Dagblaðið Vísir - DV - 17.04.1986, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 17.04.1986, Blaðsíða 10
10 DV. FIMMTUDAGUR 17. APRÍL 1986. Utlönd Utlönd Utlönd Utlönd Bómin fæðast fbr- fallnir eituriyrjasjúklingar Örvæntingarfull angist „heróín-móðurinnar" Gizur í. Helgason, fréttaritari DV í Zúrich: Þau veina eftir eiturlyfi 1 Sviss fæðast árlega um 100 „heró- ín-hörn". Öll eiga þau það sameigin- legt að móðirin er forfallinn eiturlyfjasjúklingur og flestöll koma þau í þennan heim sem forfallnir eiturlyfjasjúklingar. Yfirleitt er hægt að hjálpa þeim á 2-6 vikum börn sín eða foreldrar sumra þeirra taka börnin að sér. Svo var ekki um Yvonne, hún, ásamt eiginmanni sín- um, Rico, hefur tekið upp baráttuna gegn eíturlyfjunum. Við vildum eignast barnið, i þeirri von að það gæti hjálpað okkur í baráttunni við eiturlyfin Síðastliðið sumar fann hin 22 ára gamla Yvonne breytingar á líkams- nokkrum dögum áður og var algjör- lega vímuefnalaus við fæðinguna. „Eg var svo hrædd um að sú litla væri líka eiturlyfjasjúklingur." Dag- inn eftir fæðinguna fullvissuðu svo læknarnir Yvonne um að barnið væri heilbrigt. „Ég var himmlif- andi." Fráhvarfseinkenni barns, sem háð er eiturlyfjafíkn móðurinnar, byrja yfirleitt um 24 tímum eftir fæðingu. Yvonne byrjaði að reykja hass 15 ára og 18 ára „sniffaði" hún í fyrsta sinn heróín og skömmu síðar kom sprautan 15 ára gömul byrjaði Yvonne í hassi. Hún flæktist um í skólanum aðgerðalaus. Þessi miðstéttarmær, sem kom frá góðu heimili, flosnaði fljótlega upp frá riámi eftir að hún byrjaði að „sniffa". Hún vann hér og þar, ef vinnu var að fá, en það Eva (fimm daga gömul) veinar á heróín. Hún er á sama hátt háð eiturlyfinu og móðir hennar. I dag hljóma þessi smábarnavein æ oftar á fæðingardeildum sjúkrahúsa um víða veröld. með því að smáminnka við þau lyfja- gjafir. Flestar mæður þessara barna vita um hættuna og flestar vona þær einnig að börn þeirra séu laus við þennan vágest. Ekki mitt barn - er viðkvæðið, en fæstum verður að ósk sinni. Hér á'eftir kemur viðtal við eina slíka móður. Ég nefni hana hér Yvonne, en það er ekki hennar rétta nafn. Hún á 6 mánaða gamla stúlku. Flestar gefa þær börn sín Þegar Yvonne tekur dóttur sína, Jasmin, varlega í fangið Ijóma bláu augun hennar. „Þegar ég fer með barnið mitt til kunningjanna í „klík- unni" öfunda allar stelpurnar mig," segir Yvonne. Enda þótt þær viti að fæstar þeirra séu færar um að eign- ast barn hefðu þær allar óskað þess að svo væri ekki og hryggjast yfir því. Yvonne þekkir eina sem er for- fallin og sú var komin beint í strætíð löngu áður en forsvaranlegt gat tal- ist, ef svo má að orði komast, og lét barnið eiga sig á fæðingardeildinni. Henni var það ljóst að erfitt yrði fyrir hana að fara út ef hún hefði barnið með sér heim af defldinni og því fór sem fór. Flestar gefa þær samt starfsemi sinni og við læknisskoðun kom í ljós að hún var komin 5 mán- uði á leið. Konur, sem háðar eru vímugjöfum, hafa oft óreglulegar blæðingar, svo að í sjálfu sér var þetta ekki svo óeðlilegt, eins og málum var háttað. Fóstureyðing kom ekki til greina þegar svo langt var liðið á með- göngutímann, a.m.k. ekki hér í Sviss, en það hvarflaði að Yvonne að fara til Hollands og láta fjarlægja fóstrið. „Samt ákváðum við að eignast barn- ið í þeirri von að það myndi hjálpa okkur til þess að losna úr heróín- vítinu." Hin verðandi móðir reyndi síðan að taka sig á og hætti algjör- lega að neyta áfengis. „Það var hræðilegt. Ég fékk skelfilegar maga- kvalir og síðan komu alls kyns fráhvarfseinkenni." Þrátt fyrir ákaf- an vilja tókst henni ekki að losna frá heróíninu sjálfu, dró aftur á móti mikið úr magninu. Nýfætt bam eiturlyfjasjúklings getur dáið úr krampa sé það ekki undir stöðugu eftirliti fyrstu dagana. Þann 23. október fæddist Jasmin. Yvonna hafði látið leggja sig inn Barnið grætur óeðlilega mikið, frem- ur mætti kalla það vein, hátt og skerandi. Það vill ekkert drekka, titrar og er á alla lund mjög óró- legt. Sé það ekki undir stöðugu eftirliti í marga daga er hætt við að það deyi úr krampa. Því er það að læknarnir gefa börnunum róandi efni í smáminnkandi skömmtum til þess að koma í veg fyrir hættuleg. fráhvarfseinkenni. „Heróín-börn" seinni til í byrjun Rannsóknir sem gerðar hafa verið í USA og í Danmörku benda til þess að börn heróínsjúklinga séu veru- lega langt á eftir í öllum þroska, líkamlegum sem andlegum, þ.e. fyrstu árin. Þau eru einnig