Pressan - 02.09.1993, Blaðsíða 18

Pressan - 02.09.1993, Blaðsíða 18
I 8 PRESSAN UNDIR AHRIFUM Fimmtudagurinn 2. september 1993 Island nútímans, öðru nafni LITLA AMERIKA Ameríka er íslendingum olbrlega í huga. Hvert sem litið er má greina arfleifð amerískrar alþýðumenning- ar á íslandi, reyndar svo að mörg- um finnst nóg um. Þótt látið sé í veðri vaka ao flestir erlendir ferðo- menn lofi land og þjóð eru það alls ekki allir.. Hópur Þjóoverja sem ferð- aðist til íslands fyrr á þessu ári varð fyrir miklum vonbrigðum þegar þeim varð Ijóst hve landið var am- erískt. Eftir að hafa ferðast um landsbyggðina í nokkra daga ákváðu peir að snúa heim viku fyrr en óætlað var. Það sem fór mest fyrir brjóstið ó þeim voru „íslensku" veitingastaðirnir. Að engan al- mennflegan íslenskan mat væri hægt að fá úti ó landsbyggðinni. Og höfðu þeir þá fiskinn í huga. Aðeins væri hægt að snæða ham- borgara og franskar, „American Style", reyndar með íslensku kokkt- eiísósunni. Útsendarar breska tímaritsins ID, sem heimsóttu Island á vormánuð- um, veittu þessu ameríska æði ó ís- landi einnig athygli: „...íslendingar aka um á amerískum bílum, reykja amerískar sígarettur, tala ensku með amerískum hreim og klæðast sportfatnaði frá Kalifomíu..." Magnús Oddsson, fram- kvæmdastjóri Ferðamálaráðs, tók undir það að fátt væri um fína drættí í íslenskri matargerðarlist úti á landsbyggðinni, þangað sem flestir er- lendir ferðamenn legðu leið sína. Úti á landi mætti gjarnan bjóða upp á fleira þjóð- legt. Ekki taldi þó Magn- ús að útlendingprnir kvörtuðu yfir að ísland væri undir miklum banda- rískum áhrifum, enda hefðu þeir fæstir samanburðinn, m.ö.o. hefðu fæstir ferðalanganna sem hingað kæmu áður farið til Bandaríkjanna. Það sem vekti hins vegar oft furðu þeirra væru öll ensku nöfnin sem notuð eru á versl- anir og fyrirtæki á íslandi. CHICAGO BULLS Drýpur af. hverju strái Samkvæmt skoðanakönnun sem PRESSAN lét gera fyrir sig fyrir nokkru kom í Ijós að íslendingar elska ekki bara Bandaríkjamenn. Þeir hafa þá einnig. Aðeins Norðmenn urðu ofar í virðingarstiganum en Bandaríkjamenn, og það líklega af frændrækniástæð- um (eðq öðrum og óskiljan- legum). I augum stórs hóps ís- lendinga hara Bandaríkin allt- af verið gósenland, þar sem borinn er fram nægur og ekki síst ódýr matur, þar sem stjörnur heimsins búa og þar sem vagga lýðræðisins er. Þar sem smjörið drýpur af hverju strói. Óg ástin er sterk. Hægt er að telja upp ótal at- riði sem styðja þá röksemd pð með góou móti megi kalla ísland litfu Ameríku. Hæst um þessar mundir ber pítsustríðið m a r g u m - rædda. Sam- keppnin í þeim bransa er næst- um ,blóðug. Þó að íslendingar hafi í kjölrar harðnanai aug- lýsingastríðs aukið flatböku- neyslu sína um rúm fimmtíu prósent (og þar með aukið líkur á meltingartrufl- unum um jafnmörg prósent) kemur lík- lega að því að eitt- hvert pítsufyrirtæki verði undir. Amer- ísku pítsukeðjurnar streyma til landsins. asta í flórunni er Domino's, en fyrir var — og komin fyrir nokkrum árum — ameríska samsteypan Pizza Hut. Að ógleymdum öllum innlendu pítsuKeðjunum, Jóni Bakan, Pizza 6/ og Hróa hetti. Pítsa- staðir þekja nú orðið nokkrar síður í símaskránni. Nú