Morgunblaðið - 30.03.1999, Blaðsíða 56

ÞRIÐJUDAGUR 30. MARZ 1999
MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ
"^6
ERLENDUR ÓSKAR
GUÐLAUGSSON
+ Erlendur Óskar
Guðlaugsson
var fæddur
Reykjavík 16. mars
1925. Hann andað-
ist á heimili si'nu i
Reykjavík 21. mars
síðastliðinn. For-
eldrar hans voru
hjónin Guðlaugur
Guðlaugsson frá
Þverá á Síðu í Vest-
ur-Skaftafellssýslu,
f. 1882, d. 1957, og
Guðrún Eyleifsdótt-
ir frá Arbæ við Ell-
iðaár, f. 1883, d.
1960. Systkini Erlends eru: 1)
Ásta, f. 1916, d. 1983. Eiginmað-
ur hennar var Björgvin Grúns-
son stórkaupmaður. 2) Elín Jó-
hanna, f. 1921, gift Ralph
Hannam fyrrverandi viðskipta-
fulltrúa í breska
sendiráðinu. 3) Leif-
ur, f. 1923, d. 1997,
kvæntur Stellu
Tryggvadóttur hár-
greiðslukonu. 4)
Guðrún, f. 1927,
eiginmaður hennar
var Björgvin Ein-
arsson kennari frá
Kárastöðum í Þing-
vallasveit.
Erlendur lærði
prentiðn og vann
allan sinn starfsald-
ur í Félagsprent-
smiðjunni. Hann
var eigandi Myndabókaútgáf-
unnar og var sístarfandi og at-
hafnasamur fram á síðasta dag.
títför Erlends fer fram frá
Lágafellskirkju í dag og hefst
athöfnin klukkan 10.30.
Það er einkennileg tilfinning sem
grípur okkur nú þegar Elli frændi
er ekki lengur á meðal okkar. Ein-
hvem veginn fannst okkur að hann
hlyti að verða eilífur, svo lengi hefur
►hann verið fastur punktur í tilveru
okkar systkinanna. Hann lifði líka
mjög reglusömu lífi, gekk gjarnan
erinda sinna og setti ekki fyrir sig
þótt fjarlægðin væri töluverð.
Heimsóknir hans til systra sinna á
sunnudögum voru óbrigðular og
sýndi hann þeim mikla ræktarsemi.
Elli lét sér líka annt um systkina-
börn sín og hafði einlægan áhuga á
hvað þau vom að sýsla enda mjög
bamgóður.
Meðal tryggustu vina Ella var
Guðrún sem Elli leigði hjá í mörg
►ár. Eftir lát Guðrúnar hélt Lilja
dóttir hennar og maður hennar, Að-
alsteinn, mikilli tryggð við Ella og
buðu honum alltaf heim á jólum.
Elli var mikill dýravinur og allar
kisur í nágrenni heimilis hans komu
hlaupandi til að fá strokur þegar
hann átti leið hjá.
Gaman var að spjalla við Ella um
landsins gagn og nauðsynjar því að
hann hafði mjög ákveðnar skoðanir
á mönnum og málefnum og var auk
þess rammpólitískur. Hann var
tryggur sjálfstæðismaður og var
eins gott að hætta sér ekki út á of
hálan ís í pólitískum umræðum því
þá var Ella að mæta. Þótt hann
væri sérlega dagfarsprúður gat
íhonum hitnað í hamsi í slíkum um-
ræðum. Elli vann í Félagsprent-
smiðjunni frá unga aldri og lærði
þar prentiðn, hann vann þar sem
setjari. Hann átti og rak Mynda-
bókaútgáfuna og við eigum enn
Doddabækurnar sem hann gaf okk-
ur þegar við vorum börn. Hann sá
alltaf um að öll börnin í fjölskyld-
unni fengju fallegu bækumar hans.
Sunnudagamir í framtíðinni
verða öðmvísi nú þegar Elli gengur
ekki lengur fyrir eldhúsgluggann,
en hann mun lifa áfram í hugum
okkar. Við þökkum Ella ljúfa sam-
fylgd.
