Þjóðviljinn - 06.05.1989, Blaðsíða 24

Þjóðviljinn - 06.05.1989, Blaðsíða 24
Hafið bláa hafið Priðja mynd Frakkans efnilega Luc Besson er óður til hafsins Þegar Regnboginn tók mynd- ina Lété en pente douce (Og svo kom regnið) til sýningar fyrir nokkrum vikum spurði einn kunningi minn mig að því hvort myndin væri ekki eftir sama leik- stjóra og gerði Subway og Betty Blue. Þetta þótti mér nokkuð undarleg spurning, sérstaklega vegna þess að Subway og Betty Blue eiga fátt annað sameiginlegt en að vera báðar franskar. Að auki gerði leikstjóri Regnsins hvoruga myndina þannig að hér er í raun um þrjá leikstjóra að ræða. Misskilningur sem þessi er ekki óalgengur hér á landi. íslending- ar þekkja svo lítið til evrópskrar kvikmyndagerðar að svona mis- skilningur er enn algengari ef um verk frá meginlandi Evrópu er að ræða. Þetta er alls ekkert skrítið því evrópskar myndir eru fremur sjaldséðar í íslenskum bíóhúsum. Þeir sem vilja fylgjast með öðrum en engilsaxneskum kvikmyndum þurfa að hafa sig alla við til að vita hvað er að gerast í heimi kvik- myndanna. En svo ég komi mér að efninu þá ætla ég að kynna lítillega nýj- ustu kvikmynd Frakkans Lucs Bessons, Le Grand Bleu. Besson þessi (eftirnafni hans stundum ruglað við Robert Bresson) gerði einmitt Subway árið 1985, þá að- eins 26 ára gamall. Þótt furðulegt megi virðast var Subway önnur mynd þessa unga listamanns í fullri lengd, hann hafði gert Le Dernier Combat tveimur árum áður. Besson hefur sýnt skemmtilega notkun myndmáls í þessum tveimur myndum sínum en var nokkuð gagnrýndur fyrir að efni þeirra væri úr lausu lofti gripið eða jafnvel ekki um neitt. Le. Dernier Combat var fútúrísk vís- indaskáldsaga, tekin í svart-hvítu með áhrifamiklum hljóðeffekt- um. Subway gerðist eins og menn muna í neðarjarðarlestakerfi Parísar og sagði nokkuð skondna sögu af furðulegu utangarðsfólki. Mál myndar og hljóðs var einkar smekklegt í þeirri mynd og mátti glöggt sjá að Besson kann til verka. í Le Grand Bleu heldur Besson áfram að fjalla um fólk í mjög afmörkuðum umhverfum og dá- læti hans á mætti breiðtjaldsins leynir sér ekki. Hann segir sögu tveggja dýfingarmanna, annar franskur og hinn ítalskur, sem hvort tveggja eru keppinautar og gamlir vinir. Bandarísk kona kemur í spilið og verður hrifin af Frakkanum og greinir myndin síðan frá samskiptum þeirra þriggja og höfrunganna í hafinu bláa. Þessi ástríða Bessons á sjónum og höfrungum er skiljanleg því foreldrar hans kenndu dýfingar í Adríahafinu þegar hann ólst upp. Sjálfur kenndi hann dýfingar um skeið og hefur hann alla tíð langað að gera þessa mynd þann- ig að hér er um mjög persónulegt verk að ræða. Myndin er tileink- uð Jacques Mayol, einum fræg- asta dýfingarmanni allra tíma, en Besson segir hann bókstaflega eiga heima í sjónum, Hinum stóra bláa. Myndin fjallar í raun um May- ol, en Besson segir sögu hans þó aðeins vera helming myndarinn- ar, hitt er skáldskapur. Besson hitti Mayol fyrst þegar hann vann Jean Reno og Rosanna Arqu- etteíævintýra- og áslarsögu Lucs Bessons. að gerð Subway og varð þá til hugmyndin að myndinni. Nokkru síðar eyddu þeir tölu- verðum tíma saman við dýfingar og Mayol sagði Besson sögu sína. Mayol er einn fimm handritshöf- unda myndarinnar en auk þeirra tveggja er Robert Garland (No Way Out) líklega þekktastur þeirra. Misminni mig ekki voru sex handritshöfundar að Subway