Morgunblaðið - 23.01.1993, Síða 39

seer haúmai .es HUOAUflAOUAj giqajhmuohom
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 23. JANÚAR 1993
Minning
Ingvi Bjöm Antons
son frá Dalvík
Fæddur 5. febrúar 1928
Dáinn 16. janúar 1993
Er ég heyrði um andlát vinar
míns Ingva Antonssonar kom mér
í hug orð úr Fjallræðunni: „Sælir
eru hjartahreinir." Þannig kynntist
ég honum, að hreinlyndi hans er
mér nú efst í huga og einlægnin,
sem eru eiginleikar sem haldast í
hendur. Sá maður sem hefur fengið
þessa eiginleika í vöggugjöf og
ræktað þá með sér er alltaf ríkur
að vinum. Þannig var Ingvi enda
þótt hann væri oft fljóthuga og ör
og vildi ekki geyma neitt ógert til
morgundagsins. Það gustaði oft að
honum, svo stórgerðum, og enginn
var hann venjulegur í sínum vinnu-
ham. Því kom manni á óvart, þegar
maður kynntist hans innri manni,
viðkvæmni hans og samúð, mikilli
réttlætiskennd og auðmýkt gagn-
vart þeim sem ræður. Þar var hann
helgasta vé, trúin á handleiðslu
Drottins Guðs og að tilviljunin væri
nánast ekki til. Böm og unglingar
sóttu til hans, því hann skemmdi
aldrei bamið í sjálfum sér. Vinir
hans og kunningjar leituðu oft til
hans, því þeir vissu að Ingvi sagði
alltaf hug sinn og gaf jafnan góð
ráð, sem kom oft síðar á daginn að
hefðu reynst vel, ef eftir hefði verið
farið.
Hann fæddist á Dalvík 5. febrúar
1928, sonur hjónanna Antons Ant-
onssonar og Sólveigar Hallgríms-
dóttur, ættuðum úr Svarfaðardal.
Hann missti ungur móður sína og
ólst upp í stórum systkinahópi að
Hrísum hjá afa sínum og ömmu í
föðurætt. Ungur fór hann til sjós
og vann heimili sínu allt það sem
hann gat. 1953 fór hann til búnað-
amáms í Noregi og kom heim lærð-
ur búfræðingur tveimur ámm síðar.
Var hann ráðinn bústjóri, fyrst á
Vífilsstöðum og ári síðar á Bessa-
stöðum þar sem hann var bústjóri
í tólf ár á stóru búi með vinnufólki
sínu. 1957 kvæntist hann eftirlif-
andi konu sinni, Valgerði Guð-
mundsdóttur, ljósmóður frá Selja-
brekku, og eignuðust þau fjögur
böm, Guðmund, Petru, Anton og
Bjarnveigu, og síðar fósturdóttur,
Magneu Þóm. 1968 var búskap
hætt á Bessastöðum og fluttist Ingvi
þá á ættarsetrið á Hrísum, þar sem
hann tókst á við stóraukinn búskap,
ræktun og endurbyggingu húsa. Á
þessum ámm ætlaði hann sér aftur
og aftur of mikið, svo heilsan og
bakið bilaði. 1975 fluttist hann til
Dalvíkur þar sem hann vann lengst-
um sem hafnarvörður og síðustu
árin sem vigtarmaður.
Eg kom síðasta sumar í stutta
heimsókn á heimili þeirra hjóna. Á
eftir keyrði Ingvi með mér um stað-
inn og talaði um menn og málefni
af sinni einkennandi einlægni. Síð-
ast fómm við í sumarbústaðinn hans
í Hamarslandi, þar sem hann smátt
og smátt hafði verið að byggja upp
sitt einvemhús, þar sem þó allir
vom velkomnir. Þarna urðu trúnað-
arviðræður um hina helgu nálægð
„hins mikla eilífa anda, sem í öllu
og alls staðar býr ...“. Hann sagði
mér frá tilfinningu sinni, vitund og
trúarvissu og þegar hann færi, þá
fengi hann að fara fljótt, eins og
hann kysi helst. Minningin um gæð-
inginn Tígul kom upp í huga hans
og andlit hans geislaði af gleði.
