Morgunblaðið - 09.05.1990, Blaðsíða 31

MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 9. MAI 1990
31
f
i
I
3
I
■

Einsetinn skóli
Fagurgali - innantóm orð?
eftir Sigrúnu
Agústsdóttur
Einsetinn skóli og samfelldur
skóladagur hefur um árabil verið
baráttumál foreldra og kennara hér
á landi. Að undanfömu hafa stjórn-
málaflokkar keppst við að lýsa því
yfir að þetta baráttumál væri mark-
mið sem stefnt skyldi að, en engar
ákvarðanir hafa verið teknar til að
nálgast þetta markmið.
Þvert á móti hafa yfirvöld skóla-
mála haldið að sér höndum og beitt
niðurskurðarhnífnum við fjárveit-
ingar til grunnskóla.
Viðhald og búnaður í lamasessi
Reykjavíkurborg hefur búið illa
að grunnskólum borgarinnar. Að-
eins örfáir grunnskólar í borginni
eru einsetnir og nýrri skólarnir eru
flestir yfirfullir og allir tvísetnir.
Eldri skólabyggingar liggja margar
undir skemmdum vegna lélegs við-
halds og er nærtækasta dæmið
elsti grunnskóli borgarinnar sem
er enn starfræktur, þ.e. Austurbæj-
arskóli. Þessi myndarlega skóla-
bygging liggur undir skemmdum
og hlutar hússins eru ónothæfír.
Talið er að u.þ.b. 80 milljónir þurfi
til að koma húsinu í viðunandi
horf. Skólalóðir við grunnskóla
borgarinnar eru víðast hvar illa
búnir leiktækjum og við suma skóla
ófrágengnar jafnvel þótt skólar
hafi starfað árum saman. Allir sem
starfað hafa við skóla vita hversu
mikilvægt það er fyrir vellíðan
barna að þau geti unað við leik í
frímínútum í skólanum. Á sama
tíma og skólabyggingar eru í lama-
séssi og mikið vantar á húsnæði
fyrir grunnskóia Reykjavíkur er
verið að reisa hallir á kostnað borg-
arbúa, s.s. ráðhús og veitingahús á
Öskjuhlíð.
Kennslutími stöðugt
skorinn niður
Ríkisvaldið hefur ekki staðið sig
betur við fjárveitingar til grunn-
skóla. Á sama tíma og ráðamenn
tala fjálgiega um einsetinn skóla
og samfelldan skóladag er skorið
niður fjármagn til kennslu í grunn-
skóla. Til dæmis var kennsla minnk-
uð um eina stund á viku hjá öllum
bekkjum grunnskóla sl. haust.
Árið 1960 var kennslumagn í
1.-8. bekk að meðaltali 32,5
kennslustundir á viku (heildar-
kennslumagn 10400 mín. á viku),
en skólaárið 1989-90 er kennslu-
magnið í sömu árgöngum 25,2
kennslustundir á viku að meðaltali
(heildarkennslumagn 9080 mín. á
viku).
Þannig er vikulegur kennslu-
tími grunnskólanemenda í 1.-8.
bekk nú rúmlega 7 tímum styttri
að meðaltali en hann var árið
1960.
Á sama tíma og skólatími hefur
í raun styst í grunnskólanum hafa
orðið miklar breytingar í þjóðfélag-
inu, ekki síst inni á heimilum. Nú
er mikiu algengara að báðir foreldr-
ar vinni utan heimilis mesta hluta
dagsins en var fyrir 30 árum. Þar
við bætist að Reykjavík hefur á
þessum tíma breyst úr rólegum bæ
í iðandi stórborg þar sem margar
hættur bíða barna sem eru eftirlits-
laus heima hálfan daginn.
Það er því engin tilviljun að
umræða um aðbúnað og kjör skóla-
barna er mikil í íslensku samfélagi
núna. Foreldrar, kennarar og annað
áhugafólk um uppeldismál vill búa
vel að börnum á Islandi. Lengri og
samfelldur skóladagur, einsetinn
skóli og skólamáltíðir er eitt brýn-
asta verkefnið sem þarf að vinna
að til að auka öryggi skólabarna.
I nýju frumvarpi tii laga um
grunnskóla sem menntamálaráð-
herra hefur lagt fram á Alþingi eru
ákvæði um lágmarks kennslutíma
í grunnskóla, sem fela í sér nokkra
lengingu á kennslutíma frá því sem
nú er. Þó er enn ekki náð því tíma-
magni í 1.-8. bekk (sbr. dæmi sem
tekið var hér að framan). Nú er
meðaltímafjöldi á viku fyrir þessa
árganga 31 stund á viku. Þarna er
vissulega stigið spor í rétta átt, en
betur má ef duga skal. Þetta er
langt frá þeim markmiðum sem
þarf að ná til að viðunandi ástand
ríki í þessum efnum.