William, Sólveig Júlía
og Elísabet Hannam.
Erlendur Óskar Guðlaugsson
móðurbróðir minn er látinn nýlega
orðinn 74 ára. Lát hans kom vissu-
lega á óvart því hann var heilsu-
hraustur maður, kvikur í hreyfing-
um og göngumaður mikill. Hann
gekk dag hvem marga kílómetra.
Ekki tók hann strætó nema hann
væri staddur á biðstöð þegar vagn
stansaði. Hann gekk úr miðbænum
upp í Arbæ eða suður í Kópavog
hvort sem var að heimsækja systur
sínar eða fara með bækur í bóka-
búðir.
Erlendur Óskar var sonur Guð-
rúnar Eyleifsdóttur kjólameistara
frá Arbæ og Guðlaugs Guðlaugs-
sonar bifreiðastjóra á Þrótti. Fyrstu
minningar mínar um Ella frænda
eru úr húsi ömmu og afa við
Frakkastíg þar sem við áttum bæði
heima fyrstu ár ævi minnar. í Sjálf-
stæðu fólki segir: „Svo byrjaði kaff-
ið að ánga í baðstofunni, það var
morgunsins helgistund. I slíkum
ilmi gleymist mótiæti heimsins og
sálin uppljómast af trúnni á ókomna
tíð.“ I þannig umhverfí er Elli í
huga mínum. Hvað ég naut þess að
sjá hana ömmu mína smyrja brauð-
ið og hreinsa beinin úr fiskinum
handa honum Ella frænda, sem enn
var heima eftir að hin systkinin
voru gift og farin burt. Hún amma
mín hugsaði svo sannarlega vel um
litla drenginn sinn. Ég dáðist alltaf
jafnmikið að gljáburstuðu skónum
hans og hve fínn hann var þegar
hann fór út að skemmta sér. Þá sat
ég smá stelpa í stiganum og horfði á
hann hafa sig til.
Elli var ágætlega gefinn, las mik-
ið og hafði næma tilfinningu fyrir
góðum texta. Hann bar þó aldrei
fróðleik sinn á torg. Vitneskja hans
kom þó vel í ljós í hópi þeirra sem
næstir stóðu.
Elli gerði hlé á námi eftir bama-
skóla, tók síðar próf inn í 3. bekk
Verslunarskólans með glæsibrag,
en kunni samt ekki við sig og hætti
þar eð hann var eldri en hinir nem-
endur bekkjarins, lærði prentiðn og
starfaði sem setjari í Félagsprent-
smiðjunni þar til hann fór á eftir-
laun.
Tómstundastarf hans og aðal
áhugamál var útgáfa bóka. Elli gaf
út barnabækur í mörg ár. Til marks
um hógværð Ella er að hann lét
nafns síns aldrei getið á bókum sem
hann gaf út en vinsælar voru þær
og kunnar svo sem Doddabækumar
og aðrar slíkar. Enga hafði hann
skrifstofu og vann sjálfur nær öll
útgáfustörf jafnt fjármál sem dreif-
ingu. Hann hafði afar næmt eyra og
auga fyrir íslensku máli og lagði sig
fram um að hafa bækur vel unnar
og texta góða. Hann var afar
sjá um boðskort og merkispjöld þar
sem vanda þurfti uppsetningu.
Þegar ég var ungingur og við
bjuggum ekki lengur í sama húsi
kom hann mjög oft í hádegismat til
foreldra minna á sunnudögum. Elli
hafði skoðanir á flestum hlutum og
pólitískur var hann með afbrigðum.
Hávaðinn var oft ærinn þegar póli-
tík var rædd. Það hreinlega glumdi
í húsinu. Hann var samt einn þeirra
manna sem ætlaðist aldrei til neins
af öðmm og var alltaf afar þakklát-
ur þegar eitthvað var gert fyrir
hann.
Elli kvæntist aldrei. Hann var
einstakur reglumaður á vín og tó-
bak og reglufastur í öllu sínu lífi.
Hann bjó síðustu árin í húsinu sem
amma og afi áttu og þar lést hann
21. mars sl.
Ég þakka Eila samfylgdina og
óska honum góðrar heimkomu.
