Morgunblaðið - 14.09.1999, Qupperneq 14

14 ÞRIÐJUDAGUR 14. SEPTEMBER 1999
MORGUNBLAÐIÐ
HÖFUÐBORGARSVÆÐIÐ
Gengið
frá lóð
nunn-
anna
Hafnarfjörður
Hafnarfjarðarbær er
um þessar mundir að leita
verktaka til þess að ganga
frá stétt og kanti við lóð á
húsi Karmelnunna við
Olduslóð. Karmelnunnur
óskuðu aðstoðar bæjarins
við frágang lóðarinnar. Að
sögn Kristins Ó. Magnús-
sonar bæjarverkfræðings
er áætlaður kostnaður við
fráganginn um tvær millj-
ónir króna. Til stendur að
steypa stétt og gangstétt-
arkant og er verið að leita
að aðilum til að taka að
sér verkið. Ef það tekst
verður verkið unnið fyrir
veturinn.
Skipulagsnefnd Mosfellsbæjar um svæðisskipulag
Tungubakkavöllur
taki ekki við
æfíngaflugi
Mosfellsbær
SKIPULAGSNEFND Mos-
fellsbæjar hefur samþykkt
drög að umsögn um svæðis-
skipulag höfuðborgarsvæðis-
ins þar sem m.a. kemur fram
að ekki sé hægt að gera ráð
fyrir að Tungubakkaflugvöll-
ur taki við hlutverki Reykja-
víkurflugvallar sem æfinga-
völlur fyrir litlar flugvélar og
kennsluflug. Nefndin telur að
aðstæður gagnvart byggð séu
svipaðar á Tungubökkum og í
Vatnsmýi-inni.
Þá lýsir skipulagsnefndin
sig samþykkan tillögum ráð-
gjafa við vinnu svæðisskipu-
lagsins um að einn stór mið-
bæjarkjami verði í Reykjavík
og síðan þrír minni kjamar í
Hafnarfirði, Smáranum og
Mosfellsbæ. Akveðinn hluti
sérhæfðra starfa verði stað-
settur í minni kjöraunum.
Meðal annarra athuga-
semda er að nefndin lýsir
þeirri skoðun sinni að
breikka þurfi Vesturlandsveg
að Skarhólabraut, óháð
byggðaþróun. „Umferðar-
magn um veginn milli
Reykjavíkur og Mosfellsbæj-
ar er þegar umfram afkasta-
getu vegarins. Bent er á að
umferðarmagnið fer hratt
vaxandi og mun vaxa þrátt
fyrir tilkomu Sundabrautar,“
segir í umsögninni.
Þá er áréttað að mikilvægt
sé að fyrst sé byggt í tengsl-
um við núverandi byggð, þ.e.
á auðum svæðum milli sveit-
arfélaganna á höfuðborgar-
svæðinu, áður en farið er í
uppbyggingu utan núverandi
marka þéttbýlissvæða.
Taka þurfi mið af því að
uppbygging vegakerfa og
þjónustumannvirkja verði sem
hagkvæmust. Einnig þurfi að
finna eðlilegt jafnvægi milli
æskilegrar íbúaþróunar til
norðurs og suðurs miðað við
þau meginmarkmið sem sett
eru fram um æskilega fólks-
fjölgun, dreifingu starfa, hag-
kvæma uppbyggingu, vega-
kerfi og þjónustumannvirki
þannig að sem best sátt megi
ríkja milli sveitarfélaganna.
Jafnframt því að leggja
áherslu á vemdun hins græna
baklands Mosfellsbæjar legg-
ur neíhdin einnig áherslu á að
tekið sé tillit til hugmynda
sveitarfélaganna um nýtingu
og vemdun strandlengjunnar.
Morgunblaðið/Ásdís
Vetrarstarfíð að hefjast
Bessastaðahreppur
VETRARSTARF og félagslíf
í Bessastaðahreppi er að hefj-
ast þessa dagana og fyrir
skömmu hittust forsvarsmenn
helstu félagasamtaka í sveit-
arfélaginu á fundi til þess að
bera saman bækur sínar og
skipta með sér afnotum af
samkomusal sveitarfélagsins
íyrir veturinn. Að sögn Ómars
Stefánssonar, íþrótta- og tóm-
stundafulltrúa Bessastaða-
hrepps, komu saman fulltrúar
Ungmennafélags Bessastaða-
hrepps, Skátafélagsins Svana,
foreldra- og kennarafélagsins,
Kvenfélags Bessastaða-
hrepps, Listafélagsins
Dægradvalar, Lionskiúbbs
Bessastaðahrepps, Hesta-
mannafélagsins Sóta, Félags
eldri borgara til að skiptast á
upplýsingum um áform félag-
anna í vetur og koma sér sam-
an um stundatöflu þar sem ein
uppákoman rekst ekki á aðra.
I sveitarfélagi eins og Bessa-
staðahreppi, sem sameinar
kosti dreifbýlis og þéttbýlis,
era margir íbúar virkir þátt-
takendur í starfí fjölmargra
félagasamtaka og veltur því á
miklu að félögin tali sig saman
um vetrarstarfið.
