Morgunblaðið - 01.11.1990, Side 16

16
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 1. NÓVEMBER 1990
Námskeið
sem hefjast á næstunni.
SJÁLFSNUDD (DO-IN) OG SLÖKUN.
Þú lærir sjálfsnudd meö japanskri aðferð sem felst í að finna
orkurásir líkamans. Markmiðið er betri líðan og jafnvægi á
líkamanum. Leiðbeinandi: Hildur Karsn Jónsdóttir.
ÁKVEÐNIÞJÁLFUN FYRIR KONUR
Þú lærir að meta þínar jákvæðu og sterku hliðar og vinna bug á
eöa lifa með þeim veiku. Sjálfstraustið eykst og þú verður
ákveðnari. Leiðbeinandi: Steinunn Harðardóttir.
FATASAUMUR
Langar þig að sauma eigin föt? Á þessu námskeiði lærir þú
undirstöðuatriðin við að sauma föt, taka mál og nota snið.
Leiðbeinandi: Ásta Kristín Siggadóttir.
VIÐTÖL OG GREINASKRIF.
Þú lærir að nýta þér aðferðir blaðamanna við að byggja upp og
skrifa greinar, taka viðtöl og vinna úr þeim.
Leiðbeinandi: Vilborg Harðardóttir.
Um helgina: Pappírsgerð og Fluguhnýtingar.
Námskeiðin fyrir eldri borgara hef jast í þessari viku.
Nánari upplýsingar um stað, tíma og verð:
TÓM5TUNDA
Skólavördustig 28 Sími 621488
„Hálfsannleikur oft-
ast er óhrekjandi lygi“
eftir Gunnar
Guðbjartsson
Fimmtudaginn 25. október boð-
aði Stéttarsamband bænda og Bún-
aðarfélag íslands til kynningar-
fundar um svokallaða „GATT“-
samninga í Súlnasal Hótel Sögu.
Fundarefni var uppgefið eftirfar-
andi:
Jón Sigurðsson viðskiptaráð-
herra, greinir frá stefnu íslenskra
stjómvalda í GATT-viðræðunum
með áherslu á þá þætti sem að land-
búnaði lúta.
Amund Venger, framkvæmda-
stjóri norsku bændasamtakanna,
fjallar um hugsanleg áhrif GATT-
samninganna á landbúnað á Norð-
urlöndum.
Haukur Halldórsson, formaður
Stéttarsambands bænda, fjallar um
gang GATT-viðræðnanna og af-
stöðu Stéttarsambandsins til þeirra.
Á eftir framsöguerindunum var
fundarmönnum gefinn kostur á að
bera fram fyrirspumir.
Jón Sigurðsson gerði grein fyrir
tilboði íslensku ríkisstjórnarinnar til
„GATT“-nefndarinnar um minnk-
aðan Ijárstuðning við búvörusöluna
er næmi á ári kr. 3.920 milljónum.
Þessi fjárhæð skiptist þannig: Út-
flutningsbætur kr. 675 milljónir.
Annar stuðningur, aðallega niður-
greiðslur, kr. 3.245 milljónir. Alls
kr. 3.920 milljónir.
Auk þess taldi hann eðlilegt að
leyfa innflutning á unnum landbún-
aðarvörum svo sem ostum, ijómaís,
jógúrt og unnum kjötvörum.
Fjölmiðlar — útvarps- og sjón-
varpsstöðvamar — báðar hafa sagt
ítarlega frá ræðu Jóns ráðherra.
Hins vegar hafa þeir í engu get-
ið ræðu Norðmannsins. En í ræðu
hans komu fram mörg atriði sem
Norðmenn (a.m.k. bændur þar í
landi) telja neikvæð við þessa samn-
ingagerð.