Kvennalisti forystu í
skólamálum
Kvennalistinn hefur á þessu kjör
tímabili haft frumkyæði að umræðu
um skólamál, bæði á alþingi og í
borgarstjórn. Kvennalistakonur
hafa lagt fram margar tillögur til
úrbóta í skólamálum á þessum vett
vangi. M.a. lögðu þær fram frum
varp til laga um grunnskóla á A1
þingi. I því frumvarpi var markið
sett hærra en í frumvarpi mennta
málaráðherra hvað varðary
samfelldan skóladag, lengingu skól
atíma og einsetningu grunnskóla.
í borgarstjórn Reykjavíkur hefur
fulltrúi Kvennalistans lagt fram
fjölmargar tillögur í skólamálum
með tilstyrk annarra fulltrúa minni
hlutans. Helstu dæmi um tillögur
Kvennalistans eru: Úttekt að
Sigrún Ágústsdóttir
„Lengri og samfelldur
skóladagur, einsetinn
skóli og skólamáltíðir
er eitt brýnasta verk-
efhið sem þarf að vinna
að til að auka öryggi
skólabarna.“
ástandi allra skólalóða í borginni
og úrbætur í þeim efnum í áföng-
um. Tilraunaskóli með samrekstri
skóla, tónlistarskóla og dagvistar.
Ny lestrarsérdeild og síðast en ekki
síst tillaga um fimm ára fram-
kvæmdaáætlun um einsetningu
grunnskóla Reykjavíkur. Lagt var
til að borgarstjórn Reykjavíkur
samþykkti að koma á einsetningu
í öllum grunnskólum borgarinnar.
í því skyni skyldi varið 120 milljón-
um árlega til viðbótar við stofn-
kostnað skóla, í fimm ár til að
byggja skólastofur við grunnskóla
Reykjavíkur, þannig að skólaárið
1994-95 yrði unnt að einsetja alla
grunnskóla borgarinnar. Meirihluti
borgarstjórnar vísaði tillögunni fr^
töixkin
Tillögur kvennalistakvenna hafa
ekki hlotið náð fyrir augum vald-
hafa á Alþingi né heldur meirihluta
í borgarstjórn. Það hlýtur því að
læðast að manni sá grunur að allt
tal um samfelldan skóladag og ein-
setinn skóla séu orðin tóm. Það eru
verkin sem tala sínu máli — niður-
skurður á fjármagni til skólamála
og lélegt viðhald og framkvæmdagc
leysi við skólabyggingar í borginni.
Hve lengi þurfa foreldrar að bíða
„ þess að Alþingi og borgarstjórn
þóknist að láta verkin tala? Þgð
kostar vissulega mikla peninga að
byggja upp góða skóla. En höfum
við efni á að láta velferð barna
okkar sitja á hakanum?
Það vita allir hve alvarlegar af-
leiðingar það getur haft að böm séu
eftirlitslaus ein heima mikinn hluta
dagsins. Þess gætir nú þegar að
börn eru öryggislaus og slíkt örygg-
isleysi birtist oft í ýmsum hegðunar-
vandkvæðum. Afleiðingarnar geta
síðan orðið mjög alvarlegar þegar
börnin eru komin á unglingsárin.*-
Það þolir enga bið að unnið verði
að einsettum skóla, samfelldum og
lengri skóladegi! Til þess að svo
megi verða þarf Alþingi að taka
ákvarðanir um auknar fjárveitingar
til grunnskóla og borgaryfirvöld
þurfa áð gera framkvæmdaáætlun
um nýbyggingar og viðhald grunn-
skóla hér í borginni.
Höfundur er grunnskólakennari,^.
Erá lista Kvennalistans til
borgarstjórnarkosninga.
Forskoðun kynbótahrossa
fyrir landsmótið hafín
_________Hestar______________
eftir Ásdísi
Haraldsdóttur
FORSKOÐUN kynbótahrossa
fyrir Landsmót hestamanna
1990 er hafín. Þeir Þorkell
Bjarnason og Kristinn Hugason
ráðunautar hjá Búnaðarfélagi
Islands hófu ferð sína um landið
á Kynbótabúinu og tamninga-
stöðinni á Hólum í Hjaltadal 30.
apríl og 2. maí voru þeir á Stóð-
hestastöð ríkisins í Gunnars-
holti. Síðan fara þeir vítt og
breytt um landið og ljúka for-
skoðuninni þann 11. júní n.k. Að
sögn Kristins er gert ráð fyrir
mikilli þátttöku.