kunna margir að hugsa með sér: Þetta hlytur að vera einhver steypa, pítsan er ítölsk, ekki amerísk! Vissul^ga á pítsan ættir að rekja til ítal- íu. En þar varð hún aldrei vin- sæll skyndibiti eins og í henni Ameríku, og nú síðast á ís- landi. Menn sem vel eru kun n ug i r bandarísku samfélagi segja ekkert amerískara en pítsuna. jpgpss^" «T«rr NÆTURSALA [iim; í eðli okkar evrópsk Eins og fyrr segir urðu Bandaríkjamenn jafnframt númer eitt yfír þær pjóðir sem íslendingar sögðust engar mætur hafa á í fyrrnefndri skoðanakönnun. Sé tekið mið af íslensku þióðfélagi í dag má sjálfsagt fremur rekja þá andúo til elclri kynslóðarinnar, sem upplifði bröltið í kringum bandarísku herstöðina á Keflavíkurflugvelli, til þess tíma er menn ýmist tilbáðu Bandaríkin eða hötuðu. Am- eríkuandstæðingarnir álitu flest slæmt upprunnið í Bandaríkjunum, svo sem glæpi, klám, óbeislaðan kap- ítalisma og ekki síst skeyting- arleysið við náungann. Nefna andstæðingarnir gjarnan allt það sem frá Am- eríku er komið einu orði sagt lágmenningu. Margir Tétu Ijós sitt skína þegar umræðan um evrópska efnahagssvæðið stóð sem hæst. Vaknaði þá spurningin um hvar við ættum heima í menningarlegu tilliti. Lagði Sigurður A. Magnússon rithöfundur þar sitt lóð á vog- arskálarnar. Hann ritaði meo- al annars í Skírni um ísland og Evrópusamfélagið um það að af tveimur kostum væru nónari tengsl við Evrópu vita- skuld æskilegri en meiri teng- ing við Bondaríkin, of þeirri augljósu ástæðu að menning okkar væri I eðli sínu evrópsk, þótt hún hefði fengið á sig ameríska gljóhúð fyrir tilstuðf- an hersetunnar, íslensku sjón- varpsstöðvanna og þess syndaflóðs af þriðja flokks bondarískum Kvikmyndum sem dembt hefði verið yfir okkur eftir seinni heimsstyrj- öld. Sömu gúrúarnir Er það nokkuð einkennilegt oð í okkur ís- léndingum bærist amerískt fól þegar langt yfir níutíu prósent af því hreyfimyndaefni sem flæðir yfir Island er bandariskt? Reynd- ar má telja Ríkissjónvarpið dæmigert Norð urlandasjónvarp, að minnsta kosti ennþá. Enda eru þeir duglegir að kaupa pakka þaðan sem og frá öorum og meira fram- andi þjóðum. Stöð 2 er hins vegar umlukin amerískri „gIjáhúð". Allur umbúnaður stöðvarinnar er amerískur, að ekki sé minnst á innihaldið. Bandarískar bíómyndir eru sýndar þar á hverju kvöldi og vinsæl- ustu framhaldsmyndirnar eru amerískar. Til að mynda er gúrúa ungu kynslóðarinnar ís- lensku að finna í Ameríkuþáttunum Melrose Place og Beverly Hills 90210. Þeim sömu og slegið hafa í gegn í Bandarikjunum. Svo má ekki gleyma leiknum góða, sem markaðsmenn Stöðvar 2 leika til að fá áskrifendur til að borga afnotagjaldið á réttum tíma. Leikurinn felst í því að sýna om- eríska sápu í tveimur hlutum í kringum gjalddaga; þann fyrri rétt fyrir gjalddaga en þann 'seinni kvöídið sem ruglio er hafið. Þetta hrífur og virðisf ætla að verða framtíð- in, ef litið er til unga fólksins sem er að hefja sambúð í dag. Því þykir jafnsjálfsagt að borga afnotagjaldið af Stöð 2 og greiða fyrir afnot af símanum!

x

Pressan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Pressan
https://timarit.is/publication/298

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.