og var því ma. kennt um sam- hengisleysi söguþráðarins. Líkt og í Subway vildi Besson skarta þekktum leikurum í aðal- hlutverkum (Þekktasti leikari Le Dernier Combat var Fritz Wepp- er sem íslendingar þekkja betur sem Harry Klein!). í hlutverk Mayols komu fyrst upp í hugann Christophe Lambert úr Subway, Mickey Rourke, Matthew Mo- dine, Gerard Lanvin eða Mel Gibson. Að lokum fann Besson franskan leikara sem aldrei áður hafði leikið í kvikmynd, Jean- Marc Barr, og þótti hann sem sniðinn í hlutverkið. í hlutverk stúlkunnar datt Besson strax Rosanna Arquette í hug vegna leiks hennar í Desperately Seek- ing Susan. Hann flaug til Los Angeles og hún sagði já! ítalinn er síðan leikinn af Jean Reno, en hann hefur leikið í öllum þremur myndum Bessons (trommarinn í Subway). Alls tíu mánuðir fóru í kvik- myndatóku myndarinnar, þar af þrír í neðansjávartökur. Allar tökur fóru fram í mikilli leynd en meðal tökustaða voru Franska Rivíeran, Sikiley, Korsíka, París, New York, Jómfrúr- og Bahama- eyjar, Grikkland, Perú og Alp- arnir. Eftir að tökum lauk hélt leyndin áfram og þegar myndin kom til frumsýningar á Cannes- hátíðinni í fyrra hafði enginn gagnrýnandi séð myndina né heyrt til hlítar um hvað hún fjal- laði. Tónlistin setti svip sinn á Su- bway og má gleðja unnendur hennar með því, að Eric Serra semur einnig tónlistina við Le Grand Bleu. Að vísu var önnur tónlist notuð við myndina fyrir Bandaríkjamarkað auk þess sem myndin var stytt töluvert. Breska útgáfan er einnig stytt en heldur djassinum frá Serra. Myndin „floppaði" í Bandaríkjunum (kannski hafði tónlistin eitthvað að segja) en við fáum væntanlega að sjá bresku útgáfuna. Le Grand Bleu verður tekin til sýningar í Bíóborginni á eftir Dangerous Liaisons. Hún ætti að njóta sín vel á breiðu tjaldinu og munu mynd, hljóð, já og djassinn eflaust komast vel til skila. Misjöfn brandaraskothríð The Naked Gun (Beint á ská), sýnd í Háskólabfói. Bandarísk, árgerð 1988. Leikstjóri: David Zucker. Handrít: David og Jerry Zucker, Jim Abra- hams, Pat Profl. Aðalhlutverk: Leslie Nielsen, Priscilla Presley, George Kennedy, Ricardo Montalban, O. J. Simpson. Þríeykið Zucker-Abrahams- Zucker, sem samanstendur af bræðrunum David og Jerry' Zucker ásamt Jim Abrahams, býr óneitanlega yfir meira hug- myndaflugi en gengur og gerist í kvikmyndunum. Gamanmyndir þeirra eru nú orðnar fimm og eru hver annarri ruglaðari svo ekki sé meira sagt. Fyrsta mynd Z-A-Z teymisins, Airplane!, hafði að geyma fleiri góða brandara en venjulega komast fyrir í einni bíómynd. Þar gerðu þeir stólpagrín að öðrum kvikmyndum, sérstaklega stór- slysamyndum áttunda áratugar- ins. Húmor þeirra líktist oft því sem Mel Brooks hefur verið þekktur fyrir, þe. að gera grín að stöðluðum atriðum kvikmynd- anna. En sprelligosarnir þrír hafa aldrei náð að fylgja Airplane! nógu vel eftir. Framhaldsmyndin var allt of lík þeirri fyrri og Top Secret og Ruthless People fengu fólk ekki til að leggjast í gólfið af hlátri þótt vissulega væru nokkur óborganleg atriði inn á milli. Varla fer vegur þeirra félag- anna vaxandi með nýjustu mynd þeirra, The Naked Gun. Mark- miðið er svipað og í Airplane! og Top Secret, sem er að reyna að hafa brandara í hverju einasta atriði myndarinnar. Gallinn er bara að bæði í Top Secret og The Naked Gun hittir aðeins hluti brandaranna í mark. Enda hlýtur það að vera auðveldara