Dagblaðið Vísir - DV - 18.05.2002, Blaðsíða 30

Dagblaðið Vísir - DV - 18.05.2002, Blaðsíða 30
30 H elcjct rblað E>"Vr laugardagur is. maí^oo^ Ég er ekki Súperstjarna Sigurður Guðmundsson tullir tá á landið í björtu svölu vorveðri til að vera viðstaddur afhjúpun listaverks eftirsig á Listahátíð í Reukjavík. Fjöruverk heitirþað, einfaldlega, og einfalt virðist það líka vera: Nokkrir faqurlega slípaðir granítsteinar settir inn í grjótvegginn meðfram Sæbrautinni niður af Snorrabraut. Verkið fékk verðlaun í samkeppni menningarmálanefndar um útilistaverk sem efnt var til árið 2000. HINGAÐ KOM SIGURÐUR FRÁ Austurríki þar sem hann opnaði sýningu á verkum sínum 7. maí, og strax að lokinni athöfninni brunar hann út á flugvóll og flýgur — ekki strax til hafnarborgarinnar Xiamen í Kína þar sem hann býr núna heldur til Hollands; hann er í hópi listamanna og listfræðinga hvaðanæva úr heimi sem bíður það vandasama starf að velja 30 unga listamenn inn í Ríkisakademiuna í Hollandi. 1000 sóttu um upphaflega, sá fjöldi hefur verið grisjaður niður í 500 en nógu erfitt verður samt að velja. Hinna útvöldu bíður öfundsverður lúxus: Vinnustofa, kaup og ferðalög um allan heim í tvö heil ár. Sigurður og aðrir ráðgjafar eru svo til reiðu sextán daga hvort ár til að halda masterklass með nemendum sem biðja um þá sérstaklega. „Þá hitti ég nemendur einslega í tvo til þrjá tíma og kafa með þeim ofan i verkin," segir Sigurður. „Við erum ekki að móta þetta fólk, bara gefa því tíma og vekja hjá þeim spurningar um eigin verk." DV-mynd HARI Sköpunin er það sem kemur á óvart Við Sigurður hittumst á eftirlætisgistihúsinu hans sem heitir Jörð — að visu ekki Hótel Jórð heldur Gistiheimilið Jörð — og ég bið hann fyrst að segja mér frá Fjöruverkinu og hvernig hann hugsaði það. „Það átti sér alllangan aðdraganda," segir Sigurður. „Þegar ég vann þessa samkeppni þá var verkið órlítið öðruvísi hugsað en síðar varð. Þó má segja að grunnhugsunin sé sú sama og útlitið er mjög svipað, og þá getur maður spurt: Hvað hefur breyst? Þetta er nokkurra fermetra flekkur af slípuðum steinum og hann var upphaflega hugsaður við Ástarbrautina sem kölluð var í gamla daga. Hugmynd mín var sú að fara á staðinn með lið af fólki sem slípar steina og láta það slípa hluta af Ástarbrautinni. Grunnhugsunin á bak við verkið, hugsa ég — og ég segi „hugsa ég" af því verkin min verða alltaf fyrst til á inntúítívan hátt, skilurðu. Ég reyni að forðast að búa til verk samkvæmt eigin valhugsun. Ég ákveð ekki eitthvað sem ég tel bitastætt og gott og skelli mér svo í að búa það til, því þá get ég ekkert skapað! Sköpunin er það sem kemur listamanninum á óvart. Þá bæði gengur hann inn í verkið og skilur hver spurningin er um leið og hann vinnur verkið. Ef listamaðurinn hefur skilið hver spurningin er áöur en hann fer út í verkið þá er það allt öðruvísi vinna og ég vinn aldrei svoleiðis. Ég hirði ekki um vitsmunalegan aðgang að verkinu i byrjun. Svo hins vegar lendi ég alltaf í því eins og núna á þessu augnabliki að ég er spurður hvað ég meini með verkinu. Þá bý ég til eitthvað og það fer oft eftir geðþótta því ef verkið er listaverk þá er hægt að túlka það á mjóg marga vegu, og túlkun listamannsins sjálfs er að mínu viti ekki alltaf sú besta. Segjum sem svo að listaverkið sé leiksýning og listamaðurinn sé leikarinn. Þá fer listamaðurinn inn um bakdyr leikhússins, klofar yfir öskutunnur og það er kannski músa- og rottugangur þar og vond lykt. En áhorfendur koma inn um aðaldyrnar og fara upp á svalir eða inn í sal. Besti aðgangurinn að listaverki er ekki alltaf bakdyr listamannsins." Að sitja á steini með pela „Sem sagt, upphaflega átti að slípa steina við Ástarbrautina. Þessir steinar eru gráir og allir eins en ef þú slípar þá, klappar þeim voða lengi, þá kemur karakter þeirra í ljós og þeir verða undurfagrir. Þá kemur líka í ljós að þeir eru allir einstæðir. Mannfólkið er svona líka. Þú lítur yfir hóp af Kínverjum eða íslendingum," og nú leggur Sigurður þunga áherslu á hvert orð, „og í raun og veru þá álít ég að hver einasti einstaklingur