði farið með mig þriggja eða fjögurra ára að Guðlaugsstöðum í Blöndudal, þar sem hún og afi þekktu fólk. Þangað hef ég ekki komið síðan. Aðrar minningar, þó yngri séu, eru daufari og því miður man ég alltof fátt af því sem gerðist þegar ég var hjá þeim barn á Framnesvegi 10, þó ég muni eftir sérkennilegum myndakíki og öðru dóti. Eiginlega rofar ekki aftur til fyrr en á ungl- ingsárum og síðan þegar ég var sest- ur í Háskóla. Þá sat ég stund og stund í stofunni hjá þeim, ræddi við afa um Sturlungu, Biblíuna og bú- skaparhætti í Breiðafjarðareyjum á fyrri hluta aldarinnar, en við ömmu um nýjustu fréttir af fjölskyldunni. Einstaka sinnum sagði hún sögur úr eigin lífí, aðallega frá því hún var hjá móðursystur sinni og manni hennar á Djúpavogi. Það þótti henni held ég skemmtilegasti tími ævi sinnar. En hún sagði líka frá manni sem hafði átt plötuspilara þegar hún var á Alþýðuskólanum á Eiðum árið 1930, og um það leyti fór hún í rútu yfír Möðrudalsöræfi, samferða Þór- bergi Þórðarsyni og Halldóri Lax- ness. Henni þóttu þeir kostulegir. Stundum sagði hún mér líka eitthvað sem ég hafði sagt eða gert og hrey- knust var hún af því að í jólaboði hjá móðurfólki mínu lýsti ég því yfír að ijúpan væri ekki eins góð og lund- inn hjá ömmu á Framnesvegi. Um- ræðuefni hennar voru ávallt af hversdagslegu tagi og eftir smá- stund var hún horfin inn í eldhús að taka til mjólk, ástarpunga eða annað góðgæti, sem hún bar til stofu eða hún bauð okkur afa að setjast til borðs í eldhúsinu. Amma fæddist 8. júní 1912 á Hólmum í Reyðarfírði. Hún var elst bama Guðnýjar Jóhönnu Beck, dótt- ur sveitarhöfðingjans Hans Beck á Sómastöðum, og Sveinbjarnar P. Guðmundssonar fræðimanns frá Skáleyjum á Breiðafirði. Hann hafði flust austur á land að loknu námi í bændaskólanum í Ólafsdal, sinnti búskap og stundaði verslunarstörf. Yngri systkini ömmu voru Hrafn á Hallormsstað, fæddur 1913 og lést í fyrra, Þórólfur, fæddur 1915 og Birgir fæddur 1921, en dáinn 1936. Guðný Jóhanna lést eftir fæðingu Birgis og ári síðar var heimilið leyst upp. Amma fór til Sigríðar móður- systur sinnar og manns hennar séra Jóns Finnssonar að Hrauni í Djúpa- vogi og var hjá þeim í tæpan ára- tug. Eftir einn vetur í Eiðaskóla og ár í vist að Laugum í Aðaldal fór hún aftur til fósturforeldra sinna sem þá voru flutt til Reykjavíkur. Þaðan fór hún sumarið 1934 í kaupavinnu vestur í Svefneyjar á Breiðafírði, en þar var föðursystir hennar ráðskona hjá Óskari Níels- syni bónda og hreppstjóra. Hann hafði þá misst konu sína Önnu Jó- hönnu Magnúsdóttur fjórum árum áður og átti tvær dætur, Guðnýju Jóhönnu sex ára og Önnu Jóhönnu fjögurra ára. Dvöl ömmu vestra varð lengri en til stóð, því þau Óskar gift- ust 18. ágúst 1935, hann sautján ámm eldri en hún. Fyrstu börn þeirra fæddust í Svefneyjum, faðir minn Jón Sigurður 15. maj 1936 og Þórkatla 21. mars 1939,. Árið 1940 flutti fjölskyldan búferlum til Flat- eyjar og þar fæddust afa og ömmu tveir synir, Ólafur Aðalsteinn 15. maí 1942 og Níels Örn 23. ágúst 1944. í Flatey bjó þá Sveinbjörn faðir ömmu ásamt síðari konu sinni Minning: Fæddur 8. nóvember 1919 Dáinn 8. júní 1988 Nú er elsku afi okkar James Cronin dáinn. Okkur barnabömunum langar