Morgunblaðið - 01.05.1991, Blaðsíða 54

Morgunblaðið - 01.05.1991, Blaðsíða 54
$á MQRGUWBLAÐIÐ .¦•MffiEVffifflBAGtJBA HflMHÍ >1991 Magnús Guðjóns- son - Minning Fæddur 27. ágúst 1899 Dáinn 19. apríl 1991 Ég vil reyna með nokkrum orðum að minnast og kveðja elskulegan tengdaföður minn, sem andaðist á Landspítalanum 19. apríl síðastlið- inn, eftir skamma legu. Magnús fæddist að Grjótlæk á Stokkseyri en fluttist fljótlega með foreldrum sínum að Bakkagerði, bæ sem þau reistu sér rétt austan Stokkseyrar, þar ólst hann upp ásamt átta systkinum. Foreldrar Magnúsar voru Vilborg Margrét Magnúsdóttir og Guðjón Pálsson vegavinnuverkstjóri. Sem unglingur hóf Magnús sum- arstörf hjá Vegagerð ríkisins í Ár- nessýslu, á þeim tíma er hestvagn- inn var flutningatækið, hakinn og skóflan gröfutækin. Vinnan var erfið og oft kaldsöm, dvalið í tjöld- um oft við erfiðar aðstæður, en samt voru það ánægjulegustu stundir Magnúsar, þegar hann rifjf- aði upp þetta tímabil ævi sinnar. Leiðin lá til Reykjavíkur og gerð- ist hann starfsmaður Vegagerðar- innar þar, en 1924 réðu örlögin því, að hann tók tímabundið að sér að sjá um rekstur rafstöðvar í Grindavík. Þar kynntist Magnús til- vonandi lífsförunaut sínum, Bjarg- eyju Guðjónsdóttur frá Hliði í Grindavfk, dóttur þeirra heiðurs- hjóna Maríu Ólafar Geirmundsdótt- ur og Guðjóns Einarssonar útgerð- armanns. Bjargey og Magnús giftu sig 26. nóvember 1927 og reistu sér hús á Nönnugötu 7 í Reykjavík, í félagi við foreldra Magnúsar. Magnús var einn af stofnendum BSR (Bifreiðastöðvar Reykjavíkur), stjórnarformaður og einn af drif- fjöðrum þessa fyrirtækis til margra ára. BSR var á þessum árum, jafn- framt leigubílaakstri, umsvifamikið fyrirtæki í fólksflutningum út á landsbyggðina með rútubílum sem fyrirtækið átti. Það kom í hlut Magnúsar sem bifvélavirkja að hafa með höndum verkstjórn og umsjón verkstæðis fyrir rútubílana, ásamt öðrum verkefnum. Magnús var sér- lega verklaginn maður, bæði við smíðar, viðgerðir eða aðrar fram- kvæmdir sem hann tók að sér, af- markaður vinnutími var ekki til í hugarheimi hans á þessum árum og lagði hann oft nótt við dag til að halda rútubfiaflotanum gangandi og var þá ekki spurt um iaunin, oft sást hann ekki fyrir í áhuga sínum og dugnaði, enda kom það verulega niður á heilsu hans á þessum árum og síðar. Árið 1947 seldi Magnús hlut sinn í BSR og hætti þar störfum og hafð iþá verið formaður fyrirtækis- ins í 16 ár. Síðustu vinnuár Magnúsar starf- aði hann hjá Stálumbúðum hf. við framleiðslu flúrlampa og fleira. Hann minntist þessa starfstíma ætíð með ánægju og með þakklæti til samstarfsmanna og stjórnenda i( GBOPappírstætarar Þýsk framleiðsla Ýmsar stær&ir og gerðir láanlegar OTTO B. ARNAR HF. Skipholti 33 • 105 Reykjavík Simar 624631 / 624699 SKIPAPLÖTUR - INNRÉTTINGAR PLÖTURÍLESTAR SERVANTPLÖTUR 3 I I I SALERNISHÓLF I ^J 11 BAÐÞIUUR ^B ELDHÚS-BORÐPLÖTUR T4 LAGER-NORSKHÁGÆÐAVARA Þ.