sé brjálæðislega magnaður og merkilegur og yndislegur. En þú kemst ekki að því nema þú getir elskað þá og þú getur ekki elskað alla, því miður. Jesús gat það, Búdda og Dalai Lama og svoleiðis stórmenni, en við þetta dauðlega fólk getum bara elskað mjög fáa. Með því að slípa stein er verið að gefa honum andakt, hann verður einstakur. En svo kom komplikasjónin," segir Sigurður og hallar sér aftur í stólnum. „Það reyndist ekki vera hægt að gera þetta við grágrýtið i fjörunni af því það er svo gljúpt; í frosti hefði slipaða skelin brotnað af. Þetta er mjög dýr vinna og hefði orðið ónýt á einu ári. Þá henti ég þeirri hugmynd en ákvað í samráði við nefndina að fá granítsteina í verkið. Þeir eru þéttir og langlifir og glans helst á þeim í áratugi. Ég fékk óslípuð granítbjörg í Svíþjóð, flutti þau til Kína, slípaði þau þar með miklum mannskap. Síðan fiutti ég þau hingað til Islands og skipti á þeim og steinum í fjörugarðinum. Þá varð til blettur sem er að mestu leyti eins í formi og hver annar en heitur, þrunginn andakt." — Á okkur þá að hitna í brjóstinu þegar við sjáum þennan heita blett þar sem við erum á gangi meðfram sjónum? „Ég get ímyndað mér að fólk setjist þarna á fallegu vorkvöldi og horfi út á sjóinn," segir Sigurður dreyminn. „Ég á minningar frá því ég var strákur hér í Reykjavik um það þegar við fórum út í Gróttu þegar búið var að loka skemmtistöðunum með pela með okkur og settumst I fjöruna og sjórinn var lygn og við drukkum kannski úr þessum pela öll saman og svo þynntumst við upp og nutum stemningarinnar alveg fram undir morgun. Það voru sætar stundir. Ég gæti vel ímyndað mér að fólk settist á þessa steina í góðu veðri. Kannski með pela, hver veit, þó ég ætli ekki að reka áróður fyrir aukinni áfengisneyslu landsmanna. En heldur ekki gegn henni." Óábyggilegur listamaður — Hver er staða þín sení myndlistarmanns núna og á hvaða leið ertu? „Ég hef aldrei séð sjálfan mig sem einhvern leiðtoga," segir Sigurður, „einn af þeim sem segja „fylgið mér" og skapa skóla. Hins vegar tala ég mikið, ég er málglaður maður. Ég er ekki módernisti að því leyti að ég stingi upp á nýjum heimi sem allir eigi að koma inn í. Ég vil ekki nota myndlistina þannig. Þó er þetta ekki alveg rétt, það er pínulítill angi af módernista í mér því mér finnst formfiippið aðlaðandi. Ég er sjálfur mikið í formum og hef skipt oft um, verið óábyggilegur myndlistarmaður, hlaupið yfir í önnur form, fiökt — mjög meðvitað raunar. Annars er „reduction"-hugsun ríkjandi hjá Vesturlandabúum, að redúsera og redúsera, skilja hismið frá kjarnanum uns kjarninn er einn eftir — mjög göfugt og allt það." — Ertu að breytast sem myndlistarmaður? „Já, ég held það. Ég vil helst ekki gera neitt nýtt í myndlist, ekki búa til form eða eitthvað sem er nýtt og búið til. Ég vil vera í heiminum eins og hann er en breyta afstöðú minni til hlutanna í staðinn fyrir að breyta hlutunum. Það rímar vel við Fjöruverkið. Einn hlutur getur haft margar merkingar eftir því fyrir hvað hann er látinn standa. Svo er ég orðinn dálítið reyndur og gamall í listinni og veit meira hvað ég þoli ekki af sjálfum mér. Ég er með algjört ofnæmi fyrir symbolisma, til dæmis, og líka fyrir öllu sem er didaktískt. Eftir því sem þú eldist veistu betur hvar þú átt alls ekki að vera af því þú hefur verið þar áður og meitt þig eða hruflað. En auðvitað kpma nýjar hættur," og Sigurður hlær við. „Ég hef átt í erfiðleikum með það eins og kemur fram í bókunum mínum að finnast ég vera ófrjáls inni í hugarheimi menningarinnar. Finnast eins og hann læðist inn í mig og móti mig án þess að ég fái rönd við reist. Kannski er það hrikaleg sjálfselska að vilja vera frjáls frá honum líka. Ég er frjáls undan daglegu streöi heimsins, get gert hvað sem mér sýnist, álit annarra snertir mig ekki svo lengi sem ég get réttlætt hlutina gagnvart sjálfum mér, og þá finnst mér bara skemmtilegra að fólk æsi sig. Ég þarf ekki að vera vinsæll maður. Þó á ég ekki marga óvini, held ég, enda aldrei verið í valdastöðu eða sýslað með
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.