Morgunblaðið - 10.01.1997, Page 26

Morgunblaðið - 10.01.1997, Page 26
26 FÖSTUDAGUR 10. JANÚAR 1997 MORGUNBLAÐIÐ AÐSEIMDAR GREINAR Aðdróttanir og nöldur Ara Skúlasonar 7. JANÚAR sl. birtist í Morgun- blaðinu, undir flokknum aðsendar greinar, ritsmíð Ara Skúlasonar sem er það hlaðin rangtúlkunum og hálf- sannleik að ekki verður komist hjá að svara, þótt það sé skoðun undir- ritaðs að svo margt tengi saman félaga Alþýðusambands íslands og Bændasamtaka íslands að ritdeilur þar í milli séu ekki eftirsóknarverðar. Hagræðing í landbúnaði í upphafi nefnir Ari að mikill árangur hafi náðst í hagræðingu landbúnaðarmála eftir samstarf ASÍ, bændaforystunnar og fleiri á árunum eftir 1990 og verðlag hafi jafnvel lækkað á sumum landbún- aðarvörum. Á hitt minnist Ari ekki að fækkun framleiðenda, sem hag- ræðingin átti að byggja á, gekk ekki eftir m.a. vegna þess að þeir sem þó vildu hætta búskap fengu ekki önnur störf í vaxandi atvinnu- leysi og því byggðist „hagræðingin" einkum á launalækkun hjá fram- leiðendum. í fjölmiðlaumfjöllun frá Búnaðarþingi 1995 („hallarbylting- arþingi") má finna fyrirsagnir eins og „Bændur eru á heljarþröm" „Mörg bú á barmi gjaldþrots", enda kom í ljós að í kosningum til Alþing- is vorið 1995 að flestir stjórnmála- flokkar höfðu á sinni stefnuskrá að bæta kjör bænda og því raunar sjálfgefið að í stefnuyfirlýsingu næstu ríkisstjórnar, hvernig sem hún hefði verið skipuð, kæmu ákvæði um endurskoðun búvöru- samnings frá 1991, sem og varð. Hitt er rangt sem Ari heldur fram í greininni og hefur raunar oft skrökvað að sínum umbjóðendum að bændaforystan hafi hafnað því að ASÍ kæmi að endurskoðun sauðfjárhluta búvöru- samnings haustið 1995. Sannleikur máls- ins er að aðilar vinnu- markaðar, þar á meðal ASÍ héidu í september 1995 nokkra fundi með fulltrúum bænda og ríkisvalds um breyting- ar á samningnum og lögðu þar fram tvíblöð- ung með yfirskriftinni: Endurskoðun búvöru- samnings um sauðfjár- rækt. / Frumhugmyndir fulltrúa aðila vinnumarkaðar í 7 manna nefnd 25.9. 1995. Hugmyndirnar eru í 11 liðum og er 1. liður svohljóðandi: „Stuðning- ur við framleiðslu verði strax færð- ur til samræmis við neyslu innan- lands að teknu tilliti til lækkunar á birgðum. Greiðslumark verði ákveð- ið skv. þessu 6.000 tonn fyrir verð- lagsárið 1996 - 1997“. Eftir að þessar afstaða varðandi frekari lækkun á ríkisútgjöldum og tekjum bænda lá fyrir, áttu bændur og ríkisvaldið tvo kosti, gera samn- ing sem að einhveiju leyti uppfyllti sárustu þarfir sauðfjárbænda og jafnframt markmið ríkisstjórnar eða að gera samning á grundvelli hugmynda aðila vinnumarkaðar, hagfræðingur ASI þekkir það vel til kjarabaráttu að hann veit að slík- ur samningur um kjaraskerðingu hefði verið kolfelldur í atkvæðagreiðslu meðal þeirra fulltrúa bænda sem um hann hefðu greitt atkvæði. Störf ASÍ í opinberum nefndum í bréfi sem landbún- aðarráðherra sendi út 23. sept.sl. segir orð- rétt: „Samstaða hefur orðið milli aðila að sjö manna nefnd um áframhaldandi starf og starfsvettvang nefnd- arinnar við stefnu- mörkun í málefnum landbúnaðarins. Verkefni nefndar- innar verður samkvæmt því eftir- farandi: 1. Athugun á rekstrarskilyrðum landbúnaðarins hérlendis í saman- burði við nágrannalöndin. Bændur ráða víða litlu, segir Ari Teitsson, um rekstur afurðastöðva. 