ÞORfiRÍMSSQN&CO ^rrrrúta-2»--MutatOTgi--sr38640- fyrirtækisins fyrir hlýtt og gott samstarf. Árið 1947 fluttu þau hjónin í nýtt og glæsilegt hús á Langholts- vegi 71 í Reykjavík. Þetta hús ber glögglega vitni útsjónarsemi og dugnaði Magnúsar, hann skipulagði sjálfur og teiknaði húsið, reisti það að mestu með eigin höndum í frí- stundum sínum frá hinu daglega brauðstriti. Bjargeyju og Magnúsi varð þriggja barna auðið, þau eru: Margrét sem er elst, gift undirrituð- um, Guðjón, kvæntur Kolbrúnu Þorkelsdóttur, og María Ólöf sem er yngst, gift Karli Adolf Ágústs- syni. Barnabörnin eru orðin tólf og barnabarnabörnin nítján. Bjargey lést 27. sept. 1989 og varð stórt skarð í fjölskyldunni við fráfall hennar, sorgin var mikil hjá öllum, en mest hjá eftirlifandi eiginmanni, en sorg hans lifði með honum til hinstu stundar. Nú er hljótt yfír Langholtsvegi 71, þar sem áður ríkti gleði og hamingja, hamingja sem ekki var bara á yfirborðinu til að sýnast, heldur ríkti djúpt í hjörtum þessara elskulegu hjóna og þess nutu börn þeirra í uppeldinu og einnig aðrir innan fjölskyldunnar og utan. Þegar ég kom fyrst inn á þetta heimili, sem þá var á Hverfisgötu 101, svona aðeins búin að slíta barns- skónum, var mér tekið með þeirri hlýju og góðvild sem ég átti eftir að reyna, að var þessum hjónum eiginleg og sá andi er ríkti á heimil- inu. Inniiega vil ég þakka tengdafor- eldrum mínum samveruna á lífsleið minni, elsku þeirra og oft þolin- mæði í minn garð, þau reyndust mér í alla staði eins og mínir aðrir foreldrar og hefði ég mátt þakka það fyrr, en betra er seint en aldrei. Við Margrét kveðjum nú föður og tengdaföður með þakklæti fyrir allt, með sorg og eftirsjá í hjarta, það breytist ekki þótt innst inni vitum við að margt gæti verið öldr- uðum manni verra, en friðsæl and- látsstund í návist sinna nánustu. Börn og tengdabórn Magnúsar vilja færa innilegustu þakkir til hjónanna Erlu og Ágústar ásamt Maríu, sem önnuðust Magnús á heimili hans síðustu árin af þeirri stöku alúð og umhyggju, sem seint verður ofmetin. Við hjónin, börn okkar og barna- börn kveðjum nú kæran tengdaföð- ur og biðjum Guð að blessa hann fyrir það sem hann var, taka á móti honum og finna stað þar sem sorg og sjúkdómar eru fjarri, þar sem hann aftur hittir ástvini sína sem á undan honum eru gengnir. Guð geymi Magnús Guðjónsson. Guðm. Sigurþórsson Við andlát ástvinar er sem deyi hluti af manni sjálfum. í hjartað myndast tómarúm. Ákveðnu skeiði í ævisögunni lýkur og eftir standa minningarnar. Þannig er því farið við andlát afa á Langó. Frá þeim ömmu og afa á ég margar mínar bestu minningar. Hjá þeim bjó ég tvö fyrstu ár ævinn- ar ásamt móður minni og þar var lagður grunnur að þeirrí vináttu sem aldrei bar skugga á. Afí mundi tímana tvenna og hafði gaman af að segja okkur barna- börnunum sögur frá því er hann var að alast upp Stokkseyri á fyrstu árum þessarar aldar. Eg minnist sagna af fátækt, húsakynnum, ferðalögum, samgönguörðugleik- um, vegavinnu, kynlegum kvistum o.fl. Hugsaði ég oft um það hin seinni ár hvílík nauðsyn væri á því að skrá niður reynslu þessarar kyn- slóðar sem kennd hefur verið við aldamótin og líklega hefur lifað meiri og stórkostlegri breytingar en flestar aðrar. Þessu fólki eigum við öðru fremur að þakka það sem við erum í dag. Afi var óvenjulega laghentur