Guðrún Erla Björgvinsdóttir.
A tímum hraðfara breytinga og
umróts er hverjum manni nauðsyn
að hafa einhverja kjölfestu, fastan
punkt í tilverunni. Elli frændi var
stór hluti af kjölfestu okkar systkin-
anna. Ef við heimsóttum móður
okkar seinnipart sunnudags mátti
treysta því að þar sat Elli við eld-
húsborðið, á sama stólnum, á sama
tíma dags, alla sunnudaga svo langt
sem við munum. Og spjall við Ella,
ásamt bestu pönnukökum í heimi,
var næg ástæða til að gera sér ferð í
Arbæinn.
Þó mátti gæta þess að talið bær-
ist ekki að stjómmálum, því þessi
dagfarsprúði maður gat orðið býsna
ákveðinn ef honum þótti sneytt að
sínum mönnum til hægri.
Eftir vænan skammt af kaffi og
pönnukökum og spjalli fór Elli, jafn
hljóðlega og hann kom, fótgangandi
áleiðis til hinnar systurinnar. Og við
vissum, að hann myndi birtast aftur
eftir viku. En ekki fyrr.
Elli hafði nefnilega nóg að starfa,
þrátt íyrir háan aldur. Hann rak til
dauðadags fyrirtækið Myndabóka-
útgáfuna, og margar kynslóðir
barna minnast með hlýju Dodda og
Eymastórs, Tomma og Jenna, og
fleiri vina, sem Elli gerði að ævi-
starfi sínu að kynna þeim.
Elli var dæmigerður fulltrúi hins
þögla meirihluta þjóðfélagsins, sá
sem vinnur sín verk án hávaða eða
athyglissýki, og stendur ávallt við
sitt. Hann tók ekki lán, og innti af
hendi allar greiðslur á gjalddaga, og
helst íyrr.
Því miður eigum við ekki nógu
marga slíka, og nú einum færri en
áður. Kjölfesta okkar þriggja, og
margra annarra, hefur rýrnað
nokkuð, og systrunum mun finnast
að fótunum hafi verið kippt undan
þeim um stundarsakir. En tíminn
líknar, og víst er gott að hugsa til
þess að Elli hlaut hægan dauðdaga
á eigin heimili.
Hvíl í friði, kæri frændi og vinur.
Guðlaug, Þröstur og Hörður.
Elsku Elli minn. Mig langar að
ski-ifa nokkur kveðjuorð til þín frá
mér og mínu fólki. Það sem mér er
efst í huga er allur þinn stuðningur
og styrkur sem þú veittir mér og
fjölskyldu minni meðan á nokkurra
ára sjúkrahúslegu foður míns stóð.
Þú komst til hans á hverjum degi og
last upp úr blöðunum fyrir hann.
Einnig varst þú alltaf svo jákvæður
og nærgætinn maður sem fylgdist
alltaf með því hvað var að gerast í
heiminum og upplýstir fbður minn
reglulega um gang mála, vegna
þess að faðir minn gat ekki lengur
fylgst með vegna veikinda sinna.
Mér er minnisstætt trygglyndi þitt
við foreldra mína og okkur.
Hvíl þú í friði. Við biðjum algóðan
guð að halda verndarhendi sinni yf-
ir systrum þínum og fjölskyldu
þeirra. Ég og fjölskylda mín erum
þakklát fyrir samverustundirnar
sem við höfum átt með þér.
Nú legg ég aftur augun mín,
en öndin hvarflar, Guð, til þín,
þinn almáttugan ástarvæng
lát yfirskyggja mína sæng.
(Þýð. Matth. Jochumsson)
Elín Sæunn Ingimundardóttir.
+ Auður Þorkels-
dóttir fæddist á
Hólmavík 19. sept-
ember 1933. Hún
lést á Landspítalan-
um 21. mars síðast-
liðinn. Foreldrar
hennar voru hjónin
Sigríður Tómas-
dóttir, f. 11. júní
1903, d. 5. jan. 1986,
og Þorkell Hjalta-
son, f. 6. júní 1903,
d. 11. mars 1987.