Fornleifarannsóknir á minjum tengdum akuryrkju að hefjast
Leita merkja um
kornrækt í Akurey
Akurey
FORNLEIFAUPPGRÖFT-
UR er að hefjast í Akurey í
Kollafirði innan tveggja
vikna. Þetta er hluti af verk-
efni sem hefur að markmiði
að sannreyna gildi fomra
sagna um akuryrkju hér á
landi, að sögn Garðars Guð-
mundssonar, fornleifafræð-
ings hjá Fornleifastofnun ís-
lands. Hann hefur forgöngu
um uppgröftinn, sem einnig
mun fara fram á Garðskaga, í
Dyrhólahreppi og Fagradal í
Hvammshreppi í Mýrdal.
„Verkefni okkar felst í því
að fara á þessa fjóra staði
suðvestanlands og reyna að
sjá hvort þetta hafi í raun
verið akrar og hvað hafi verið
ræktað í þeim og á hvaða
tíma,“ sagði Garðar í samtali
við Morgunblaðið.
„Það era tU örnefni og
heimildir í fornbréfasöfnum
og annars staðar en í raun er
hvergi full vissa um að þessir
staðir hafí verið notaðir sem
akrar,“ sagði Garðar.
Heimildir era í íslenska
fornbréfasafninu um að
kirkjan hafi haft sáðlönd í
Akurey árið 1397. Þá bendir
staðamafnið Akurey til að
reynd hafi verið þar akur-
yrkja. „í þriðja lagi þykjast
menn hafa séð þarna leifar af
einhverju sem gæti hafa ver-
ið akur,“ segir Garðar.
„Þama koma þessi þrjú at-
riði saman og það gerir þenn-
an stað áhugaverðan."
Garðar sagði að víða um
land væra garðreitir, sem
mótar fyrir í landi, t.d. að
sunnanverðu í brekkum. „Oft
er um að ræða seinni tíma
rækt en verið getur að eitt-
hvað af þessu hafi verið akur-
lönd. Meðan við vitum ekki
hvað hefur verið akurlönd og
hvað ekki er erfitt að gera sér
grein fyrir hvað akuryrkja
hafi verið þýðingarmikið fyrir
viðurværi fólks hér á landi.
Það era mjög fáar staðreyndir
sem veita fuUvissu fyrir um að
hér hafi verið komrækt fyrir
utan skriflegar heimildir.
Merkasta heimildin um það,
að mínu viti, era kolaðar leyf-
ar af byggi frá uppgreftrinum
á Bergþórshvoli 1927.“
Garðar sagði að akramir
sem tengjast verkefni hans
yrðu skoðaðir og mældir
upp. Grafnir verði prufu-
skurðir og reynt að aldurs-
greina með gjóskulagafræði.
Síðan verða tekin sýni til
frjógreiningar, sem Margrét
Hallsdóttir hjá Náttúru-
fræðistofnun mun annast, til
að sjá hvað hafi verið ræktað
í akrinum. Einnig verða tek-
in fræði til örformgerðar-
rannsókna (micromorp-
hologia) í jarðvegsfræði.
Tekin er heil kaka úr jarð-
veginum, dælt í hana pólý-
esterlausn, hún hert og síð-
an tekin þunn snið til smá-
sjárrannsókna þar sem hægt
er að kanna uppbyggingu
jarðvegsins með það í huga
að finna ummerki um röskun
af völdum plæginga og slíks.
Jafnhliða verða tekin jarð-
vegssýni til efnagreiningar
þar sem kemur í ljós hvort
borið hafi verið á svæðið og
hvers konar áburður hafí
verið notaður.
Vettvangsrannsóknir verða
unnar í þessum mánuði en
síðan tekur við vinna við
sýnagreiningu. Búist er við
einhverjum niðurstöðum
snemma á næsta ári.
Verkefnið skiptist í tvennt.
Auk vettvangsrannsókna og
sýnatöku verða akrar skoð-
aðir og mældir upp úr lofti og
af landi. Þá fjarkönnun ann-
ast Kolbeinn Ámason hjá
Raunvísindastofnun Háskól-
ans. Mjöll Snæsdóttir, forn-
leifafræðingur, tekur þátt í
fomleifarannsóknum með
Garðari, Margrét Hallsdóttir
hjá Náttúrafræðistofnun
annast frjógreiningar og
Magnús Sigurgeirsson, jarð-
fræðingur, annast gjósku-
lagarannsóknir. Skoskur sér-
fræðingur, Ian Simpson,
annast örformgerðarfræði-
rannsóknir. Hann hefur unn-
ið að uppgreftrinum að Hofs-
stöðum í Þingeyjarsýslu og
hefur skoðað ummerki um
akuryrkju í Orkneyjum og
Norður-Noregi. „Það verður
forvitnilegt að skoða íslenska
akra í samhengi við það sem
hefur verið að gerast í lönd-
unum í kringum okkur,“ seg-
ir Garðar Guðmundsson.