maður og virtist geta gert „allt" í höndunum. Hann smíðaði bæði úr tré og járni. Hann teiknaði og byggði hús þeirra ömmu á Lang- holtsvegi 71 að mestu sjálfur. Hann lærði bifvélavirkjun og hafði alla tíð mikinn áhuga á bílum og vélum. Síðasta bílinn sem hann átti keypti hann eftir veltu, setti á hann nýja yfirbyggingu, tók hvern hlut í sund- ur og setti saman aftur, allt á bíla- stæðinu heima á Langó. Eftir að hann fór á eftirlaun og meðan að heilsan framast leyfði, smíðaði hann marga fallega gripi, m.a. rokka sem nú prýða heimili vandamanna hans. Þá var hann og góður teiknari og gat vel hugsað sér að vinna við það hefðu aðstæður þróast þannig. Það er víst óhætt að fullyrða að afi var fullhugi og mikill ákafamað- ur. Hann hlífði sér ekki í vinnu og gekk áreiðanlega oft nærri líkam- anum. Þess sáust líka merki. Þótt hann væri unglegur var líkaminn slitinn og hann átti lengi erfítt með gang vegna slyss sem hann varð fyrir við vinnu. Ég minnist þess að hafa séð hann á „fjórum fótum" í garðinum með pensil eða hamar í hendi að dytta að húsinu. Svo mik- ill var viljinn, svo mikill áhuginn og krafturinn. Afi minn og amma þjuggu saman í ákaflega farsælu og góðu hjóna- bandi. Þau voru óspar á ást og kærleika. Þeirra aðalsmerki var að gefa. Þess vegna hændust barna- börnin og barnabarnabörnin að þeim. Þess vegna elskuðum við þau. Eftir að amma dó í september 1989 minnkaði mikið sá lífsvilji sem afi hafði átt. Síðustu mánuðina þráði hann að fá að kveðja þetta líf enda þá orðinn mikið veikur. Honum eins og ömmu gafst þó tækifæri til að búa heima, nánast allt til hinstu stundar. Fyrir það var hann þakklátur enda með afbrigð- um heimakær. Þau sem það gerðu mögulegt eiga þakkir skildar fyrir. Held ég að ég móðgi engan þó ég telji þar fremst í flokki Gústa, Erlu og Mæju. Þau reyndust honum og ömmu frábærlega vel í veikindum þeirra. Ég er þakklátur fyrir að hafa kynnst afa mínum á Langó. Af honum lærðí ég margt og með hon- um átti ég margar góðar stundir. Eg óska honum Guðsblessunar í nýjum heimkynnum. Reynir Magnús móðurbróðir minn hefur kvatt okkur en eftir standa minn- ingar svo fagrar og bjartar að eng- in hætta er á að hann gleymist okkur sem vorum svo lánsöm að mega hafa samneyti við hann. Honum tókst að umvefja alla sem með honum gengu með svo miklum kærleika að allir sóttust eftir að fá að vera í návist hans og Iáta hann lina það kalda umhverfi sem nútím- inn býður svo oft upp á í allsnægt- um sínum. Hann og Bjargey kona hans hafa haft mikil áhrif á uppeldi mitt frá frumbernsku. Þau lifðu ekki alltaf í stórum húsakynnum en alltaf var nóg rými fyrir alla sem til þeirra komu hvort sem það var í stuttar heimsóknir eða til langdvalar. í mínum huga eru þau hjónin eins og ljósgeislar sem sanna að það er hægt að ganga jarðlífsgönguna án þess að skuggi komist að kærleika manns til konu eða konu til manns. Þar að auki tókst þeim að halda náungakærleik- anum án þess að ég sæi skugga falla á. Magnús var sonur Guðjóns Páls- sonar vegaverkstjóra og konu hans, Vilborgar Magnúsdóttur. Þau bjuggu í Bakkagerði við Stokkseyri og voru kennd við