Ákveðið hefur verið að birta all-
ar dómseinkunnir jafnóðum og úr-
töku er lokið á hveijum stað. Á
landsmóti verða þeir dómar birtir
aftur ásamt landsmótsdómnum.
Hæsta samfellda dómseinkunn sem
hrossið hefur hlotið verður notað
við alla úrvinnslu og í BLUP kyn-
bótagildisspá, en landsmótsdómur-
inn gildir við röðun á landsmótinu.
Kristinn sagðist vera viss um að
menn yrðu ánægðir með þessa
nýbreytni og eins það að áfram
verða umsagnir látnar fyigja ein-
kunnum.
Hann benti einnig á að nú er
mönnum fijálst að mæta oftar en
einu sinni með hvert hross til for-
skoðunar. Telji þeir að sýning hafí
misheppnast þurfa þeir að skrá
hrossið aftur á öðrum stað og geta
þar með sýnt hrossið að nýju.
Inntökuskilyrði á landsmót eru
þau að einstaklingar 5 vetra og
eldri verða að hafa náð 1. einkunn,
þ.e.a.s. 8.00 í meðaleinkunn. Fjög-
urra vetra hross þurfa að hafa náð
7.80 í meðaleinkunn.
Á fundi Hrossaræktarnefndar
B.I. var samþykkt að umsjónar-
menn landsmótsins hafi rétt til að
lækka inntökuskilyrði 5 vetra
hrossa ef þátttaka þeirra verður
dræm. Kristinn sagðist vona að
þátttaka verði það góð að hægt
verði að miða við þau hross sem
náð hafa 1. einkunn.
Nú verður í fyrsta sinn hætt að
nota dómseinkunn fyrir stóðhesta
með afkvæmi en þess í stað miðað
við BLUP kynbótaeinkunn. Þannig
er tekið tillit til allra skráðra af-
kvæma viðkomandi stóðhests í
dómnum.
Hestur sem keppir til heiðurs-
verðlauna fyrir afkvæmi þarf að
hafa fengið BLUP kynbótaeinkunn
125 eða meira fyrir 50 eða fleiri
afkvæmi og þurfa 12 afkvæmi að
mæta til sýningar á landsmóti.
Mörkin fyrir 1. verðlaun hafa
verið lækkuð að sögn Kristins og
var það gert til hvatningar og til
að hafa sýninguna á landsmótinu
sem fjölbreytilegasta. Til að hestur
fái 1. verðlaun þarf hann að fá 115
i kynbótaeinkunn eða meira fyrir
15 eða fleiri afkvæmi. Sex afkvæmi
þurfa að mæta á sýninguna.
Kristinn sagði að stefnt væri að
því að hækka 1. verðlaunamörkin
aftur síðar.
Til að hryssa hljóti heiðursverð-
laun þarf hún að hafa 7,95 eða
meira fyrir 5 afkvæmi eða fleiri
og þurfa fjögur að mæta til sýning-
ar. Auk þess þurfa tvö afkvæma
hennar að hafa hlotið 1. verðlaun
sem einstaklingar. Til að hljóta 1.
verðlaun þarf hryssa að hafa a.m.k.
7.80 fyrir fjögur eða fleiri afkvæmi
og þurfa 3 að mæta til sýningar.
Eitt þeirra þarf að hafa 1. verðlaun
sem einstaklingur.
Þær reglur gilda um kynningu
hrossaræktarbúa að hver sýndur
hópur telji 8- 10 hross. Um
hrossabú sé að ræða sem telji
minnst 30 hross, þar af 10 tamdar
hiyssur. Sýndar og verðlaunaðar
hryssur frá búinu fram á þennan
dag séu a.m.k. þijár og einn ættbó-
karfærður stóðhestur. Ekki er þörf
á að sami maður eigi öll ræktunar-
hrossin. Jafngilt er samstarf
manna við sömu ræktun, enda séu
öll hrossin fædd á sama búi.
Ákveðnar reglur gilda um fóta-
og beislisbúnað kynbótahrossa. Þar
segir að allar járningaraðferðir sem
ýkja fótaburð séu óleyfilegar. Hó-
flengd skal vera eðalileg og notkun
hvers konar botna eða millileggs
milli skeifu og hófs óheimil nema .-
dýralæknisvottorði sé fram vísað.
