Morgunblaðið - 16.10.1991, Blaðsíða 23

Morgunblaðið - 16.10.1991, Blaðsíða 23
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 16. OKTOBER 1991 23 ítala í Hafnarfirði: : tillög- hússins rra og forseta Alþingis til stjórnenda spítalans," sagði hann. Árni sagði ánægjuefni að heil- brigðisráðherra virtist hafa ákveðið að endurskoða fyrri áætlanir og ósk- að eftir samráði við stjórnendur spít- alans. Sagði hann einnig óeðlilegt að sá spítali sem hefði náð hvað lengst í hagræðingu skuli skorinn niður við trog á sama tíma og aðrir spítalar fengju 10-15% hækkun framlaga á milli ára. „Það læðist að mér sá grunur að þessi hugmynd hafi skotið upp kollinum á síðustu stundu þegar 120 milljónir vantaði upp á að settu marki um niðurskurð væri náð og hafi verið einskonar afgangsstærð. Ég ætla að láta hæstvirtan heilbrigðisráðherra vita hér og nú að Hafnfirðingar, Garðbæ- ingar og íbúar Bessastaðahrepps eru ekki og verða ekki einhver afgangs- stærð og þeirra málstað verður hald- ið fram við afgreiðslu fjárlaga hér á Alþingi," sagði Árni. 5 i Morgunblaðið/KGA Hópur íbúa Hafnarfjarðar, Garðabæjar og Bessastaðahrepps afhentu heilbrigðisráðherra og forseta Alþingis í gær áskorun um að standa vörð um St. Jósefsspítala. Undir mótmælin höfðu 10.322 íbúar á þess- ara sveitarfélaga ritað. Hámarkssparnaður 20 millj. Svavar Gestsson (Ab-Rv) sagði að ekki hefði verið gerð grein fyrir hvernig ætti að skera niður framlög til spítalans úr 223 millj. í 116 millj. og það væri ljóst að forráðamenn spítalans myndu ekki gera tillögu til ráðherra eins og hann gerði kröfu um. Sagðist hann hafa átt viðræður við forstöðumann St. Jósefsspítalans þar sem fram hafi komið að gerðar yrðu tillögur um lítilsháttar breyt- ingar á þjónustunni og að hámarki væri hægt að ná fram sparnaði upp á 20 millj. kr,. Spurði hann heilbrigð- isráðherra hvar hann hygðist taka þá fjármuni sem á vantaði til að tryggja rekstur spítlalans óbreyttan. „Var þetta mál kynnt í þingflokkum Alþýðuflokksins og Sjálfstæðis- flokksins þegar fjárlögin voru lögð fyrir? Var Alþýðuflokkurinn blekkt- ur?" spurði Svavar. Kynnt í þingflokkunum Davíð Oddsson forsætisráðherra sagði að áform varðandi St. Jós- efsspítala hefðu verið kynnt í báðum þingflokkum stjórnarflokkanna. „Það er áríðandi að menn missi ekki sjónar af þeim áformum um hagræð- ingu og sparnað í heilbrigðiskerfinu sem nauðsynlegt er að ná fram ef heilbrigðiskerfið á að standast," sagði Davíð. „Nú er komið að því að hagræða á sjúkrahúsum og það er algerlega nauðsynlegt að líta til sjúkrastofn- ana á svæðinu í heild," sagði Davíð. Lýsti hann fullum stuðningi sínum við aðgerðir heilbrigðisráðherra. Finnur Ingólfsson (F-Rv) sagði að ef Guðmundur Árni Stefánsson hefði vitað um tillögurnar þegar þær hefðu verið kynntar í þingflokki Al- þýðuflokksins væri hann nú með lýðskrum gagnvart kjósendum sín- um í Hafnarfirði. Rakti Finnur til- raunir sem gerðar hefðu verið í tíð fyrrv. heilbrigðisráðherra til endur- skipulagningar sjúkráhúsa á höfuð- borgarsvæðinu en sagði að tillögur hefðu allar strandað á þáverandi borgarstjóra. Minnstu stofnanirnar lagðar niður Ingibjörg Sólrún Gísladóttir (SK- Rv) minnti á að málefni St. Jósefssp- ítla væru ekki einangruð heldur tengdust umræðu um tilflutning verkefna á milli sjúkrastofnana. „Það á að leggja niður litlar og svo- kallaðar óhagkvæmar rekstrarein- ingar. 