Systkini Auðar eru
Ingigerður Dóra, f.
8. okt. 1931, Hjalti,
f. 21. des. 1943, og Tómas Þór,
f. 11. mars 1949.
Hinn 24. júní 1956 giftist
Auður eftirlifandi eiginmanni
súium, Ingva Þórðarsyni, f. 9.
apríl 1933, trésmið á Akranesi.
Foreldrar hans voru Þórður Er-
lendsson, trésmiður og bóndi á
Skógum í Flókadal, Borg., og
síðar á Akranesi, og kona hans
Björg Sveinsdóttir. Börn Auðar
og Ingva eru: 1) Erlendur, f. 7.
jan. 1956, sjómaður á Flateyri.
Sambýliskona hans er Helga
Matthíasdóttir, f. 7. júní 1960. 2)
Elskuleg systir mín, Auður Þor-
kelsdóttir, er ekki lengur á meðal
okkar. Mér verður hugsað til æsku-
heimilis okkar á Hólmavík, þar sem
við vorum báðar fæddar og uppald-
ar í litla húsinu sem pabbi byggði og
kostaði heilar 3000 krónur. Þá var
alltaf sólskin, Steingrímsfjörðurinn
spegilsléttur, krækiberin í lautinni
okkar kolsvört og stór. Eplin sem
við fengum á jólunum voru þau
rauðustu, sætustu og bestu í heimi.
Já, svona voru allir hlutir þá.
Alltaf fannst mér ég þurfa að
passa litlu systur mína, hún var
tveimur árum yngri en ég. Kannski
var ég nú dálítið frek og afbrýðisöm
út í hana, hún var svo nett og falleg.
Bemskan var björt hjá okkar góðu
foreldrum og unglingsárin líka.
Ung stúlka vann hún á stofnun
fyrir þroskaheft fólk á Kleppjáms-
reykjum í Borgarfirði. Þá kynntist
hún mannsefni sínu, Ingva Þórðar-
syni, í Skógum í Flókadal. Þau gift-
ust, settust að á Akranesi og eign-
uðust fimm böm. Betri mömmu en
hana á ég erfitt með að hugsa mér.
Hún var skapgóð, en þó gat hvesst
og hurð verið skellt. En þeim dyr-
um var þá upplokið á næsta andar-
taki og í gættinni stóð brosandi
kona. Allt var búið. Tvennt í fari
systur minnar var augljósara en
annað: Einstök snyrtimennska og
þrifnaður og svo músikin, sem í
henni blundaði. Á æskuheimili okk-
ar var stofuorgel sem hún náði góð-
um tökum á. Sá þráður hlaut að
slitna, en síðustu árin veittist henni
að taka hann upp aftur. Kom þá í
ljós, að hún hafði engu gleymt og
spilaði þá á ný gömlu, góðu lögin.
Þeim til viðbótar samdi hún sjálf
mörg falleg lög og átti létt með að
læra þau og spila, þó að nótnalestur
eða -skrift lærði hún ekki.
Líf systur minnar var ekki ein-
tómur dans á rósum. Veikindi og
sorgir sáu fyrir því. I snjóflóðinu á
Flateyri missti hún son og tengda-
dóttur og lá þá sjálf á sjúkrahúsi.
Sterk var hún þá og sönn hetja.
Síðustu sex vikumar lá hún á
sjúkrahúsum. En hún var ekki ein-
sömul þá. Ingvi sat sem klettur við
hlið hennar til síðasta dags. Og nú
bið ég Guð að styrkja hann, börnin
og tilvonandi tengdadóttur um
ókomin ár.
Inga Dóra.
Ég ætla að kveðja hér með fáein-
um orðuin móðursystur mína, Auði
Þorkelsdóttur, sem lést í faðmi fjöl-
skyldu sinnar 21. mars síðastliðinn.
Hún hafði um nokkurt skeið kennt
sér þess meins sem um síðir varð
henni að aldurtila en borið þann
kross með eðlislægri þolinmæði
Þorkell, f. 29. ágúst
1957, verkamaður á
Eyrarbakka. 3) Þor-
leifur, f. 29. ágúst
1957, verkamaður á
Flateyri, d. 26.
október 1995.
