Dagblaðið Vísir - DV - 28.03.1998, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 28.03.1998, Blaðsíða 10
10 LAUGARDAGUR 28. MARS 1998 Frjátst, óháð dagblað Utgáfufélag: FRJALS FJÖLMIÐLUN HF. Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON OG ÖSSUR SKARPHÉÐINSSON Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON Auglýsingastjóri: PÁLL ÞORSTEINSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaöaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLT111,105 RVÍK, SÍMI: 550 5000 FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999 GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777 Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/ Ritstjórn: dvritst@centrum.is - Auglýsingar: dvaugl@centrum.is. - Dreifing: dvdreif@centrum.is AKUREYRI: Strandgata 25, slmi: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 461 1605 Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Filmu- og plötugerö: (SAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF. Áskriftarverð á mánuði 1800 kr. m. vsk. Lausasöluverð 160 kr. m. vsk., Helgarblað 220 kr. m. vsk. DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins (stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. Úlfar og sauðir Bandarískir neytendur hafa margir hverjir komið sér upp símsvara, sem segir símasölumönnum að leggja á. Sumir hafa fengið sér stimpil með textanum: „Með því að framselja þessa ávísun samþykkir þú að nota ekki neinar upplýsingar, sem koma fram á henni. Bandarískir neytendur láta gjarna taka nöfn sín og númer út af þjóðskrám, sem hagstofur leigja kaupsýslu- mönnum. Þeir kanna, hvað sagt er um þá á svörtum list- um um greiðslusögu skuldara. Þeir nota peningaseðla, en ekki plast, og neita að gefa upp kennitölur sínar. í Kaliforníu gengur þetta svo langt, að helmingur sím- eigenda hefur látið aftengja númeraflutning símtækja, svo að þeir geti hringt án þess að símanúmer þeirra komi fram á viðtökusímanum. Þeir geta þá spurt um vörur án þess að lenda í símaskrám sölumanna. Samanlagt sýna slík dæmi, að bandarískir neytendur eru miklu meðvitaðri um stöðu sína heldur en íslenzkir neytendur. Þeir láta ekki bjóða sér neitt, sem þeir kæra sig ekki um. Þeir beita hörku, ef þeim finnst, að kaup- sýslumenn láti sér ekki segjast. Allt er þetta frjálst. Sumir vilja vera á listum, svo að þeim séu sendar upplýsingar eða þeir fái aðgang að gagnlegum tilboðum. Aðrir vilja frið. Niðurstaðan er sú, að menn geti meira eða minna ráðið, hversu samþættir þeir eru eða einangraðir í vefjum viðskiptanna. Flæði persónulegra upplýsinga er í sjálfu sér hvorki gott né vont. Það skiptir hins vegar máli, að hver ein- staklingur ákveði sjálfur, hvort upplýsingar um hann séu öðrum aðgengilegar eða ekki. Slíkar ákvarðanir taka bandarískir neytendur, en íslenzkir ekki. Bandarískir neytendur hafa líka ákveðnar skoðanir á því, hvaða upplýsingar eigi að koma fratn á umbúðum neyzluvöru. Þeir hafa knúið fram umbúðamerkingar, sem um margt taka fram merkingum Evrópusambands- ins, er hafa verið teknar upp hér á landi. Bandarískir neytendur geta til dæmis lesið, hversu mikið er af kolvetnum, fitu og próteini í mat. Og þeir geta lesið, hve miklu af sykri hefur verið hellt í vöruna umfram það, sem er í henni frá náttúrunnar hendi. Þetta geta íslenzkir neytendur hins vegar ekki. Með líkingu við dýraríkið má segja, að bandarískir neytendur séu ulfar, en íslenzkir neytendur séu sauðir. Svo mikill munur eru á viðhorfum almennings í þessum löndum, að hér sætta menn sig við, að Hollustuvernd kanni ekki réttmæti vörulýsinga á umbúðum. Neytendaviðhorf eiga hér svo erfitt uppdráttar, að menn halda tryggð við