54 rúma sjúkrahús þykir of lítið, 25 rúma hjúkrunarheimili þykir of lítið^og tíu rúma fæðingarheimili þykir of lítið. Þessar stofnanir eiga það líka sameiginlegt að fólki var ekki fyrir alls löngu tahn trú um að framtíð þessara stofnana væri tryggð þegar þær flyttust frá sveit- arfélögunum að stórum hluta til rík- isins," sagði þingmaðurinn. Ingibjörg Sólrún sagðist óttast að í hagræðingarmálunum væri einblínt á tölur. Ekki ætti að spyrja hvað kostaði að reka þessar stofnanir, heldur hvernig gengi að manna þær og halda í starfsfólk. Jón Baldvin Hannibalsson utan- ríkisráðherra sagði að þessi umræða væri ekki tímabær því heilbrigðis- ráðherra hefði lýst sig reiðubúinn' til að taka upp viðræður við forráða- menn St. Jósefsspitala um að þeir legðu fram spamaðartillögur. „Það á einfaldlega að bíða eftir því að fagleg umfjöllun um þær fari fram," sagði hann. Jón Baldvin sagði að ekki væri verið að veitast að hagsmunum ' Hafnfirðinga því um væri að ræða eitt samfellt heilbrigðisþjónustu- svæði. „Meginmarkmiðið er að taka á þeim vanda sem er til orðinn vegna þeirrár þróunar sem orðið hefur á tíu tii fimmtán árum. Það er skortur á hjúkrunarrými fyrir aldrað fólk en það er offramboð á almennum sjúkrarúmum og það eru tillögur uppi um að breyta þessu með því að nýta þetta svæði í heild sinni. Það tekur ekki bara til St. Jósefsspít- ala heldur til viðamikilla skipulags- breytinga varðandi stóru sjúkrahús- in í Reykjavík," sagði Jón Baldvin. " Hann sagði einnig að þessar til- lögur hefðu verið ræddar rækiiega í þingflokki Alþýðuflokksins, þær væru sameiginlegar tillögur ríkis- stjórnarinnar og á ábyrgð þingflokka hennar. Skrökvað að almenningi? Páll Pétursson (F-Nv) sagði að Guðmundur Árni væri vonarstjarna og væntanlegur formaður Alþýðu- flokksins og ætti því að hafa aðstöðu til að koma vitinu fyrir heilbrigðis- ráðherra innan eigin flokks. Hvatti hann stjórnarþingmenn til að taka höndum saman við stjórnarandstöð- una til að tryggja áframhaldandi rekstur St. Jósefsspítalans við af- greiðslu fjárlagafrumvarpsins. Ólafur Ragnar Grímsson (Ab-Rn) sagði að formaður Alþýðuflokksins héldi uppteknum hætti að hirta eigin þingmenn í þingsalnum. Sagði hann merkilégt að formenn stjómarflokk- anna hefðu lýst yfir að tillögur um að leggja niður St. Jósefsspítala í núverandi mynd hefðu verið ræddar í þingflokki Alþýðuflokksins og væru á ábyrgð stjórnarþingmanna. „Hvað á það að þýða fyrir þingmenn stjórn- arflokkanna að mæta í Hafnarfirði með okkur hinum, forsvarsmönnum spítalans og Hafnarfjarðarbæjar og þykjast ekki kannast við neitt," sagði þingmaðurinn. „Ef þeir mótmæla ekki orðum forsætisráðherra og ut- anríkisráðherra stendur það eftir, að þessir þingmenn hafa skrökvað að almenningi í Hafnarfirði og Reykjaneskjördæmi," sagði Ólafur Ragnar. Guðmundur -Bjarnason (F-Ne) sagði að lagðar væru til kerfisbreyt- ingar í heilbrigðisþjónustunni. Sagði hann hagræðingu nauðsynlega en þessar tillögur væru flausturslegar og óyfirvegaðar. „Mér sýnist að ver- ið sé að ráðast að stofnunum, sem ef til vill geta gert aðgerðir á ódýr- ari máta en í hinum stóru og dýru stofnunum. Þar álít ég hins vegar að sé möguleiki á að spara. Það á ;% að gera með þvi að efla samstarf og samvinnu allra sjúkrahúsanna þriggja í Reykjavík," sagði Guð- mundur. Pólitískur bófahasar Guðmundur Árni Stefánsson tók aftur til máls og sagðist láta gagn- rýni stjórnarandstæðinga, sem hann kallaði pólitískan bófahasar, liggja á milli hluta. „En af því hér er spurt beint, vil ég láta koma skýlaust fram, að vitaskuld var sá sem