Þannig færir hugsunin mann
fram og til baka í tíma á örskots-
stund. Eftir stendur minningin um
hreinlyndan og einlægan vin, sem
nú hefur mætt Drottni sínum og
skapara. „Sælir em hjartahreinir
því að þeir munu Guð sjá.“
Halldór Gunnarsson.
Það hulduland sem bíður á bak við fjöll og
sund
í bemskri vitund þinni,
mun opnast þér við stíg
yfir gamalkunna grand, -
þú gekkst hann mörgu sinni.
Það tindrar, eins og heiminn
á tímans morgni sér,
í tíbrá fagurskærri.
Þig undrar, hversu lengi
það leyndist fyrir þér, -
og lá þó svona nærri.
Það tekur þig í fang sér;
þú veizt það er og var
og verður eilíflega, -
og stendur, er það hverfur
sem hilling álengdar,
með hjartað fullt af trega.
(Þorsteinn Valdimarsson)
Það var kuldalegur morgunn er
mér barst fregnin um lát Ingva
Bjöms Antonssonar, vinar míns og
nágranna. Þessi atorkumaður hafði
fundið hulduland bernsku sinnar og
vann svo kappsamlega að því að
útbúa sér aðstöðu þar sem hann
gæti veitt athafnaþrá sinni útrás.
Þetta hulduland, í landi feðra hans,
Hamars við Dalvík, var hans óðal.
Á jörð þar sem huldufólk á sína
bústaði í steinum og hólum gætti
hann þess tryggilega að raska sem
minnst heimilisfriði þess. Þarna
ætlaði hann að njóta ævikvöldsins
við gróðurrækt og aðra sýslan. En
enginn ræður sínum næturstað og
kallið sem við öll verðum að hlíta
kom til hans fyrir aldur fram.
Ingvi Bjöm Antonsson var fædd-
ur á Dalvík, en foreldrar hans vom
Anton Antonsson, útgerðarmaður á
Dalvík, og Sólveig Soffía Hallgríms-
dóttir frá Ytra-Garðshomi í Svarf-
aðardal. Ungur missti Ingvi móður
sína og var eftir það að mestu leyti
alinn upp hjá föðurfólki sínu á Hrís-
um við Dalvík. Ingvi lauk gagn-
fræðanámi á Akureyri, hélt til bún-
aðamáms í Danmörku og Noregi
og dvaldist þar árin 1952-55. Árið
1956 var Ingvi ráðinn bústjóri ríkis-
búsins á Bessastöðum og kvæntist
ári síðar Valgerði Guðmundsdóttur,
ljósmóður úr Mosfellssveit. Þau hjón
önnuðust stjórn búsins til ársins
1968 er það var lagt niður og fluttu
norður og tóku við búi af föðurfólki
Ingva á Hrísum við Dalvík. Þar bjó
Ingvi góðu búi allt til ársins 1975
er hann fluttist ásamt fjölskyldu
sinni til Dalvíkur og hóf störf hjá
Dalvíkurbæ. Um tíma gegndi hann
starfí bæjarverkstjóra, en síðar tók
hann við vigtarvörslu á hafnarvog
Dalvíkurhafnar þar sem hann starf-
aði allt til síðasta dags. Ingva og
Valgerði varð fjögurra bama auðið,
en þau eru: Guðmundur, Petra,
Anton og Bjarnveig og em barna-
börnin orðin þrjú. Þá tóku þau til
fósturs Þóru Magneu Einarsdóttur
og gengu henni í foreldrastað.
Er ég kynntist Ingva fyrst var
hann bóndi á Hrísum. Var ég þá
við sumarstörf hjá bróður hans
Hallgrími og vantaði Ingva að láta
gera við múrskemmdir á húsinu.
Eg hafði ekki fengist við slíkt áður
en með tilsögn bræðranna tókst
þetta allt sæmilega og það sem
mest um vert var þá tókust með
okkur Ingva ánægjuleg kynni. Ekki
sakaði það að kona mín var frænka
hans en hann var frændrækinn eins
og allt hans fólk, þótt hann léti
ekki mikið á því bera í daglegri
umgengni. Ingvi kom ávallt til dyr-
anna eins og hann var klæddur. Á
ytra borði gat hann verið hrjúfur
og sagði umbúðalaust sína mein-
ingu. Hann gat snöggreiðst, en var
jafnfljótur að skipta skapi og gerði
þá góðlátlegt grín að öllu saman.