gamla okrarann, þegar ný fyrir- tæki koma til sögunnar, bjóða lægra vöruverð og knýja okrarann til að lækka sig. Neytendur flytja þá ekki við- skipti sín, heldur bíða eftir verðlækkun okrarans. Þessum viðhorfum verður ekki breytt með lagasetn- ingum eða fjárveitingum til neytendavarna, þótt slíkt geti hjálpað til. Það eru fyrst og fremst viðhorf fólksins sjálfs, sem koma í veg fyrir, að það nái rétti sínum. ís- lendingar hafa bara ekki áhuga á rétti sínum. Bandaríkjamaðurinn lítur á sig sem borgara, en ís- lendingurinn lítur á sig sem þegn. Það er fleipur eitt, að íslendingar séu sjálfstæðir í hugsun. Þvert á móti er undirgefni og þrælslund rík í þjóð, sem aldrei í sögu sinni hefur risið upp gegn forréttindastéttunum. Ef til vill er þetta eitt af því, sem lagast smám saman, þegar byrjað hefur verið að kenna fjármál og neytenda- mál í skólum í samræmi við nýboðaða skólastefnu. Jónas Kristjánsson Þrautir Schröders Útnefning Gerhards Schröders sem kanslaraemi þýskra sósíalde- mókrata (SPD) eftir kosningasigur hans í Neðra-Saxlandi hefur styrkt mjög flokkinn fyrir þing- kosningarnar í september. Reynd- ar höfðu sósíaldemókratar og græningjar svipað fylgi á sama tíma árið 1994, en biðu engu að síður ósigur á kjördag. En engum blöðum er um það að fletta að SPD stendur betur að vígi nú: Schröder nýtur mikils persónufylgis, auk þess sem augljós þreytumerki eru farin að sjást á samsteypustjórn kristilegra demókrata (CDU/CSU) og frjálsra demókrata undir for- ystu Helmuts Kohls. Eitt mál gæti þó sett strik í reikninginn: utan- rlkisstefna græningja. Þjóðverjar hafa allt frá því á 6. áratugnum reynt að samhæfa tvennt í utan- ríkismálum: sambandið við Frakka í Evrópusamstarfinu og Bandarikjamenn í Atlantshafs- bandalaginu. Af sögulegum ástæð- um hafa þeir ekki viljað marka sjálfstæða stefnu, heldur lagt áherslu á eflingu alþjóðastofnana á borð við ESB og NATO. Allt frá því að sósíaldemókratar sögðu skilið við marxismann i stefnu- skrá sinni árið 1959 og lýstu yfir stuðningi við NATO hefur sam- staða verið um stefnuna í utanrík- ismálum. Að vísu áttu kristilegir demókratar erfitt með að sætta sig við austurstefnu Willys Brandts í upphafi 8. áratugarins, en þeir gerðu engar grundvallarbreyting- ar á utanríkisstefnunni á 9. ára- tugnum. Deilur um utanríkismál Þótt Schröder hyggist ekki beita sér fyrir neinum breytingum á ut- anrikisstefnunni gæti þessi mála- flokkur valdið honum miklum erf- iðleikum i stjómarsamstarfi með græningjum. Hann telur að Joschka Fischer, þingflokksfor- maður græningja, sé kjörið utan- ríkisráðherraefni. Fischer heyrir hinum svokallaða „raunsæisarmi" Erlend tíðindi Valur Ingimundarson flokksins til og er í grundvallarat- riðum samþykkur þeirri utanrík- isstefnu sem Þjóðverjar hafa fylgt síðustu áratugi. Hann studdi til dæmis hernaðarðgerðir Banda- ríkjamanna og NATO til að koma á friði í Bosníu og þátttöku þýska hersins í friðargæslustörfum í fyrrverandi Júgóslaviu. En Fischer á sér harða andstæðinga úr „bókastafstrúararmi" græn- ingja sem hafna öllum hernaðarað- gerðum í nafni friðarhyggju og vilja koma á samevrópsku öryggis- kerfi í stað NATO. Það yrði stórfrétt, ef græningi yrði utanrikisráðherra Þýska- lands. Flokkurinn var stofnaður sem mótmælaflokkur árið 1980, ekki síst sem andsvar við stefnu sósíaldemókrata í kjarnorku- og utanríkismálum! Græningjar gerðu alvarleg pólitísk mistök þeg- ar þeir lýstu yfir andstöðu við sameiningu Þýskalands eftir fall Berlínarmúrsins. Afleiðingarnar urðu þær að þeir féllu af þingi árið 1990. Þeim tókst þó að rifa sig upp úr lægðinni og komast aftur á þing árið 1994. Síðan höfðu þeir verið að bæta við sig