Hámarksþyngd skeifna miðast við
8 mm x 20 skeifur, smíðaðar úr
venjulegum smiðajárnsteini. 10
mm skeifur eru ekki leyfðar. Fram-
og afturfótaskeifur skulu vera
sömu gerðar og jafnslitnar. Hóf-
hlífar má nota séu þær ekki þyngri
en 120 grömm og skulu þær vera
svartar eða brúnar að lit.
Hestur sem tekur þátt í gæð-
ingakeppni og er járnaður sam-
kvæmt reglum Landsambands
hestamanna um gæðingakeppni
má taka þátt í hópsýningu ræktun-
arbúa og afkvæmasýningu, en
hann verður ekki dæmdur nema
hann sé járnaður samkvæmt regl-
um um sýningu kynbótahrossa.
Þá er þess getið að notkun gan-
óla er óheimil.
Kristinn sagði að kynbótadóm-
nefndin hefði nú rýmri tíma til
dómsstarfa á landsmótinu því byij-
að verður að dæma kynbótahross
á þriðjudegi. Hann sagði að sú
stefna hefði verið mörkuð að hætta
að ofsetja dagana eins og verið
hefur. Nefndin þurfti að dæma
mest 100 hross á dag, en talið er
eðlilegt dagsverk að dæma 55
hross.
Auglýsing f ró
Póst -og símamólastofnuninni
Símnotendum er vinsamlegast bent á að 6. maí nk. mun
svæðisnúmer i fyrir London breytast í annað hvort 71 eða
81 sem hér segir:
London, miðborg .. .... 71
London, utan miðborgar .... 81
Til hagræðis fylgir tafla, sem sýnir skiptinguna miðað við
3 fyrstu tölustafi símanúmers.
Til að finna nýtt svæðisnúmer skal bera 3 fyrstu tölustafi
símanúmers saman við töfiuna hér að neðan.
Fyrsfu 3 stafir Nýtt svæðts- Fyrstu 3 stofir Nýtt svæðis- Fyrstu 3 stafir Nýtt Fyrstu 3 stofir Nýtt
simonúmers númer simonúmers númer simonúmers númer simonúmers númer
200 81 454 71 696 71 874-879 81
202-209 81 455-456 81 697-699 81 881-886 81
210 71 457 71 700-704 71 888-894 81
212-215 71 458-464 81 706-716 71 895 *
217-263 71 465 71 718-739 71 897-900 81
265-281 71 466-472 81 740-752 81 901 71
283-284 71 473-474 71 753 71 902-909 81
286-289 71 475 81 754-756 81 911-912 71
290-291 81 476-477 71 757 71 913-914 81
293-295 81 478-479 81 758-761 81 915-918 71
297-305 81 480-499 71 763-764 81 920-925 71
306 71 500-509 81 766-771 81 927-939 71
307-314 81 510-513 71 772 71 940-944 81
315 71 514 81 773 81 945 *
316-319 81 515-516 71 774-775 71 946-954 81
320-329 71 517-521 81 776-778 81 955-957 71
330 81 522 71 779 71 958-961 81
331 71 523-524 81 780-781 81 962 71
332 81 525 71 782 71 963-965 81
333-334 71 526-527 81 783-789 81 967-969 81
335-337 81 528 * 790-796 71 971-973 71
338 71 529-536 81 798-799 71 974 81
339-343 81 537-538 71 800-809 81 975 *
345-349 81 539-547 81 811 81 976 71
350-359 71 548 71 818-824 71 977 81
360-361 81 549-579 81 826 71 978 71
363-368 81 580-589 71 828-829 71 979-981 81
370-389 71 590-595 81 831-839 71 982 •
390-395 81 597-599 81 840-859 81 983-986 81
397-399 81 600-613 71 860 71 987 71
400-418 71 615 71 861-864 81 988-989 81
419-424 81 618-639 71 865 71 991-995 81 ►
425 71 640-648 81 866 81 997-998 81
426-429 81 650-651 81 867 71
430-439 71 653-661 81 868-871 81
440-453 81 663-695 81 872-873 71
*Númer. se n bvrja ú þessum 3 tölustöfum geta fengiö úthlutaö bæöi 71 og 81
Diemi: simanúmer 44 1 434 0000 veröur 44 71 434 0000
Verði hringt í gamla svæðisnúmerið eftir 6. maí mun
símsvari fyrst um sinn tilkynna um breytinguna og gefa til
kynna hvert rétta svæðisnúmerið sé. ■*
Vinsamleeast eevmiö aueLvsineuna.