Haukur Halldórsson skýrði ýmis
atriði í stöðu samningamálanna,
m.a. skýrði hann frá því að í Banda-
ríkjunum er korn greitt niður í mikl-
um mæli bæði fyrir innlenda not-
endur þess og líka í sölu á erlendum
markaði. Þannig greiða þeir niður
alla kjötframleiðslu sína og margar
aðrar vömr. Þessu formi vilja þeir
fá að halda áfram þrátt fyrir kröfu
þeirra til annarra þjóða um að draga
úr eða fella niður allan stuðning
við sinn landbúnað. Af þessu leiðir
að EB-lönd em miklu tregari að
fallast á niðurfellingu eða samdrátt
í sínum mikla stuðningi við land-
búnaðinn.
Fjölmiðlar, sérstaklega útvarp og
sjónvarp, hafa ekki skýrt frá þess-
um þáttum málsins, svo ég hafi
heyrt.
Og ekkert hefur verið sagt frá
fyrirspurnum fundarmanna né
svömm við þeim. Því segi ég að
aðeins hafi verið sagður hálfur
sannleikur af fundinum og varla
það.
Gunnar Guðbjartsson
„Ég geri þá kröfu til
þeirra stjórnmála-
manna, sem vilja ganga
óhikað í þær breytingar
búvöruverslunar og bú-
vöruframleiðslu, sem
að framan er gerð
grein fyrir, að þeir upp-
iýsi hvaða aðstöðu og
vinnu þeir ætla upp-
flosnuðum bændum í
framtíðinni og fólki í
þéttbýli, sem nú vinnur
úr búvörum.“
Ég bar fram sex spurningar:
1. Verði innflutningur búvara
leyfður, hvernig á þá að tryggja
að ekki berist með þeim sjúkdómar
eða mengun, sem ekki er til á ís-
landi?
Þessu svaraði ráðherrann á þann
veg að heilbrigðiseftirlit yrði að efla.
Þær heilbrigðisstofnanir, sem nú
starfa að matvælaeftirliti, Heil-
brigðiseftirlit ríkisins, Yfirdýra-
læknisembættið og Rannsókna-
stofnun landbúnaðarins segja mér
að þetta svar standist ekki hjá ráð-
herra. Sölufyrirtæki í Evrópu eiga
öll að fara eftir gæðastaðii EB. Sé
út af brugðið verði neytandinn að
kæra. Eftirlitsaðilar hér á landi fái
ekki fé né mannafla til að rannsaka
sýni úr öllum innflutningi. En
hvernig ættu neytendur þá að gera
það? ,
2. Ég spurði hvernig ætti að
mæta undirboðum á markaðnum.
Því svaraði ráðherrann þannig að
heimilt yrði að leggja jöfnunargjald
á slíka vöru í innflutningi.
En hver gæti sannað að um und-
irboð væri að ræða? Ég er viss um
að Verðlagsstofnun myndi leggja
blessun sína yfir slíkt, ef það færði
neytendum lægra vöruverð. Bænd-
ur hefðu enga stöðu til að sanna
undirboð.
3. Upplýst var að lækkun niður-
greiðslna og útflutningsbóta skv.
tilboði ríkisstjórnarinnar væri svo
sem fyrr segir kr. 3920 millj. eða
svipuð tala og allar niðurgreiðslur
búvöru voru 1989 og næstum sama
tala og söluskattur á búvörur var
það ár. Þegar söluskatturinn eða
matarskatturinn á búvörur var
samþykktur á Alþingi um áramótin
1987-’88 hét ríkisstjórnin því að
hann mundi ekki skaða samkeppn-
isstöðu búvöru, því að hann yrði
greiddur niður með fé úr ríkissjóði.
Eg spurði hvort fyrrgreind tillaga
væru efndir á því loforði, en fékk
ekkert viðhlítandi svar.