2. Athugun á verðlagningu bú- vara og samkeppnislöggjöf með hliðsjón af hliðstæðum í nágranna- löndum okkar. 3. Innflutningsvernd fyrir land- búnaðarvörur. 4. Hagræðing við framleiðslu og vinnslu landbúnaðarvara. 5. Smásöluverslun og verðlags- löggjöf um viðskipti með búvörur. Ari Teitsson Verzlunarskóli íslands Starfsnám Lærið hjá þeim sem þekkja þarfir viðskiptalífsins Bókhalds- og tölvunám Kennslugreinar: Almenn tölvunotkun - stýrikerfið WINDOWS 95 Töflureiknirinn EXCEL Gagnagrunnurinn ACCESS Ritvinnslukerfið WORD for Windows 7.0 Bókfærsla Tölvubókhald (Opus-Alt) 208 kennslustundir. Verð kr. 51.800. Kennsla hefst 15. janúar og náminu lýkur með prófum í maí. VR og mörg önnur stéttarfélög og starfsmenntasjóðir styrkja þátttöku félagsmanna sinna. Innritað verður á skrifstofu Verzlunarskóla íslands, Ofanleiti 1, 8.-13. janúar 1997 kl. 08.30 -18.00. Ákveðið er að nefndin móti um- fjöllun þessara málaflokka og ann- arra, sem tengjast stefnumörkun að mati nefndarinnar." Er það ekki vísvitandi blekking hjá Ara Skúla- syni að halda því fram að opinbert starf að þessum málum hafi ekki verið farið að snúast um annað en sjálfvirkan framreikning á verði? Lá ekki eitthvað annað að baki hjá þeim sem ákváðu að ASÍ hætti starfi í sjö manna nefnd? Ari telur það móðgun við 70 manna sambandsstjórn ASÍ að halda því fram að hagfræðiforystan hafi tekið ákvörðun um að hætta þátttöku í opinberu starfi, hann nefnir hins vegar ekki að aðeins rúmlega 20 af nefndum 70 greiddu atkvæði með því. Tregða varðandi hagræðingu í afurðastöðvum Ari gefur í skyn að bændaforyst- an sýni mikla tregðu varðandi hag- ræðingu í afurðastöðvum. Nú veit hann vel að forystumenn mjólkur- framleiðenda í Borgarfirði knúðu fram þá hagræðingu í mjólkur- vinnslu, sem þar hefur orðið, í óþökk þeirra sem aðra hagsmuni sáu í rekstri Mjólkursamlagsins í Borgarnesi. Ari veit líka að bændur ráða víða litlu um rekstur afurða- stöðva og þrengstu byggðarsjón- armið, m.a. þeirra sem atvinnu hafa af viðkomandi rekstri, ráða oft mestu um afstöðu til hagræðingar og fækkun afurðastöðvanna. Framtíð áburðarframleiðslu Ari reynir að gera afstöðu for- ystumanna bænda til reksturs áburðarverksmiðju hérlendis tor- tryggilega. Nú kann að vera að hann lesi aðeins sum Morgunblöð og önnur ekki, en hafi hann lesið Morgunblaðið 31. des. sl. veit hann að þar skrifaði sá er þetta ritar eftirfarandi: „Nýting atvinnutækifæra getur einnig verið að viðhalda því sem fyrir er. Umræða um að selja, jafn- vel til niðurrifs, áburðarverksmiðju sem framleiðir áburð með end- urnýjanlegum aðföngum, á sam- keppnishæfu verði, verksmiðju sem veitir 100 manns vinnu og góð laun, virðist nokkuð á skjön við ný viðhorf til lands og lýðs“. Hvort þetta telst „sérhagsmunapot bændaforystunnar" verður hver að dæma fyrir sig. Að lokum Á 48. flokksþingi Alþýðuflokks- ins á liðnu hausti lagði Grétar Þor- steinsson, forseti ASÍ, áherslu á uppbyggingu samfélags jöfnuðar og jafnréttis. Þar eiga Alþýðusam- bandið og Bændasamtökin