Hann var kappsamur við vinnu og
valdi ekki alltaf einföldustu leið að
marki, en hló svo og skemmti sér
yfir „hálfvitaganginum“ í sjálfum
sér eins og hann orðaði það, þegar
hann sá hve auðvelda leið hann
hefði getað valið. Það var gott að
leita aðstoðar hjá honum. Einhveiju
sinni kom hann að mér þar sem ég
var að skera kjöt og leist ekki á
aðfarirnar. Húðskammaði hann mig
fyrir það hví ég talaði ekki við hann.
Eftir það var ævinlega hóað í Ingva.
Ég er þakklátur forsjóninni fyrir
það að hafa átt tækifæri til þess
að rétta honum svolitla hjálparhönd
við sumarbústaðinn á Hamri þar
sem hann eyddi öllum sínum frí-
stundum síðustu ár. Ég fann að
hann mat það og okkur gafst líka
tími til að ræða ýmsa hluti. Hann
rifjaði margt upp frá búskaparárum
sínum sem mér fannst forvitnilegt,
sagði mér frá samferðarmönnum
Minning
Kristján Sigmunds-
son málarameistari
í dag verður borinn til grafar
vinur minn Kristján Sigmundsson
málarameistari.
Mér hlotnaðist sá heiður að kynn-
ast Stjána eins og við kölluðum
hann í daglegu lífi, þegar ég var
ungur drengur og þróuðust þau
kynni eftir að ég varð eldri. Þar sem
við áttum dagleg samskipti vegna
vinnu okkar sem málarameistarar
og samstarfsmenn til margra ár.
Kristján var góður og heiðarlegur
drengur og vandur að virðingu
sinni.
Um leið og ég kveð Stjána, þakka
ég fyrir að hafa fengið að kynnast
slíkum heiðursmanni.
Ég hitti Stjána að morgni daginn
sem hann kvaddi, en datt ekki í hug
að þessar ljóðlínur Stefáns frá
Hvítadal kæmu mér í hug svona
fljótt.
Ég er þreyttur og þollaus,
af þreytu er gráturinn sprottinn.
Gef mér gleðina aftur
gleymdu mér ekki drottinn.
Konu hans og börnum votta ég
samúð mína.
Friðrik Þorbergsson.
Kristján Sigmundsson lést mánu-
daginn 18. janúar 1993, rétt sjötug-
ur að aldri.
Kristján fæddist 12. janúar 1916
í Fíflholtum, Hraunhreppi, Mýra-
sýslu. Foreldrar: Sigmundur Guð-
mundsson bóndi þar, f. 28. apríl,
1876 í Hjörsey, d. 2. janúar 1952
og kona hans, Soffía Kristjánsdótt-
ir, f. 29. júní 1877 að Kaldárbakka
í Kolbeinsstaðahreppi, Hnappadals-
sýslu, d. 13. maí 1968.
Eins og að líkum lætur ólst Krist-
ján upp við öll algeng störf til sveita
á þeim tíma og kynntist þar með
vinnuaðferðum, vinnusemi og dugn-
aði, sem fólk fætt á síðustu öld flutti
með sér yfir á tuttugustu öldina.
Fljótlega eftir fermingu stundaði
Kristján ýmis önnur störf, svo sem
vegavinnu á sumrin og sjóróðra
haus og vetur, enda öðlaðist hann
haldgóða verkkunnáttu í hvívetna
og var sama að hvaða verki hann
gekk.
Árið 1945 urðu þáttaskil í starfs-
ævi Kristjáns, en þá hóf hann mál-
aranám í Keflavík, hjá Guðna
Magnússyni málarameistara, mæt-
um heiðursmanni, sem óhætt var
að taka til fyrirmyndar í hvívetna.