að minnast hans í örfáum orðum. Afi fæddist í Killmalock á írlandi 8. nóvember 1919. Árið 1941 kemur afi til íslands og kynnist hann þá elsku ömmu okkar Önnu Cronin og vom það hans stærstu gæfuspor er hann gekk að eiga hana 26. ágúst 1944. Árið 1950 flytjast þau búferlum til London. Þeim varð sjö barna auðið og búa fimm synir þeirra í London og tvær dætur héma á ís- landi. Afí var gæddur mjög sterkum persónuleika og ljúfmenni var hann mikið. Hann var dulur um eigin hagi en jafnframt mjög tilfínninga- næmur. Afi hafði næma kímnigáfu og greind glöggt þá hlið tilvemnnar er líta má í skoplegu ljósi. Gátu hnyttin svör hans og athugasemdir Margréti Guðmundsdóttur og börn- um þeirra Ásbirni, Styrkári, Tryggv3. Eysteini, Guðmundi og Steinunni. Undir stríðslok þótti ekki lengur lífvænlegt að búa í eyjum á Breiða- fírði og leiðin lá suður á land vorið 1945. Eftir skamma dvöl í Mosfells- sveit og Reykjavík settust þau að í Engey. Þar sá afi um tilraunabú með sauðfé, auk þess sem þau vom með eigin bústofn og höfðu æðar- varp að því er hann sagði mér síðar. Fyrir vikið þykir mér æðarfugl öðr- um fuglum fegurri. Til Reykjavíkur fluttust afí og amma árið 1954. Þar bjuggu þau út ævina, lengst af og alla tíð í mínu minni á Framnesvegi 10. Reynitré og hlynur byrgðu sýn útúr annarri stofunni. Klósettið var uppi á lofti og Snæfellsjökull sást við ýmsar aðstæður sýnt hliðar á hlutunum, sem ekki lágu í augum uppi. Alltaf var þetta þó græsku- laust, enda fjarri honum að særa menn eða leggja þeim misjafnt til. Afi var mjög nærgætinn og tillit- semi var ríkur þáttur í fari hans. Af þessum sökum var hann sannur vinur vina sinna. Þó afi hafi ekki verið íslenskur þá dáði hann land og þjóð og var stoltur af þeirri fjöl- skyldu sem hann átti héma heima. Við eigum okkur margar góðar og yndislegar minningar um afa sem munu ávallt lifa með okkur. Nú þegar leiðir skiljast er hans sárt saknað af okkur bamabörnunum en sárastur er harmur elsku ömmu sem misst hefur mikið. Bálför hans hefur nú þegar farið fram í London þar sem afi og amma bjuggu. Fær hann nú sína hinstu ósk upfyllta þar sem jarðneskar leifar hans verða til grafar bornar í dag. þegar ég klifraði uppá baðbrúnina og teygði höfuðið uppí þakgluggann. Árið áður en þau settust að í Reykjavík dó Ólafur sonur þeirra úr berklum, ellefu ára. Ljósmynd af honum stóð á áberandi stað við símann í stofunni á Framnesvegi og amma talaði oft um að þau myndu hittast þegar hún yrði öll. Mér fannst hún hlakka til þeirrar stundar og ekki hefur biðin orðið örðugri þegar afí dó á heimili þeirra fyrir tæpum þremur árum. Myndir af þeim báð- um, eiginmanni og syni, voru í her- bergi hennar á Elliheimilinu Grund og er ekki annað eftir en að biðja þess að henni verði að ósk sinni og hitti þá báða þegar hún verður lögð til hinstu hvíldar við hlið þeirra í Fossvogskirkjugarði í dag. Mási Okkur langar að minnast hans með þessum sálmi. Nú legg ég augun aftur, Ó, Guð, þinn náðar kraftur mín veri vöm í nótt. Æ, virst mig að þér taka, mér yfír láttu vaka þinn engil, svo ég sofi rótt. (S. Egilsson) Hafi afi þökk fyrir allt óg allt. Elskandi barnabörn James Cronin

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.