yfirleitt fædd fyrir tímann - sem gæti átt sinn þátt í þessu. Þegar börn þessi hafa svo náð forskólaldri virðast þau hafa náð jafhöldrum sínum, jafnt á and- lega sviðinu sem Iíkamlega. Arnaud Carasson, yfirlæknir í Bern, hefur fullyrt að litnirigar barna, sem fædd eru af eiturlyfja- sjuklingi, séu á engan hátt skaddað- var ekki svo auðvelt fyrir unga stúlku sem enga framhaldsmenntun hafði fengið. „Ef ég átti í einhverjum vandræð- um reykti ég. Heima fyrir reyndu allir að rétta mér hjálparhönd og út í frá virtist allt vera í besta lagi. En fljótlega vildi ég sjálf fá að ráða mér og fór að heiman." Og vissulega réð hún sér sjálf, en aðeins í stuttan tíma, síðan tók „klfkan" yfirhöndina og síðar heróínið. Átján ára gömul prófaði hún í fyrsta sinn „sykur". Hún tók sem sagt heróín í nefið. . . „í upphafi fannst mér eitrið hræðilega vont." Það leið þó ekki á löngu áður en Yvonne þurfti á sínum skammti að halda daglega til þess að líðanin væri þolanleg. Ef skammturinn lét á sér standa- þá „fékk ég kuldahroll, titraði öll og svitnaði. Eg þoldi ekki birtu vegna þess að augasteinarnir þöndust út." Dag nokkurn kom svo að því að hún lét tilleiðast, þegar ekkert heró- ín var til að „sniffa" og fékk fyrsta „kickið" (þ.e. fyrstu heróínspraut- una). „Þetta var ótrúlega yndisleg tilfinning sem færði mér hlýju og öryggiskennd." Þetta voru falskar tilfinningar, heldur Yvonne fram í dag. „Maður ántetjast samstundis. Það er eins og maður reyrist í fjötra heróínsins eftir að maður er byrjaður og úr þessum fjötrum er illmögulegt að losna því að maður hefur það á tilfinningunni, á meðan á vímunni stendur, að allt sé í himnalagi, lukk- unnar velstandi, en vanti mann heróín er það vart til sem maður vill ekki gera til að fá sitt „kick". Eitrið virðist drepa allar tilfinning- ar. Maður verður ískaldur og sjálfs- elskufullur. Eini vinurinn sem maður á er „sykurinn" (heróínið)." Þurfti 10.000 kr. á dag fyrir heróínskammtinum Yvonne var heppin: í „klfkunni" kynntist hún 27 ára gömlum manni, Rico. Þessi fyrrverandi stúdent var einnig heróínsjúklingur. Eftir að þau höfðu sprautað sig niður í göturæsið í Zúrich lá leiðin til Bern. „Þar lent- um við í innkaupaparadís eiturlyfja- neytandans." Á meðan allt lék í lyndi, ef svo má að orði komast í þessu tilfelli, var dagskammtur þess- arar ungu konu um Vi gramm, en kostnaðurinn við þetta hálfa gramm var um 10.000 krónur. Peningana útvegaði Yvonne sér með því að færa öðrum heróínneytendum skammt sinn á hina ýmsu staði í Bern. Þarna var hún að vinna fyrir skuggalega bakmenn en stundum stalst hún til þess að versla sjálf með heróínið, enda þótt það gæti orðið henni hættulegt því þarna gilti einkarétturinn svo sannarlega. „Ég varð að, vinna fyrir skammtinum mínum. Til allrar hamingju fékk ég líka ýmsa aðra atvinnu en að bera út heróín sem var mér á móti skapi." Hjónaleysin sluppu einhvern veginn alveg við öll afskipti lögreglunnar og sem heróínsprautandi er Yvonne hvergi á skrá hjá yfirvöldunum. Týndist of lengi í heróínruglinu Barnið hefur hjálpað til þess að gera Yvonne að dágóðri húsmóður. Hún giftist Rico, föður Jasminar. Eftir að Rico hafði lifað í 4 mánuði á styrk frá því opinbera fékk hann vinnu. Þau búa nú í tveggja her- bergja íbúð í ónefndu hverfi hér í Zurich. Enda þótt stundum þyrmi yfir Yvonne af vanlíðan reynir hún hvað hún getur til þess að láta það ekki bitna á öðrum og sýnir barni sínu alla þá ást og blíðu sem hún getur. „Sjálf óskaði ég mér oft að einhver sýndi mér ást og umhyggju, en síðan týndist ég um árabil í draumaheimi heróínsins," segir Yvonne heimspekilega. Fékk daglega „methadon" Hjónaband Yvonne og Rico geng- ur vel, þau eru afar samstillt í öllu sem þau taka sér fyrir hendur og tala opinskátt um hlutina. „Við þörfnumst gagnkvæmrar hjálpar ef við eigum að komast í gegnum þetta tímabil." Stundum heimsækja þau gömlu kunningjana sem enn eru á götunni. í þrjá mánuði urðu þau að vera á methadonkúr, þ.e. Yvonne fór dag- lega til ákveðinnar sjúkrastofu og fékk þar hjá lækninum skammt af methadoni. „Án þessa efnis hefði ég ekki getað uppfyllt móðurhlutverk- ið," fullyrðir Yvonne. Hún lýsir samt sem áður yfir ótta sínum við met- hadon-efnið og telur það vanabind- andi eins og heróínið - sem það og er. „Þetta er engin lausn en aftur á móti vonast ég fastlega til að geta einhvern tímann komist út úr þess- um vítahring."

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.