fylgi allt fram til landsþings flokksins í Magdeburg fyrir skemmstu. Þar kom í ljós djúpstæður klofningur í fiokknum sem dregið hefur úr stuðningi við græningja meðal almennings. Fyr- ir þingið höfðu þeir Fischer og JÚrgen Trittin, leiðtogi vinstri armsins, komist að málamiðlun: Annars vegar var þátttöku þýska hersins í hernaðaraðgerðum utan Þýskalands hafnað og hins vegar var lýst yfir stuðningi við friðar- gæslustarf Sameinuðu þjóðanna með þátttöku Þjóðverja. Þetta var vissulega mótsagnakennt en þjón- aði þeim tilgangi að breiða yfir grundvallarágreining innan flokksins um utanríkismál. Klofningur græningja Þingfulltúar gerðu sér hins veg- ar lítið fyrir og virtu málamiðlun- ina að vettugi. Þeir samþykktu með eins atkvæðis meirihluta ályktun þar sem hafnað var þátt- töku Þjóðverja í hvers kyns hern- aðaraðgerðum til að koma á friði, eins og í Bosníu. Ekki var nóg með það: Mælst var til þess að Atlants- hafsbandalagið yrði lagt niður og fækkað um helming í þýska hern- um. Fischer var ekki skemmt: „Þetta sýnir hve græningjar hafa sterka samkennd með öðrum - þeir hafa svo mikla samúð með Helmut Kohl." Fischer greiddi atkvæði með stækkun NATO til austurs ásamt 14 þingmönnum græningja á fimmtudag i trássi við tilmæli flokksstjórnarinnar. 25 þingmenn fóru að vilja hennar og sátu hjá. Schröder hefur reynt að gera lítið úr klofningi græningja. En hann hefur þó látið hafa það eftir sér að ekki sé unnt að taka al- varlega það stjórnmálaafl sem vilji úrsögn Þýskalands úr NATO. Eitt er víst: Innbyrðis ágreiningur græningja í utanrikismálum getur spillt verulega fyrir hugsanlegu stjórnarsamstarfi þeirra og sósí- aldemókrata. Frá heimsókn Gerhards Schröders til íslands sl. sumar. Halldór Ásgrímsson utanríkisráöherra tók á móti honum á Akureyrarflugvelli ásamt fyrirmönnum bæjarins. DV-mynd gk Híoðanir annarra Bandaríkin svíkja „Sérlegur sendimaður Bandaríkjanna fylgdi í fót- spor framkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna til ísraels. Brot ísraels á samkomulagi um tvö ríki og samvinnu við Palestínumenn verða á dagskrá. Fyrsta heimsókn framkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna til ísraels virðist ekki hafa haft neinn annan árangur en aö valda Palestlnumönnum von- brigðum. Og hvað getur hinn lágt setti Dennis Ross fengið Netanyahu til að gera þegar forsætisráðherr- ann hefur virt að vettugi tilmæli Albright utanrík- isráðherra og sjálfs Clintons forseta? Varla neitt á meðan ríkisstjórn Bandaríkjanna og þing neita að nota stuðning sinn upp á marga miiljarða til þess að þrýsta á ísrael." Úr forystugrein Aftonbladet 27. mars. Misskilur hlutverk sitt „Þingið hefur í fyrsta sinn valið sér formann með hlutkesti. Svona eru reglurnar þegar atkvæði falla jafnt en það er vandræðaleg staða. Við skulum vona að Eidesgaard fái að loknum kosningum í Dan- mörku löngun til að taka þátt I þeirri þjóðarstjórn sem hann hefur verið kjörinn í. Þessi maður hefur ekki bara misskilið hlutverk sitt. Hann misnotar stjórnarskrána, sem hann skrifaði sjálfur undir í gær, til að tryggja sér og fiokki sinum velgengni i kosningunum í Færeyjum 30. apríl. Úr forystugrein Aktuelt 27. mars. Vörumerki Jeltsíns „Forseti Rússlands, Borls Jeltsín, hefur gert brottrekstur háttsettra embættismanna að vöru- merki sinu. Afrek Jeltsíns gegnum árin hafa verið umtalsverð en óstöðugir stjórnarhættir, sem fara vaxandi, rangar yfirlýsingar, heilsuleysi og skyndi- legur brottrekstur háttsettra aðstoðarmanna geta graflð undan pólítískum stöðugleika og trausti er- lendra stjórna og fjárfesta." Úr forystugrein New York Times 25. mars.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.