þetta mælir á móti öllum lausum og föstum hug- myndum um eðlisbreytingar á starfi St. Jósefsspítala á öllum stigum og stundum," sagði hann. Guðmundur minnti einnig á að Hafnfírðingar ættu enga aðild að Samstarfsnefnd sjúkrahúsa í Reykjavík og hefðu byggt upp sína heilbrigðisþjónustu sjálfstætt. „Hvers vegna á að breyta því núna án nokkurra gildra raka?" spurði Guðmundur Árni. Skv. þingskaparlögum má um- ræða utan dagskrár ekki standa lengur en í 30 mín. og tilkynnti for- seti þingsins að ekki væri hægt að gefa fleiri þingmönnum orðið. Sva- var Gestsson kvaddi sér þá hljóðs um þingsköp og benti á að skv. nýju ákvæði þingskaparlaga væri þing- mönnum heimilt að kveða sér hljóðs til andsvara og hvatti formann þing- flokks Alþýðuflokksins að nýta sér það til að svara spurningum sem fram hefðu komið. Ossur Skarphéð- insson (A-Rv) tók þá til máls og kom fram í ræðu hans að tillögur um St. v Jósefsspítalann hefðu verið ræddar í þingflokki Alþýðuflokksins. „Ein- stakir liðir fjárlagafrumvarpsins voru ekki lagðir fyrir til endanlegrar afgreiðslu," sagði hann. Samstarf við forsvarsmenn sjúkrahúsanna Heilbrigðisráðherra kom aftur í ræðustói og sagði að þar til Alþingi afgreiddi málið yrði tíminn notaður til að reyna„að ná samkomulagi við stjórnendur sjúkrahúsa um óhjá- kvæmilegar aðgerðir. Heilbrigðis- ráðherra sagðist vegna spurninga Svavars Gestssonar telja tilgangs- laust að lýsa niðurstöðum sem ef íiF vill yrðu af samningayiðræðum sem . væru nýlega hafnar. Ólafur Þ. Þórð- arson (F-Vf) sagði að umræðan hefði leitt í ljós að fjárlögin væru í reynd ósamþykkt af Alþýðuflokknum. umláta ffólks • Norður-írlands sáttahönd. Hún var - spurð um viðbrögð við þessu: „Ég i var að reyna-að breyta samskiptun- ; um milli hinna tveggja hluta ír- i lands. Fram að þessari yfirlýsingu minni höfðu mennhér syðra hneigst til að líta á N-írland sem upp- i sprettu vandræða — flókins póli- s tísks vandamáls. Það vildi gleymast i að þetta er fallegur hluti lands okk- i ar þar sem býr fólk eins og við. S Þegar ég starfaði sem lögfræðingur heimsótti ég N-írland og veit því af gamalli reynslu að það þarf að breyta samskiptunum á milli lands- hlutanna. Ég rétti því fram hönd sátta og kærleiks; hið síðarnefnda er ekki algeng^ hjá manni í minni stöðu. En viðbrögðin hafa verið stórkostleg og innileg bæði frá kaþ- ólskum og mótmælendum, þjóðern- issinnum og sambandsmönnum. Þeir þrá samskipti. Hingað í þessa stofu hafa komið konur frá Belf- ast, bæði kaþólskar og mótmæl- endatrúar. Þær komu saman í lest og sögðu mér frá erfiðu lífi í Belf- ast. Þær vissu að það er ekki í mínu valdi að breyta daglegu lífi þeirra en þær vissu einnig að ég hef áhuga á kjörum þeirra og gat hjálpað þeim að komast í samband við samtök kvenna hjá okkur, eink- um á vesturströndinni, en þær eru einnig óánægðar með stöðu sína." Robinson var spurð hvort hún teldi að konur myndu leysa vandann á Norður-írlandi. „Að mörgu leyti Mary Robinson er, gott að hafa konur í opinberum stöðum. Við innleiðum okkar eigin starfshætti, eigið tungutak og hugsun. Það sem gleður mig við heimsókn Vigdísar er að hér hittast tveir kvenforsetar þannig að slíkt er að verða eðlilegt. Ég held að við auðgum stjórnmálin með áhuga okkar á fólki. Ég hef sjaldan hitt konu í ábyrgðarstöðu sem ekki læt- ur sér annt um daglegt líf fólks. Annað sem tengir mig og forseta íslands er áhugi á leikhúsi, ljóðlist og menningu. Mér þótti einnig sér- staklega vænt um að með ökkur tókst