Morgunblaðið - 11.07.2003, Page 27

Morgunblaðið - 11.07.2003, Page 27
MENNTUN MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 11. JÚLÍ 2003 27 FORVARNASTARF ogstuðningur við einstak-linginn er jafnþýðingar-mikið starf og lestrar- kennsla svo dæmi sé tekið,“ segir Sigríður Hulda Jónsdóttir verk- efnisstjóri, ásamt Árna Einarssyni, um for- varnir í framhaldsskól- um. Síðustu ár hefur markvisst forvarna- starf verið unnið þar fyrir tilstuðlan mennta- málaráðuneytisins. Menntaskólaárin svokölluðu eru mikil mótunarár og þroska- tímabil fyrir nemendur og í skólunum er þver- skurður af þjóðinni. „Nemendur eru að kljást við margs konar verkefni og flestir eru í mikilli leit að sjálfum sér og framtíðarstefnu,“ seg- ir Sigríður Hulda. ,,Allir þurfa að finna að þeir séu góðir í einhverju og hafa verðug viðfangsefni að takast á við til að geta lifað sem stoltir ein- staklingur með sterka sjálfsvitund og dómgreind,“ segir hún, „ekkert er einstaklingnum jafnógnvekjandi og merkingarleysið. Mikilvægt er því að unglingar finni að innan skólakerfis- ins séu aðilar sem vilja vera í per- sónulegu sambandi við þá og láti sér virkilega annt um líðan þeirra og vel- ferð.“ Í öflugu forvarnastarfi er því lögð áhersla á að byggja upp heilbrigðan og lífsglaðan einstakling! Forvarnaáætlun Frá árinu 1998 hefur þetta verk- efni verið starfrækt og miðar það að því að efla forvarnastarf gegn vímu- efnum og annarri sjálfseyðandi hegð- un ungmenna innan framhaldsskóla landsins. Verkefnið hefur gert það að verk- um að nú eru starfandi forvarna- fulltrúar við nær alla framhaldsskóla. Þeir hafa það m.a. að markmiði að efla heilbrigt félagslíf, vinna með við- horfamyndun nemenda, efla eftirlit og stuðning við nemendur og að- standendur þeirra svo eitthvað sé nefnt. Sigríður Hulda segir að markmið og áherslur starfsins séu að allir framhaldsskólar setji sér forvarna- áætlun og setji á laggirnar forvarna- teymi, ásamt forvarnafulltrúa. Forvarnafulltrúi hefur svo umsjón með framkvæmd áætlana og er tengiliður skólanna vegna hennar. Markmiðið er að forvarnir verði hluti af skólastarfinu. Forvarnir verði samþættar öðru starfi skólanna og viðfangsefnum þeirra. Fræðslan verði t.d. felld í námsgreinar/ áfanga svo sem unnt er. Forvarnir eiga jafn- framt að vera sýnilegur þáttur skólastarfsins svo sem á heimasíðu skólans. Markmiðið er að for- varnafulltrúi, námsráð- gjafi og aðrir starfs- menn skólans vinni saman að einstökum málum sem upp koma og snerta þennan mála- flokk. „Forvarnir eiga að taka mið af aðstæðum í hverjum skóla og þróast í takt við skólastarfið á hverjum stað,“ segir hún og að þannig sé starfið byggt upp innan frá og grasrótin styrkt. Efna til umræðu Niðurstaðan er að forvarnir eru langtímaverkefni eins og önnur við- fangsefni skólanna en ekki tíma- bundið átak og með það að leiðarljósi hefur verkefnið lagt áherslu á eftir- farandi: Eiga frumkvæði að og koma af stað forvarnastarfi í skólum þar sem það er ekki að finna.  Efla forvarnastarf þar sem það er til staðar og skapa því sýnilegan og heildstæðan ramma.  Koma á framfæri við skólana og forvarnafulltrúa upplýsingum um leiðir og nýjungar.  Efna til umræðu og skoðanaskipta um álitamál og hugmyndir.  Stuðla að fræðslu og aukinni þekkingu þeirra sem standa að for- vörnum í skólunum.  