Bakkagerði alla tíð. Það er afskaplega gaman að heyra allar dularfullu og spennandi sögurnar frá Bakkagerði. Þær eru sveipaðar ævintýraljóma í mínum augum. Bæði afí og amma sáu meira en flest mannanna börn. Magnús hefur gert sumar huldu- fólkssögurnar ódauðlegar með hjálp Árna Ola rithöfundar og er það niðjum afa og ömmu ómetanlegur fjársjóður nú þegar síðasti niðjinn er farinn sem þekkti þær frá fyrstu _aa______,________,---------------- Afi var mikill sjáandi og gaf hann út kver með sögum um ellefu sýnir sem hann sá. Hann var mikið sálmaskáld og gerði ýmis handrit sem eru geymd í safninu að Skógum undir Eyjafjöllum. í þessu andrúmslofti ólst Magnús upp ásamt systkinum sínum. Fá- tækt að ytri auðæfum var mikil en andans auðlegð var mikil. Hann fór ungur í vinnu til vandalausra og veit ég að oft lifði hann við vosbúð og svengd. Mjög líklega orsakaði það það mikila heilsuleysi sem þjak- aði hann frá því að ég man eftir en einnig varð hann hvað eftir ann- að fyrir alvarlegum slysum. Magnús naut ekki langrar skóla- göngu frekar en foreldrar hans og systkini en þekking hans og vitur- leiki voru svo ótrúleg að ég veit engan sem hefur komist hærra en hann í margþætti hugar og handar. Þessi verkamaður smíðaði til dæmis flugvél. Hann teiknaði hana sjálfur og smíðaði við litla hjálp þeirra sem áttu að heita að kunna meira fyrir sér en hann. Þegar smíðinni var lokið og átti að prófa burðargetu vængjanna eins og lög gerðu ráð fyrir virtust þeir sem þar áttu hlut að máli ekki geta sætt sig við að flugvélin stæðist það en héldu áfram að hlaða á vænginn þar til hann brast. Þetta var svo sársaukafullt fyrir Magnús að hann gafst upp fyrir óréttlætinu en einnig spilaði inn í að hann var örþreyttur og peninga- laus. Þetta var sárasta minning Magnúsar sem ég heyrði hann tala um. Mikil er löngun mín að við gætum skráð sögu þessarar smíði þar sem hún sannar að kraftaverk er hægt að gera ef aðeins atgervið er nógu mikið í mannssálinni. Hann smíðaði mjög margt annað sem hann fann upp. Til dæmis teiknaði og smíðaði hann barnarafmagnsbíl, fann upp nýja tegund af sólstólum ásamt mörgum verkfærum sem ég kann ekki skil á. Það sem blasir við augum okkar allra er hús hans á Langholtsvegi 71. Magnús teikn- aði það og smíðaði og í mínum augum er það eitt fallegasta hús sem ég sé. Bjargey og Magnús bjuggu með afa og ömmu á Nönnugötu 7 um tíma og veit ég að það var góður tími fyrir þau 611. Amma og afi flutt- ust svo til Dúu dóttur sinnar á Hverfisgötu 100 en Magnús og Bjargey bjuggu á Hverfisgötu 101. Það var dásamlegt að fá að flögra á milli þessara heimila frá einni hlýjunni til annarrar. Þau fluttu svo að Langholtsvegi 71 árið 1948 rétt fyrir jólin. Við bjuggum á Laugar- ásveginum svo nú var stutt að hlaupa þegar löngun var til en það var oft. Kærleiksríkara heimili fannst ekki. Ást þeirra hjóna var öllum sjáanleg fram að brottför hennar en eftir hana hefur sorg hans verið honum erfið. Nú hafa þau samein- ast á ný í fögrum húsakynnum. Hún dó í september 1989. Kærleik- ur þeirra fór í erfðir til barna þeirra og það hefur verið dásamlegt að fylgjast með