Morgunblaðið - 27.04.2006, Qupperneq 8

8 FIMMTUDAGUR 27. APRÍL 2006 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Komdu í ORMSSON Smáralind og á Akureyri
BEINN SÍMI Á SÖLUMENN : 530-2906 • 530-2907 • 530-2908
AKUREYRI • SÍMI 461 5003
Falleg hönnun þarf ekki að kosta mikið.
Það sýnir Hvíttuð eik dekor/0900. Hið ljósa eikaryfirbragð fellur
vel að stál áferð heimilistækjanna.
Hverskonar æðibunugangur er þetta, má bara ekki tuttla meira?
Siv Friðleifsdóttir,heilbrigðis- ogtryggingamálaráð-
herra, svaraði 19. apríl
síðastliðinn fyrirspurn
Valdimars L. Friðriksson-
ar alþingismanns um
dauðsföll af völdum tób-
aksreykinga. Í fyrirspurn-
inni var spurt hve margir
Íslendingar hefðu látist af
völdum reykinga árlega á
tímabilinu 1996–2005 í
hverjum aldursflokki, 30
ára og yngri, 31–40 ára,
41–50 ára og svo áfram á
10 ára aldursbili.
Svar ráðherrans var unnið með
aðstoð Rannsóknastöðvar Hjarta-
verndar. Þar kemur fram að hægt
sé að áætla hve margir látist af
völdum reykinga á ákveðnu tíma-
bili með því að nýta sér eftirfar-
andi upplýsingar:
Fjölda á lífi í upphafi tímabils,
fjölda sem deyr á tímabilinu,
fjölda sem reykir í upphafi tíma-
bils og hlutfall áhættu þeirra sem
reykja á því að deyja á tímabilinu
miðað við þá sem ekki reykja.
Reiknaður var fjöldi látinna
fyrir tímabilið 1995–2004, því til
voru gögn frá Hagstofu Íslands
um fjölda látinna árið 2004. Tölur
um algengi reykinga 1995 voru
fengnar hjá Lýðheilsustöð. Afdrif
þeirra sem reyktu, miðað við þá
sem ekki reyktu, voru metin með
gögnum úr rannsóknum Hjarta-
verndar frá 1993–96. Hefðbundin
lifunarlíkön til að meta afdrif voru
notuð til að meta áhættuhlutfall
þeirra sem reyktu.
Í töflu um fjölda dauðsfalla
vegna reykinga á hverju ári 1995–
2004, sem finna má í svari heil-
brigðisráðherra, má rekja 30%
dauðsfalla karla á þessu tímabili í
aldursflokknum 30–39 ára til
reykinga. Hlutfall kvenna sem
létust af völdum reykinga í sama
aldursflokki er 28,3%. Svipað
hlutfall kvenna á aldrinum 40–49
ára, eða 28,4%, dó vegna reyk-
inga. Með hækkandi aldri dregur
heldur úr hlutfalli þeirra dauðs-
falla karla og kvenna sem rekja
má til reykinga.
Þegar skoðað er sérstaklega
hlutfall dauðsfalla á 10 árum, fyrir
þá sem tilheyrðu aldurshópnum
30–69 ára 1995, kemur í ljós að
nær fjórða hvert dauðsfall kvenna
í þessum aldursflokki og fimmta
hvert dauðsfalla karla er vegna
reykinga. Í heild var því talið að
um fimmta hvert dauðsfall fyrir
áttrætt mætti rekja til reykinga.
Til samanburðar var sömu að-
ferðum beitt á þá sem voru á lífi
1985 og athugað hve margir létust
á árunum 1985–1994. Niðurstað-
an varð sú að um 366 dauðsföll
hafi orðið á ári að jafnaði fyrir alla
aldurshópa. Þannig mátti rekja
eitt dauðsfalla á dag til reykinga á
tímabilinu 1985–1994. Árið 1985
reyktu 36% daglega en 27% árið