Sambýliskona hans
var Lilja Osk Ás-
geirsdóttir, f. 20.
ágúst 1961, d. 26.
október 1995. 4)
Þórður, f. 10. mars
1960, verkamaður á
Flateyri. 5) Sigríð-
ur, f. 10. ágúst
1963, verkakona á
Flateyri.
Auður stundaði nám á
Hólmavík og vann þar síðar í
frystihúsi fram að tvítugsaldri.
Hún starfaði á Kleppjárnsreykj-
um í fá ár en þar var rekið
heimili fyrir þroskahefta. Hún
gegndi húsmóðurstörfum á
Akranesi eftir það til æviloka.
títför Auðar fer fram frá
Akraneskirkju í dag og hefst at-
höfnin klukkan 14. Jarðsett
verður í Hólmavíkurkirkjugarði
á morgun, miðvikudaginn 31.
mars.
sinni og hugarró til hinstu stundar.
Auður lést um aldur fram eða að-
eins 65 ára gömul. Það þykir ekki
hár aldur á þessari miklu öld fram-
fara og tækninýjunga í læknavísind-
um en mannlegri kunnáttu og
hyggjuviti eru sannarlega takmörk
sett og gagnvart ráðgátu dauðans
eru menn jafn vel eða illa staddir nú
og fyrir þúsund árum. Þar hefur
alls engin breyting orðið á. Hér var
sem einatt fyrr komið að leiðarlok-
um og vert að minnast ljúfrar konu
og elskulegrar með nokkrum fátæk-
legum orðum.
Auður fæddist á Hólmavík, dótt-
ir hjónanna Sigríðar Tómasdóttur
saumakonu og Þorkels Hjaltasonar
kennara en þau bjuggu síðar lengi í
Reykjavík. Á Hólmavík bjó Auður
æsku- og unglingsárin, áhyggju-
laus og glöð með foreldrum sínum
og systkinum. Hún hleypti ung
heimdraganum og vann í fáein ár
við umönnun þroskaheftra á
Kleppjárnsreykjum en það starf
hefur hún áreiðanlega rækt af gef-
andi og kærleiksríkum huga. Auð-
ur giftist Ingva Þórðarsyni trésmið
og saman stofnuðu þau heimili á
Akranesi, fyrst hjá foreldrum
Ingva, öndvegishjónunum Þórði
Erlendssyni trésmið og Björgu
Þórðardóttur. En síðustu árin voru
þau ein eftir eins og gengur. Þau
eignuðust fimm börn sem öll lifa
móður sína utan Þorleifur sem
fórst ásamt sambýliskonu sinni,
Lilju Ósk Ásgeirsdóttur, í snjóflóð-
inu hörmulega á Flateyri 26. októ-
ber 1995. Næsta óskiljanlegt er
hvernig foreldrum og öðrum ná-
komnum ættingjum er unnt að
standast þvílíka skelfingaratburði.
En eftirminnileg þjóðarsamúð og
trygg samstaða fjölskyldunnar
bættu það sem hægt var að bæta
við þær aðstæður.
Ævinlega var létt yfir Auði og
brosið stutt undan þrátt fyrir ýmis
áföll og veikindi. Hún hló mikið og
skemmti sér einatt manna best á
fjölskyldufundum svo að ekki varð
hjá því komist að smitast af léttri
lund hennar. Fals og illska var jafn
fjarri huga hennar og myrkrið ljós-
inu og ég skynjaði í návist hennar
einhvem óeigingjarnan, einfaldan
og kærleiksríkan góðvilja sem af
fréttum að dæma er ekki öllum jafn
ríkulega skammtaður um þessar
mundir. Auði var annt um okkur
systurbörn sín og fylgdist af áhuga
með lífí okkar ekki síður en sinna
eigin barna.
Ég kveð Auði Þorkelsdóttur
þakklátum huga og bið Ingva og
börnunum og öðrum ættingjum
hennar allrar Guðs blessunar í
framtíðinni.
Þorkell Örn Ólason.
AUÐUR
ÞORKELSDÓTTIR