4. Ég spurði hvort ráðherrann
hefði gert sér grein fyrir því að þær
mjólkurvörur, sem hann vildi að
fluttar yrðu inn í landið væru um
20% af allri mjólkurframleiðslu og
sölu mjólkurafurða í landinu. Ef sú
framleiðsla félli niður, þyrftu marg-
ir bændur að hætta búskap. Þetta
eru þær vörur, sem mest vöruþróun
hafa verið í hér undanfarna áratugi
og því furðulegra að ráðast að þeim.
Svar ráðherra var það, að verð á
þessum vörum myndi hækka al-
mennt, ef af „Gatt“-samningum
yrði. Þá hækkaði verð allrar búvöru
á markaðnum og íslenskur mjólkur-
iðnaður yrði að aðlaga sig að þeim
markaðsaðstæðum og ætti að gera
það. Undirboð voru ekki nefnd. En
haldist beinar greiðslur til bænda í
USA og EB tel ég að íslenskir
bændur geti ekki staðist samkeppn-
ina án hliðstæðs stuðnings.
5. Ég lét í ljós þá skoðun að félli
20% af mjólkurframleiðslunni niður,
enginn útflutningur yrði leyfður á
kindakjöti en innflutningur yrði
leyfður á unnum kjötvörum, myndi
íslenskum bændum fækka um mörg
hundruð, og ég spurði í framhaldi
af því hvort ríkisstjórnin gæti bent
á hvar þessir menn og Jjölskyldur
þeirra fengju vinnu og húsnæði.
En ég fékk ekkert svar við þeirri
spurningu.
6. Einnig spurði ég um hvernig
snúist yrði við félagslegum vanda-
málum, sem slíkri þróun byggðar
fylgdi, t.d. í skólamálum, heilbrigð-
isþjónustu, o.fl., en fékk heldur
ekkert svar við þeirri spurningu.
Ég geri þá kröfu til þeirra stjórn-
málamanna, sem vilja ganga óhikað
í þær breytingar búvöruverslunar
og búvöruframleiðslu, sem að fram-
an er gerð grein fyrir, að þeir upp-
lýsi hvaða aðstöðu og vinnu þeir
ætla uppflosnuðum bændum í fram-
tíðinni og fólki í þéttbýli, sem nú
vinnur úr búvörum er mundi missa
vinnu sína við þessar fyrirhuguðu
breytingar. Gefi þeir ekki við-
hlítandi svör- við þeirri spurningu
eiga þeir að fá hörku andstöðu í
næstu alþingiskosningum og eiga
ekki erindi á þing.
Höfundur er fyrrverandi
framkvæmdastjóri
Framleiðsluráðs landbúnaðarins.
Björn Th. Björnsson
Ný útgáfa bókarinnar
A Islendingaslóðum
ÚT ER komin hjá Máli og menningu bókin Á íslendingaslóðum í
Kaupmannahöfn eftir Björn Th. Björnsson. Þetta er ný útgáfa
samnefndrar bókar sem kom út 1961.
í kynningu útgefenda segir og átakanlegar. Hér koma Fjölnis-
m..a.: „Textinn hefur nú verið
aukinn og endurbættur. Einnig
eru á þriðja hundrað nýjar ljós-
myndir í bókinni og hverjum kafla
fylgir götukort sem gerir bókina
handhæga til að rata eftir um ís-
lendingaslóðir.
í bókinni rekur höfundur þróun
Kaupmannahafnar, fjallar um
sögufrægar byggingar og rifjar
upp örlagasögur af Islendingum
sem þangað sigldu, bæði broslegar
menn við sögu, Jónshús, furðu-
fuglinn Þorleifur Re_pp, Jóhann
skáld Siguijónsson, Arnasafn og
íslenskir námsmenn á Gamla-
garði, svo nokkuð sé nefnt.“
Bókin er 278 bls. að stærð.
Flestar ljósmyndir eru eftir Kristj-
án Pétur Guðnason, Gísli B.
Björnsson hannaði bókina, en hún
var unnin í Prentsmiðjunni Odda
hf. Bókin er gefin út bæði inn-
bundin og í kilju.