samleið. Jafnframt má ljóst vera að annað vakir fyrir Ara Skúlasyni. Málflutn- ingur hans síðustu mánuði virðist allur til þess gerður að skapa úlfúð og tortryggni milli verkafólks og bænda með það að leiðarljósi að knýja síðan á um minnkandi toll- vernd landbúnaðar og vaxandi inn- flutning landbúnaðarvara, með þeim afleiðingum sem því fylgja í atvinnulífinu. Höfundur er formaður Bændasamtaka Islands. ATVR og einka- reksturinn ÞANN 18. desember sl. birti Morgunblaðið smágrein eftir mig um ÁTVR og einkarekstur. Kjami máls míns var að ÁTVR hefði dugað 10,5% meðalálag á kostnaðarverð til að flytja inn áfengi og dreifa því um land alit á jafnaðarverði og til eðli- legrar arðgreiðslu til eiganda. Einkarekin verslun þyrfti hins vegar álag er næmi 40-60% á kostnaðarverð. Tveir gæslumenn hagsmuna hafa risið upp til andmæla. Annar þeirra, aðstoðarframkvæmdastjóri Verslunarráðs, telur sig ekki vita hvað almennt er átt við með kostn- aðarverði vöru og hinn, aðstoðar- framkvæmdastjóri Samtaka iðnað- arins, virðist af skrifum sínum hafa Ég bið lesendur að geyma þetta greinar- korn, segir Höskuldur Jónsson, til samanburð- ar við það sem hávaða- menn eiga vafalaust eft- ir að láta frá sér fara. nokkra þekkingu á hænsnarækt, en þekkir mun minna til þeirra reglna sem gilda um innheimtu opinberra gjalda af áfengi. Allir innflytjendur og íslenskir framleiðendur áfengis greiða gjald af áfengi. Ég get ekki ímyndað mér að umbjóðendur aðstoðarfram- kvæmdastjóranna kunni þeim þökk fyrir að telja áfengis- gjald til ríkissjóðs og skilagjald af umbúð- um til Endurvinnsl- unnar sem álagningu heildsala og framleið- enda. Þessi gjöld eru heldur ekki _ hluti álagningar ÁTVR. Engu að síður eru þau hluti þess kostn- aðarverðs, sem ÁTVR þarf að greiða fyrir vöru, en kostn- aðarverð ÁTVR er talið virði vörunnar við dyr birgðastöðvar á Stuðlahálsi 2, Reykjavík. Það er ástæðulaust að lengja þessa umræðu mikið. Álagningar- reglur ÁTVR eru opinberar. Hver sem vill getur reiknað út kostnaðar- verð vöru ÁTVR út frá útsöluverði hennar. Ég sýni hér útdrátt úr þremur vörureikningum. Einn er frá íslenskum ölframleiðanda, annar frá íslenskum framleiðanda sterkra drykkja og sá þriðji frá íslenskum áfengisheildsala: (Sjá töflu). Meðalálagning á allt áfengi er 10,5% og mun duga svo framarlega sem markaðshlutdeild ÁTVR skerð- ist ekki verulega. Skrifum um mál þetta er lokið af minni hálfu. Ég bendi lesendum á að geyma þetta greinarkorn til samanburðar við það sem hávaða- mennirnir eiga vafalaust eftir að láta frá sér fara. Ég mun birta skrá yfir þær breytingar sem orðið hafa á kostnaðarverði áfengis frá því áfengisheildsalar tóku til starfa, haldi stórkaupmenn áfram fullyrð- ingum um að kostnaðarverð áfeng- is til ÁTVR hafi ekki hækkað með tilkomu nýrra milliliða. Höfundur er forstjóri Á TVR. Höskuldur Jónsson Vöruheiti Tuborg Gran ICY vodka Beronia G.R.82 25 1 kútur lítri 750 ml Verð kútur 6.476 kr. fl. 3.058,00 kr. fl. 1.501 kr. Skilagjald fl. 7,35 kr. Samtals 6.476 kr. 3.065,35 kr. 1.501 kr. Smásöluv. ÁTVR 7.340 kr. 3.280,00 kr. 1.720 kr. Álagning 13,3% 7% 14,6%

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.