Hann lauk síðan prófi frá Iðn-
skólanum í Keflavík og sveinsprófi
1949 eins og til stóð. Að námi loknu
stundaði Kristján iðn sína, svo að
segja til hinstu stundar.
Árið 1957 urðu aftur nokkur
þáttaskil í starfsævi hans, en þá
stofnuðu málarameistarar á Suður-
nesjum með sér hlutafélag sem
hlaut nafnið Málaraverktakar
Keflavíkur hf. og starfaði Kristján
á þeim vettvangi eftir það og síðast
sem lagerstjóri hjá því fyrirtæki
sem kallast í daglegu tali M.V.K.
Okkur sem starfað höfum með
Kristjáni síðustu 30 til 50 árin er
vel ljóst að hann var mörgum góð-
um hæfileikum gæddur, þó svo að
hann flíkaði því ekki við alla.
Það vita fáir af þeim sem hafa
kynnst honum seinni árin að hann
var með gott tónlistareyra og lék á
harmoniku á sinum yngri árum,
þegar því var að skipta, þótt lífsbar-
áttan gæfí honum ekki kost á að
læra til slíkra hluta.
Fljótlega eftir seinni heimsstyrj-
öld eða rétt fyrir 1950 fluttist mik-
ið af fólki víðsvegar að til Suðvest-
urlands og Suðurnesja.
Kristján og við sumir af félögum
hans urðum þeirrar ánægju aðnjót-
andi að starfa með hagyrðingum
bæði úr Þingeyjarsýslu, Skagafirði
og frá Snæfellsnesi. Þá kom í ljós
að Kristjáni var létt um að kasta
fram vísu, þegar hagyrðingamir
beindu skeytum sínum hver að öðr-
um, en náttúrlega var ekki alltaf
dýrt kveðið.
Mér er minnisstæð ferð, sem við
fórum 6 vinnufélagamir á hesta-
mannamót í Skagafirði 1953 eða
1954, í boði Jóhanns Magnússonar
frá Varmalæk, sem var góður hag-
yrðingur eins og margir í hans
ætt. Þá urðu margar vísur til, flest-
ar týndar en Kristján tók þátt í því
með góðum árangri.
Það er margt fleira sem kemur
upp í hugann, en því verður ekki
gerð skil í stuttri grein.
Kristján var hamingjusamur
maður. Hann gekk að eiga eftirlif-
andi konu sína, Kristínu Guðmunds-
dóttur, 1943 og eignuðust þau fjög-
ur mannvænleg börn. Haft er fyrir
satt að börn þarfnist frekar fyrir-
myndar en gagnrýnanda. Það höfðu
börnin þar sem Kristján var, en
stundum veitir maður svo sjálfsögð-
um hlut litla athygli í önnum dags-
ins.
Við félagarnir í M.V.K. söknum
vinar í stað og áttum ekki von á
svo snöggum umskiptum, þótt eng-
inn viti hvenær kallið kemur.
Það kveða við klukkur í ijarska.
Það kalla mig dulin völd.
Nú heyri ég hljómana líða
ég hringist til guðs í kvöld
(Stefán frá Hvítadal)
Við þökkum allar ánægjustund-
irnar með vini okkar og vitum að
minningin um eiginmann, föður og
afa varpa birtu fram á ófarna braut
ykkar sem lifíð.
Okkar innilegustu samúðarkveðj-
ur. Blessuð sé minningin um góðan
dreng.
Þorbergur Friðriksson.
_________________________88
39
og setti ofan í við mig fyrir það sem
honum fannst betur mætti fara í
mínum störfum að málefnum Dal-
víkurbæjar. Allt var þetta sagt af
ullri einurð og af góðum hug. Við
áttum það sameiginlegt að vilja sjá
hag bæjarfélagsins sem best borgið
og af honum mátti margt læra.
Vinur minn er horfínn „sem hill-
ing álengdar" en eftir standa spor
hans á gamalkunnri grundu huldu-
landsins í Hamrinum. Ég votta eig-
inkonu hans og fjölskyldu dýpstu
samúð. Minningin um góðan dreng
lifir.
Trausti Þorsteinsson.
Ingvi Antonsson, fyrrum bústjóri
á Bessastöðum, varð bráðkvaddur á
heimili sínu á Dalvík þann 16. jan-
úar sl.