Stuðla að samvinnu á milli skóla og forvarnafulltrúa til þess að stuðla að nauðsynlegri samræmingu í stefnumörkun, til þess að miðla reynslu og upplýsingum og til þess að styrkja forvarnafulltrúa og samstarf milli þeirra. „Með því að efla einstaklinginn sjálfan og leggja áherslu á að skapa honum tækifæri til heilbrigðs lífs er- um við að sinna forvarnastarfi í sinni tærustu mynd,“ segir Sigríður Hulda, en til þess að leggja mat á starfið og fá upplýsingar um stöðuna í skólunum hefur skólameisturum og forvarnafulltrúum verið sendur spurningalisti við lok hvers skólaárs. Af svörum að dæma hefur þróunin verið jákvæð því að af þeim 26 fram- haldsskólum sem starfið beinist að eru 23 skólar með starfandi forvarna- fulltrúa sem allir nýta sér þjónustu menntamálaráðuneytisins. For- varnastarf innan framhaldsskólanna er m.ö.o. orðið fastur liður í starfsemi flestallra framhaldsskóla landsins. Forvarnafulltrúum hefur vaxið ás- megin, að sögn Sigríðar Huldar, og fjölbreytni í forvarnastarfinu er að aukast. Forvarnafulltrúar hafa t.d. undanfarið leitað eftir því að afla sér aukinnar þekkingar á þessu sviði. Samkvæmt niðurstöðum spurn- ingalistans var það einróma álit í skólunum að nauðsynlegt væri að verkefnisstjórar forvarnastarfs inn- an framhaldsskólanna hefðu áfram umsjón með starfinu. Þannig gæti starfið eflst enn fekar og skólarnir nýtt sér reynslu og þekkingu sem skapast í hópi forvarnafulltrúa. Þing og ráðgjöf Fastir liðir í starfinu eru vor- og haustþing sem haldin eru í hinum ýmsu framhaldsskólum víða um land. Þar halda bæði innlendir og erlendir fræðimenn fyrirlestra. Einnig segja forvarnafulltrúar frá starfi sínu og vinna í hópum þar sem svipaðir skól- ar eru tengdir saman til að sjá hvern- ig efla má forvarnastarfið á hverjum stað. „Þessi liður hefur reynst mjög gagnlegur og hvetjandi til nýjunga í starfi,“ segir Sigríður Hulda. „For- varnafulltrúar fylgjast vel með þróun í fjölmörgum málum sem snerta starfssvið þeirra, s.s. leiðir til að efla heilbrigt félagslíf, framboð á stuðn- ingi fyrir unglinga sem eiga í vanda og fjölskyldur þeirra, lög og reglur sem snerta ungmenni o.fl.“ segir hún. Sigríður Hulda segir það einkenn- andi fyrir fundi forvarnafulltrúa að þar ríki gott andrúmsloft og brenn- andi áhugi fyrir velferð unglinga. Hún segir jafnframt að forvarna- fulltrúar fái einstaklingsmiðaða ráð- gjöf og stuðning við starf sitt. Það er nauðsynlegt vegna þess að hver for- varnafulltrúi mótar starf sitt í sam- ræmi við áherslur eigin skóla, að- stæður og stefnumótun. Ímynd skólanna Vaxandi umræða um aukið for- eldrastarf við framhaldsskólana hef- ur átt sér stað eftir að sjálfræðisald- urinn var hækkaður í 18 ár, og hafa foreldrafélög t.a.m. verið stofnuð við ýmsa framhaldsskóla. „Ljóst er að forvarnafulltrúar tengjast þessu starfi, t.d. varðandi áherslur á skóla- skemmtunum og í félagslífi,“ segir Sigríður Hulda. Hún segir að fram- haldsskólar leggi áherslu á heilbrigt skólastarf og jákvæðan orðstír. Ljóst sé að aukið forvarnastarf skipti miklu máli í þessu samhengi. T.d. hafa margir skólar unnið dyggilega að því að félagslífið sé öflugt og því tengist ekki neysla áfengis eða annarra vímugjafa. Forvarnafulltrúar gegna þýðingarmiklu hlutverki á þessum vettvangi. Póstlisti forvarnafulltrúa forv@is- mennt.is er mikið notaður en mark- miðið með listanum er m.a. að for- varnafulltrúar hafi þar vettvang til að miðla hugmyndum sínum og aðferð- um í starfi. „Þetta markmið hefur náðst og á listanum hefur verið mikil miðlun upplýsinga og uppbyggjandi skoðanaskipti,“ segir Sigríður Hulda. „Einnig nota margir aðilar listann til að koma á framfæri upplýsingum til forvarnafulltrúa.