1995. Árið 2005 kváðust 20%
reykja daglega. Í svari heilbrigð-
isráðherra kemur fram að á ára-
tugnum 1995–2004 hafi 263 dáið á
hverju ári vegna reykinga. Ef sú
þróun sem varð til 2005 hefði orð-
ið áratug fyrr má ætla að að
dauðsföll vegna reykinga hefðu
orðið um 50 færri á ári, eða 213.
Könnuðu reykingavenjur
Grein um skaðleg áhrif reyk-
inga á heilsufar birtist í 4. tölu-
blaði Læknablaðsins á þessu ári.
Þar er greint frá niðurstöðum
könnunar á reykingavenjum í
hóprannsókn Hjartaverndar sem
stóð yfir í um 30 ár. Metin var
áhætta sem fylgir mismunandi
reykingavenjum. Annars vegar ef
þær eru ákvarðaðar með einni
grunnrannsókn og hins vegar ef
þær eru ákvarðaðar með tveimur
athugunum með 15 til 19 ára milli-
bili. Þátttakendur í hóprannsókn-
inni voru tilviljunarúrtak 2.930
karla og 3.084 kvenna á aldrinum
34–61 árs. Þeir voru fyrst boðaðir
til rannsóknar hjá Hjartavernd á
tímabilinu 1967–72, aftur 1979–91
og síðan fylgt eftir til ársins 2001.
Endapunktar rannsóknarinnar
voru klínískur kransæðasjúkdóm-
ur, kransæðastífla, krabbameins-
dauði og heiladauði. Af niðurstöð-
um má draga þá ályktun að
miðaldra karlar sem reykja að
staðaldri pakka eða meira af síg-
arettum á dag stytti meðalævina
um 13 ár en miðaldra konur um
10 ár.
Hámarksáhættan meðal karla
gagnvart fyrrtöldum sjúkdómum
virtist vera vegna sígarettureyk-
inga við meira en 15 sígarettur á
dag. Áhættan á krabbameins-
dauða vegna reykinga reyndist
meiri hjá körlum en konum en
áhætta kvenna á kransæðasjúk-
dómi reyndist meiri en karla.
Reykingar reyndust áhættu-
meiri hjá konum en hjá körlum
varðandi heildardánartíðni.
Áhættan á kransæðasjúkdómi
minnkaði ekki eins mikið hjá kon-
um og hjá körlum þegar þær
hættu að reykja milli fyrri og
seinni heimsóknar.
Rannsókn Hjartaverndar sýndi
einnig að þeir sem hætta reyk-
ingum minnka verulega áhættuna
sem þeim tengist. Áhætta þeirra
sem voru fyrrverandi reykinga-
menn við fyrri komu var nánast
eins og þeirra sem aldrei höfðu
reykt.
Í lok greinarinnar í Lækna-
blaðinu segir að rannsókn Hjarta-
verndar hafi sýnt að skaðsemi
reykinga hafi yfirleitt verið van-
metin, sérstaklega meðal karla.
Fréttaskýring | Rýnt í tóbakskófið
Reykingar
stytta ævina
Skaðsemi reykinga hefur yfirleitt verið
vanmetin, samkvæmt íslenskri rannsókn


 
 
 




 











  
  
   

 
Dauðsföllum vegna tób-
aksreykinga hefur fækkað

Einn Íslendingur dó á degi
hverjum af völdum reykinga, á
árunum 1985–1994, að því er
fram kom í svari heilbrigð-
isráðherra á Alþingi. Um 35%
reyktu daglega 1985 en 27% árið
1995. Í fyrra sögðust um 20%
reykja daglega. Reiknað var út
að á árunum 1995–2004 hafi 263
dáið á hverju ári vegna reykinga.
Þau dauðsföll hefðu orðið tals-
vert færri ef fyrr hefði dregið úr
reykingum.
Eftir Guðna Einarsson
gudni@mbl.is
Bye, bye, baby.