hvernig þau, makar þeirra, börn, tengdabörn og barna- börn umvöfðu þau þegar þau sjálf þurftu á aðstoð að halda á ævi- kvöldi sínu. Erla og Gústi barnabarn hans voru allan sólarhringinn í návist þeirra síðustu árin en síðasta eina og hálfa árið hefur María barna- barn þeirra verið einnig með dag- lega umönnun við afa sinn. Erla hefur borið mestan þunga af umönnuninni og veit ég að öll fjöl- skyldan ber þakklæti í brjósti til hennar. Litli dóttursonarsonurinn, Ragn- ar Ingi, var mikill vinur langafa síns. Otrúlegt var að sjá þennan litla snáða vera að aðstoða gamla manninn á svo margan hátt en hann er aðeins þriggja ára. Þeir sýndu hversu fagurt og náið sam- band getur verið á milli ungs barns og aldraðs manns. Þjóðfélag okkar væri betra ef það bygðist meira á þeim grundvelli. Magnús var afar veikur síðustu tvær vikurnar og var erfitt að horfa upp á miklar þjáningar hans. Hann var á hjartadeild Landspítalans og ríkir mikið þakklæti í huga fjöl- skyldu hans fyrir frábæra umönnun og hlýju starfsfólksins á þessum erfiðu tímum. Við söknum Bjargeyjar og Magn- úsar en við vitum að þau og verk þeirra munu aldrei gleymast í hug- um okkar allra. Guð blessi þau og varðveiti um tíma og eilífð. Guð blessi alla niðja þeirra og hjálpi þeim til að viðhalda merki þeirra og lífsmunstri. Ég þakka fyrir allt sem þau hafa gert fyrir Sólheimatungufjölskylduna. Selma Júlíusdóttir Sæmundur Gíslason fv. bóndi - Minning Fæddur 28. mars 1891 Dáinn 23. apríl 1991 Sæmundur Gíslason, fyrrverandi bóndi á Ölfusvatni, Grafningi, fæddist 28. mars 1891 á Ölfusvatni í Grafningi. Hann var fullra 100 ára þegar hann kvaddi þennan heim. Það er löng ævi. Foreldrar Sæmundar voru Gísli Þórðarson og Guðlaug Þorsteins- dóttir. Sæmundur átti einn albróð- ur, Guðmund Gíslason skólastjóra, og Þórð Gíslason bónda, sem yar sonur Þóru Jónsdóttur ekkju á Olf- usvatni. Sæmundur ólst upp á Ölfusvatni og þegar bróðir hans Þórður fellur frá og ekkja hans Guðbjörg Þor- geirsdóttir flytur til Hafnarfjarðar tekur Sæmundur við búinu. Það var mikið í ráðist^ í kringum 1920 að vera bóndi á íslandi því hart var í ári og brugðið gat til beggja vona. Sæniundur. var þóndi á .Olfusvatni til 1945. Þá brá hann búi og fór á Villingavatn til frænda síns Þor- geirs Magnússonar. Sæmundur flutti til Hafnarfjarðar 1947 þar sem mikið af frændfólki hans bjó. Hann starfaði lengst af hjá Raf- veitu Hafnarfjarðar eða til 1973. Sæmundur bar sterkt svipmót ættar sinnar og uppruna. Ætt Sæ- mundar fór að búa á Ölfusvatni í kringum 1580 og bjó hún þar og á bæjunum í kring mann fram af manni. Fólkið fór ekki langt. Lá við að fólk ættist ekki nema að það væri skylt. Kom þar til að sveitin var einangruð og svo voru foreldrar ráðríkir, margir vildu ekki styggja fólkið sitt. Ölfusvatn er landnáms- jörð og var höfuðból með langa sögu. Fortíð og nútíð runnu saman. Sæmundur talaði um að Grímkell sá sem fyrstur nam landið og er heigður í túninu ætti landið. Menn sem voru uppi á 18. öld voru eins og lifandi í huga Sæmundar. Hann þekkti landið..94 ára. ,gamall fór
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.