“ Sigríður Hulda segir að skilaboð forvarnastarfsins til framhaldsskóla- nemenda séu að þeir lifi lífinu og skemmti sér án vímugjafa! „Við vilj- um hjálpa þeim að meta sig sem ein- stakar persónur – persónur sem eru alltof dýrmætar til að innbyrða eit- ur.“ Framhaldsskólar/ Fimm ár eru síðan menntamálaráðuneytið lagði grunn að því að efla forvarnastarf framhalds- skólanna. Gunnar Hersveinn kynnti sér málið, en Sigríður Hulda Jónsdóttir og Árni Einarsson hafa aðstoðað skólana við að festa forvarnastarf í sessi í skólastarfinu. Mat á starfinu lýsir jákvæðri þróun og eflingu. Heilbrigðir og glaðir nemendur  Í 23 framhaldsskólum af 26 starfar forvarnafulltrúi.  Ungmenni hvött til að skemmta sér og njóta lífsins án vímugjafa! Morgunblaðið/Golli Er vit í vímuefnum þegar aðeins þarf heilbrigða gleði? Hér gleðjast MR-ingar í árlegum gangaslag skólans. guhe@mbl.is Sigríður Hulda FORVARNAFULLTRÚI er starfandi við Fjölbrautaskólann í Breiðholti, eins og í svo mörg- um öðrum framhaldsskólum. Hlutverk forvarnafulltrúa FB er að framfylgja forvarnastefnu skólans. Almennar forvarnir miða að því að koma í veg fyrir eða seinka neyslu áfengis, tób- aks og annarra fíkniefna. Hlut- verk forvarnafulltrúa er m.a. að sjá um fræðslu til nemenda, for- eldra og kennara skólans. Forvarnafulltrúi er almennur boðberi forvarna innan skólans og annast skipulag forvarna- starfs innan skólans. Forvarna- fulltrúinn hefur umsjón með öll- um stigum forvarna:  1. stigs forvarnir í FB er fræðsla og aðferð til að ná til þeirra sem ekki eru eða lítið farnir að neyta fíkniefna og samþættir hana öðru forvarna- starfi.  2. stigs forvarnir: Þá er reynt að ná til þeirra sem byrjaðir eru að neita fíkniefna og snúa þróun til betri vegar.  3. stigs forvarnir: Forvarna- fulltrúinn gefur upplýsingar og leitar meðferðarúrræða. For- varnafulltrúi hefur viðtalstíma í viku hverri. Forvarnafulltrúinn starfar með forvarnateymi sem í eru fulltrúar stjórnendaskólans og nemenda. Fjölbraut í Garðabæ Meginviðfangsefni forvarn- arfulltrúans í Fjölbrautaskól- anum í Garðabæ, svo annað dæmi sé tekið, er að koma á sem öflugustu forvarnarstarfi m.a. með því að sameina þá aðila sem að uppeldi ungmenna koma. Þar er átt við foreldra, skóla- yfirvöld, umsjónarkennara, skólaheilsugæslu, námsráðgjafa o.fl. Á netinu má m.a. finna eftir- farandi forvarnavefi: fikn.is, reyklaus.is, forvarnir.is, og hitthusid.is. Skólinn hefur skýra stefnu gagnvart fíkniefnum, hann er reyklaus. Nemendum og starfs- mönnum er óheimilt að reykja í húsnæði skólans og á skólalóð (frá og með 15. júní 1999). Boðið verður upp á námskeið til að hætta að reykja. Sjá nánar á heimasíðunni: www.fg.is Forvarnafulltrúi TENGLAR ........................................... http://www.fb.is/ http://www.fg.is/ Er vinningur í lokinu? Utanlandsferðir • siglingar • sjónvörp reiðhjól • myndavélar • gasgrill kælibox í bíla • línuskautar hlaupahjól og margt, margt fleira! Glæsilegir vinningar

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.