Morgunblaðið - 03.06.1993, Blaðsíða 21

Morgunblaðið - 03.06.1993, Blaðsíða 21
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 3. JÚNÍ 1993 21 Um vistunarmat aldraðra eftir Páhmi V. Jónsson Við þurfum ætíð að vera tilbúin að aðlagast breyttum aðstæðum og aldraðir eru þar síst undantekn- ing. Iðulega verða þeir fyrir ást- vinamissi, færnitapi og standa frammi fyrir því að taka upp heim- ili sitt. Stórfjölskyldan er nær liðin undir lok. Hjón vinna bæði utan heimilis. Samfélagið þarf því í vaxandi mæli að hlaupa undir bagga. Heimilishjálp og heima- hjúkrun er lögð til þegar hallar undan fæti hins aldurhnigna, og skal það gert svo lengi sem stætt er. Þannig hljóða lögin um málefni aldraðra. Þar segir einnig að tryggja beri aðgang að stofnun, ef heimsend hjálp hrekkur ekki til; Flutningur á elli- eða hjúkr- unarheimili er ekki alltaf kval- ræði. Ef búferlaflutningurinn mætir þörfum um aukinn stuðning og félagsskap, sést hinn aldraði oft blómstra á ný. Ótímabær flutn- ingur getur á hinn bóginn leitt til andlegrar og líkamlegrar visnun- ar. Með vistunarmati aldraðra er reynt að greina þá, sem eru í raun- verulegri og mestri þörf. Vistunarmat felst í því að fé- lagslegar aðstæður eru metnar, svo og likamlegt og andlegt heilsu- far, ásamt með færni einstaklings- ins í athöfnum daglegs lífs. Hreyfi- færni, hæfni til að klæðast og matast, er metin svo að dæmi séu tekin. Þessir þættir eru metnir með tilliti til skilgreininga á hverj- um þætti fyrir sig, þannig að sem mest samræmi náist í mati mis- munandi einstaklinga. Vistunarmat, sem sýnir fram á þörf einstaklingsins, er nú skilyrði fyrir flutningi á elli- og hjúkrunar- heimili. Þar er reynt að gæta samfélagslegra hagsmuna, en vistun á hjúkrunarheimilum aldr- aðra var vægt áætluð þrír milljarð- ar árið 1989. Til viðbótar kemur veruleg en óþekkt upphæð vegna þjónustuhúsnæðis aldraðra, sem er annað orð yfir dvalarheimili. Aldraðir taka þátt í kostnaði, og er ellilífeyris- og lífeyrissjóðstekjur viðkomandi skertar, ef þær tekjur fara fram úr um það bil 17.000 krónum á mánuði. Liðlega sextíu þsúund króna þak er á mánaðar- greiðslum einstaklingsins, og tek- ur þá ríkissjóður við. Greiðsluþátt- taka sumra einstaklinga í þjón- ustuhúsnæði aldraðra er því um- talsverð og allt að fjórðungi kostn- aðar í hjúkrunarrými. Ekki hefur verið tekið tillit til fjármagnstekna eða eigna. Vistunarmatið hefur verið fram- kvæmt frá miðju ári 1991 og er útfærsla þess á lokastigi. Svo- kallaðir þjónustuhópar aldraðra, sem starfa á landinu öllu, annast matið utan Reykjavíkur. í Reykja- vík er þessu öðru vísi háttað. Þar starfar einn matshópur á vegum Félagsmálastofnunar Reykjavík- ur. öldrunarlækningadeildir á Landspítala og Borgarspítala ann- ast einnig matið fyrir sína skjól- stæðinga. í hverjum hópi eru læknir, hjúkrunarfræðingur og félagsráðgjafi. Leitað er eftir upp- lýsingum frá hinum aldraða ein- staklingi, nánum aðstandendum hans og heilsugæslustöð, eftir þvi sem við á hverju sinni. Enginn verður metinn að hinum aldraða forspurðum. Þegar ekki er talin þörf á vistun, er bent á önnur úrræði til hjálpar. Lausnir í málefnum aldraðra verða að vera staðbundnar. Flutn- ingur á stofnun getur verið val- kostur, þar sem heimilishjálp og eða heimahjúkrun hefði komið til álita, en er óhægt um vik vegna fjarlægða eða erfiðra samgangna. Að jafnaði vill hinn aldraði dvelja nærri heimahögunum, en hitt sést einnig að hinn aldraði leitar til þéttbýlisins til að vera nærri börn- „Flutningur á elli- eða hjúkrunarheimili er ekki alltaf kvalræði. Ef búferlaflutningurinn mætir þörfum um auk- inn stuðning og félags- skap, sést hinn aldraði oft blómstra á ný." ÁR ALDRAÐRA í EVRÓPU 1993 um sínum og öðrum nánum ætt- en þekkist í nágrannalöndunum, íngjum. Margir mætir menn hafa haldið því fram að enginn vandi sé á höndum hvað varðar vistun aldr- aðra á íslandi, þar sem við höfum fleiri úrræði miðað við mannfjölda að meðaltali. Þá gleymast tak- markanir meðaltalsins. í meðaltal- inu eru faldar upplýsingar um hugsanlegt offramboð annars veg- ar og ómætta þörf hins vegar. Þetta er sérstaklega slæmt, þegar Pálmi V. Jónsson fólk er annars vegar. Ekki er hægt að ætlast til þess að hinn aldraði flytji fjarri átthögum og ættingjum til þess að fylla ónýtt pláss annars staðar. Til skamms tíma hefur þessi ofurtrú á meðal- talið orðið framþróun fjötur um fót og er Reykjavík gott dæmi um það, en þar er enn verulégur vandi á höndum. Vistunarmatið hefur alla burði til þess að varpa skýru ljósi á stöðu vistunarmála aldraðra og gefur stjórnvöldum möguleika á að bregðast við á besta máta. Vistunarmat aldraðra leggur áherslu á að til flutnings skuli aðeins grípa, þegar aðrir valkostir hafa verið þrautreyndir og vistun verður ekki umflúin. Skal hún þá vera á því stigi sem best fellur að þörfum hins aldraða. Vonandi verður sú raunin á. Höfundur er ðldrunarlæknir og starfar við Borgarspítalmm og Hrafnistu. EINSTAKT INNGONGUTILBOÐ I BOKAKLUBB BARNANNA vewaivm SKEMMTILEGT MIKKA MUS-UR FYLGIR MEÐ í KAUPBÆTI Bókaklúbbur barnanna er llfandi og fjölbreyttur bókaklúbbur fyrir börn. Ef þú gerlst félagl Innan 10 daga fœröu tvær vandaöar og skemmtllegar ævintýra- bækur frá Walt Dlsney á aöeins 795 krónur. Einnlg fær barniö skemmtilegt Mikka Mús-úr ásamt bladi klúbbsins, Gáska. Hægt er aö segja slg úr klúbbnum meb einu sfmtail. Láttu bamiö þltt lesa góöar og vandaöar bækur því þannlg eykst lestrarkunnátta, fmyndunarafl og andlegur þroskl barnslns. Tryggöu barninu góöar bækur og úr að gjöfl Taktu ákvördun strax í dag. Síminner ^liQQQ^QQ *####?#¦»#»# VAK4-HÍIjGAFÍI1 Lifandl útgáfa og þjónusta vlö þlgl
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.