Við kynntumst Ingva fyrst er
hann varð bústjóri á Bessastaðabú-
inu árið 1956. Hann hafði þá stund-
að búfræðinám erlendis um þriggja
ára skeið, fyrst í Danmörku og síð-
an við búfræðiskólann að Ási í Nor-
egi. Kom hann til starfa fullur hug-
mynda og bjartsýni.
Við vorum um fermingaraldur
ráðnir sem sumarmenn á Bessa-
staðabúið og stóð í fyrstu nokkur
ógn af þessum kraftmikla jötni, sem
skipaði okkur rösklega og ekki allt-
af hávaðalaust til verka. En fljótt
komumst við að raun um, að undir
þessu yfirborði eldhugans bjó einlæg
og hreinskiptin sál, sem var jafn
bráð til vinnu og dillandi hláturs.
Fyrr en sumar rann höfðum við
eignast góðan félaga og vin. Æ síð-
an var eins og Ingvi ætti í okkur
hvert bein.
Bessastaðabúið var á þessum
tíma stórbú á íslenskan mælikvarða
með fjölda starfsfólks. Ingvi rak
búið af miklum myndarskap og gekk
ötull og ósérhlífínn til starfa með
vinnumönnum sínum. Þegar mikið
reið á fór hann hamförum og varð
ekki lát á fyrr en verki var lokið,
eða Ingvi lá örmagna. Enda fór svo
að líkaminn þoldi ekki lengur þessa
ákefð hugans. Misserum saman var
Ingvi illa haldinn af bakmeiðslum,
og aldrei náði hann aftur þeim lík-
amsstyrk sem hefði þurft til að
fylgja því sem hugurinn vildi.
Árið 1968 voru viðhorf þannig í
landbúnaðarmálum, að ekki þótti
rétt að ríkið keppti við bændur á
þröngum markaði, og var Bessa-
staðabúið lagt niður. Ingvi flutti
norður að Hrísum við Dalvík. Þang-
að hafði hugur hans löngum leitað,
og var hann í raun alltaf á leið
norður frá því við kynntumst hon-
um. Á Hrísum bjó hann búi í nokk-
ur ár, en flutti síðan til Dalvíkur
þar sem hann bjó til æviloka.
Síðustu árin var hann orðinn ró-
lyndari og sáttari við átakaminni
verk en áður fyrr. Beindi hann
áhuga sínum að garðrækt og skóg-
rækt og fórst það vel úr hendi.
Síðastliðið sumar heimsótti hann
okkur. Við áttum saman notalega
kvöldstund. Ingvi ræddi um ungl-
ingana á Dalvík, flölskylduna og hin
nýju áhugamál sín af sama eldlega
áhuga og er hann fyrrum fór ham-
förum í heyverkunum.
Ingvi hafði mikla skapsmuni og
heita lund. Þessi stóri maður komst
við ef hann sá eitthvað aumt. Hann
fann til með umhverfinu og var
sjaldan hlutlaus. Afstaða hans til
manna og málefna var fremur
byggð á tilfinningum en kaldri rök-
hyggju, en reyndist þó æði oft
standast reynsluna. Hann var t.d.
óvenju næmur hestamaður, þótt
hann hefði ekki numið þau fræði
að neinu verulegu leyti á yngri
árum. Þar virtist hann skynja, þegar
aðrir þurftu að læra.
Ingvi kvæntist árið 1957 Val-
gerði Guðmundsdóttur frá Selja-
brekku, þáverandi ljósmóður Mos-
fellssveitar. Hún er einstök ágætis-
kona sem veitti bónda sínum um-
hyggju og kjölfestu þegar fyrir kom
að ákafamaðurinn missti landfestar.
Böm áttu þau fjögur, sem virðast
hafa erft ýmsa bestu eðlisþætti föð-
ur og móður. Auk þess tóku Ingvi
og Valgerður til sín stúlku, sem al-
ist hefur upp undir þeirra verndar-
væng.
Guð blessi minningu þessa góða
drengs.
Sigurður G. Thoroddsen,
Sverrir Þórhallsson.