að hitta stöku sinnum í mark þegar oft er skotið. The Naked Gun gerir aðallega grín að spæjara- og Iögreglu- myndum. Það þykir hins vegar nýtt að í þessari mynd ráðast þeir á sína eigin sjónvarpsþætti, Pol- ice Squad. Myndin segir frá Lt. Frank Drabin sem reynir að kom- ast að því hver vildi félaga sinn í lögreglunni dauðan. Böndin ber- ast að auðkýfingi nokkrum og um leið kemst Frank á snoðir um að ráða eigi Elísabetu Englands- drottningu af dögum. Annars er söguþráður myndarinnar nánast aukaatriðí og virðist oft sem brandararnir séu búnir til á staðn- um. Leslie Nielsen leikur lögguna Frank en menn muna eflaust eftir Nielsen í Airplane-myndunum. Priscilla Presley leikur hér í sinni fyrstu mynd og gamla kempan George Kennedy leikur aðra löggu í myndinni. Á sama hátt og frumlegheit Airplane! gerðu hana að góðri gamanmynd virðist sem fáranleikinn og sé farinn að há Z-A-Z klíkunni. Þessir menn vita að myndin verður aldrei neitt annað en flipp og vitleysa og það gerir þeim erfiðara fyrir að sort- era úr góðu brandarana frá þeim verri. Það ættu þó allir að geta skemmt sér á The Naked Gun og sjálfur veinaði ég yfir sumum atr- iðanna. Broslegt og smekklegt KVIKMYNDIR 24 SÍÐA - NÝTT HELGARBLAÐ Laugardagur 6. maí 1989 Funny Farm (Á síðasta snúning), sýnd í Bíóhöllinni. Bandarísk, árgerð 1988. Leikstjóri: George Roy Hill. Aðalhlutverk: Chevy Cbase, Madol- yn Smith. Eftir óskarsverðlaunafyllirí kvikmyndahúsanna undanfarnar vikur bjóða þau nú í ríkum mæli upp á misgóðar gamanmyndir. Ein þeirra er Funny Farm með háðfuglinum Chevy Chase í aðal- hlutverki. Hann hefur um skeið verið einn vinsælasti gaman- Ieikari vestan hafs og er einn þeirra sem aldrei leikur alvarleg hlutverk. Það verður engin breyting hér á þarsem Chase leikur íþrótta- fréttamann að nafni Farmer sem ÞORFINNUR ÓMARSSON dreymir um að verða rithöfund- ur. Hann ákveður að láta draum- inn rætast og flytur ásamt konu sinni frá New York út á lands- byggðina í von um að komast í andríkt umhverfi hafandi í hyggju að setjast þar að til fram- búðar. Það þarf ekki að spyrja að því að lítlí sæti bærinn sem þau flytja til verður allt öðruvísi en ætlast var til og íbúarnir allir meira og minna skrítnir. Þá fer rithöfundarhlutverk Farmers nokkuð úr skorðum enda hefur áhorfandinn varla haft mikla trú á honum á þeirri línu í upphafi. Leikstjórinn George Roy Hill hefur hér gert ákaflega þægilega, broslega mynd án þess rista djúpt á nokkurn hátt. Hill var á sínum tíma einn fremsti kvikmynda- gerðarmaður Bandaríkjanna og gekk honum hvað best þegar Paul Newman og Robert Red- ford léku undir hans stjórn.Þekkt- ustu myndir Hills eru án efa Butch Cassidy and the Sundance Kid (69) og The Sting (73) en myndirnar eru örugglega með því besta sem Newman og Redford hafa leikið í. Funny Farm nær varla að lyfta nafni Hills á ný sem snalls kvik- myndaleikstjóra. Þessi tæplega sjötugi leikstjóri hefur þó lagt sitt af mörkum til sögu kvikmynd- anna og þótt hann megi muna fífil sinn fegri getur hann vel við unað. Myndin verður heldur ekki talinn til bestu mynda Chevy Chase né þeirra verstu. Það er þó ágæt tilbreyting frá bandarískum gamanmyndum að skrípaleikur- inn er burt og við tekur ósköp lítil og smekkleg saga. Sagan gefur vel færi á að öllu sé of-aukið og leikið, en svo er sem betur fer ekki. •

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.