ekki einungis vinátta heldur skapaðist djúpstæður skilningur og gagnkvæmur áhugi, við hefðum getað spjallað tímunum saman." Robinson gat þess að sér hefði líkað vel hvaða staði Vigdís óskaði eftir að sjá á írlandi. Val hennar bæri vott um djúpa tilfinningu fyrir menningu þjóða. Þar nyti hún þekk- ingar sinnar á leiklist og tungumál- um. „Ég veit að þeir sem hittu hana í Newgrange [þar sem er 5.000 ára gömul grafhvelfing] og Trinity College voru djúpt snortnir sökum þessa, og hins hversu opin hún var fyrir írskri menningu. Heimsókn hennar hefur eflt tengsl- in milli okkar tveggja og landa okkar." Morgunblaðsviðtal minnisstætt Blaðamaður rifjaði upp ummæli Mary Robinson í viðtali sem Morg- unblaðið tók við hana í síma að kvöldi kjördags 7. nóvember 1990 og birt var á forsíðu daginn eftir en áður en hann gat borið upp spurninguna greip forsetinn fram í og sagði: „Það var mér ekki einung- is mikið gleðiefni að_ slíkur áhugi væri fyrir hendi á íslandi heldur einnig að fyrsta stuðningsyfirlýs- ingin skyldi koma þaðan." En spurningin sem blaðamaður bar síð- an upp var þessi: í viðtalinu sagðist þú vilja færa forsetaembættið nær þjóðinni næðir þú kjöri. Hefur þetta tekist? „Já. Ég hef ferðast mikið. Ég hef kynnst því hvernig almenningur reynir að varðveita menningararf- leifðina. Þar á ég ekki .einungis við arfleifð víkingatímans sem við heyr- um svo mikið um hér í Dyflinni, Waterford og Limrick. Ég hef hitt samtök æskufólks og komist að raun um hvernig það reynir að efla samfélag sitt á hverjum stað. Þetta er nauðsynleg þróun því félagslegu vandamálin eru ærin, einkum at- vinnuleysi meðal ungs fólks, mennt- aðs fólks sem verður að yfirgefa írland vegna þess að það fær ekki tækifæri hér. Þegar ég ferðast hitti ég iðulega skólabörn og e.t.v. vegna þess að ég er kona met ég áhuga- mál þeirra mikils. Þau hlusta líka gjarnan á það hvað felst í því að vera íri, og með þeim vex sjálfsvit- und, og trú á lýðræðið í landinu. Fimm, sex ára gömul vita þau hvað það er að vera íri. Og þau þekkja mig, ekki sem forsetann, heldur sem Mary eða Mary Robinson." írskan verði hversdagsmál Forsetinn var nú spurð hverju hún vildi helst fá áorkað í starfi sínu. „Ég minntist áðan á aukin samskipti milli írska lýðveldisins og N-írlands. En ég vil einnig auka tengslin milli íra um allan heim. í hverju því sem ég tek mér fyrir hendur vil ég endurspegla nútíma- legt írland, Evrópuríki sem byggir á ævafornri menningu. En því mið- ur stöndum við íslendingum að baki að því leyti að írska er ekki fyllilega lifandi mál. Vissulega hafa sumir írar hana að móðurmáli en fjölmargir tala hana ékki. Ég vil reyna að gera hið fallega gelíska tungumál, írskuna, að hversdags- máli í stað enskunnar." Þegar Mary Robinson var spurð hvort hún hefði lengt stefnt að þvi að verða forseti svaraði hún því til að lengst af hefði það ekki hvarflað að sér. „Ég var lógfræðingur fyrst og fremst og naut starfsins og málanna sem ég fékkst við. Þetta hefur hjálpað mér í forsetaembætt- inu. Eins og lögræðingi er tamt geri ég mér far um að vera vel undirbúin áður en ég tekst á við ný verkefni eða heimsæki ókunna staði. Að þessu leyti myndi ég vílja bera mig að saman við Vigdísi Finn- bogadóttur sem býr í starfi sínu að reynslu sem leikhúsmaður og unn- andi tungumála. Það er gott fyrir forseta að hafa sérsvið af þessu tagi þangað sem hann getur sótt efnivið til að auðga starf sitt." PÞ

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.