Morgunblaðið - 10.11.2007, Side 1

STOFNAÐ 1913 307. TBL. 95. ÁRG. LAUGARDAGUR 10. NÓVEMBER 2007 LANDSPRENT EHF. mbl.is
FJÁRSJÓÐUR
FRIÐUR Í AMSTRI DAGSINS ER EFTIR-
SÓKNARVERÐUR FYRIR ALLA >> 24
FRÉTTASKÝRING
Eftir Egil Ólafsson
egol@mbl.is
MESTAR líkur eru á að vextir hér á
landi verði háir fram eftir næsta ári.
Greiningardeildir bankanna spá því að
vextir byrji ekki að lækka fyrr en á þriðja
ársfjórðungi næsta árs. Fara þarf mörg ár
aftur í tímann til að finna jafn háa vexti.
Þau lánakjör sem bjóðast fólki sem er að
kaupa sína fyrstu íbúð eru slæm.
Ástæðan fyrir þessum háu vöxtum er
ákvörðun Seðlabankans um að hækka
stýrivexti, en bankinn telur nauðsynlegt að
hækka vexti til að stuðla að minni verð-
bólgu. Verðbólgan fór upp í 8,6% í ágúst á
síðasta ári, en minnkaði nær stöðugt næstu
tólf mánuði og var komin í 3,4% í ágúst sl.
Hún hefur farið upp á við síðustu tvo mán-
uði og er núna 4,5%.
En hvers vegna eykst verðbólga? Það
eru margir samverkandi þættir sem stuðla
að verðbólgu. Einkaneysla er einn þáttur.
Kortanotkun jókst mikið á öðrum ársfjórð-
ungi. Fólk verslaði t.d. fyrir 21,5% hærri
fjárhæð í ágúst en í apríl. Laun eru annar
þáttur, en þau hafa hækkað um 8,8% á
þessu ári. Atvinnuleysi er mjög lítið og
víða skortir starfsfólk, en þetta stuðlar að
þenslu. Fjárfestingar eru miklar bæði hjá
einstaklingum, fyrirtækjum og opinberum
aðilum. T.d. hefur aldrei áður verið varið
jafnmiklum fjármunum til samgöngumála.
Fasteignaverð hefur hækkað um 16,2%
á þessu ári, sem er mun meira en spáð var.
Þetta á mikinn þátt í því að verðbólgan er
að aukast á ný. Lánaframboð skiptir líka
máli, en ljóst er að einstakar fjármála-
stofnanir eru að draga úr því.
Kjarasamningar eru lausir
Í vetur eru nær allir kjarasamningar
lausir og ljóst er að niðurstaða þeirra
skiptir miklu máli varðandi þróun efna-
hagsmála og þar með vaxta. Markmið
Seðlabankans með vaxtahækkun er að
hægja á þenslu. Vaxtahækkunin ætti að
stuðla að minni fjárfestingum, minni
eyðslu og jafnframt meiri stöðugleika í
verðlagi, m.a. á fasteignum. Það er hins
vegar ýmislegt sem ýtir áfram undir verð-
bólgu. Það gengur vel í efnahagslífinu.
Ekkert bendir til annars en að laun eigi
áfram eftir að hækka, ekki síst núna þar
sem kjarasamningar eru að losna. Þá er
ljóst að háir vextir munu tæplega verða til
þess að stór verkefni eins og tónlistarhús
og stór verkefni í samgöngumálum verði
stöðvuð. Það er því margt sem togar á
móti þegar Seðlabankinn reynir að toga
niður verðbólguna.
Háir vextir
út árið?
Vextir lækka ekki
nema verðbólga minnki
 

 




 





 





  

  
 

 

  
 
Eftir Davíð Loga Sigurðsson
david@mbl.is
LANDSVIRKJUN hefur í kjölfar könnunarvið-
ræðna við þrettán aðila ákveðið að taka upp við-
ræður við tvö fyrirtæki um sölu á raforku úr
Þjórsá. Annað vill koma upp svonefndu netþjóna-
búi, eða gagnaveri, á gamla varnarliðssvæðinu í
Keflavík en hitt kísilhreinsun fyrir sólarrafala í
Þorlákshöfn. Ekki verður gengið til samninga-
viðræðna að sinni við fyrirtæki sem hyggja á
byggingu nýrra álvera á Suður- eða Vesturlandi.
Nokkrir aðilar höfðu lýst áhuga á því að reisa
netþjónabú á Íslandi en eftir könnunarviðræður
hefur Landsvirkjun ákveðið að fara í viðræður við
Verne Holding ehf. og hefur verið undirrituð
viljayfirlýsing þess efnis. Staðfesti Vilhjálmur
Þorsteinsson, stjórnarformaður Verne Holding,
að fyrirtækið ætti í formlegum viðræðum við
Landsvirkjun.
„Við erum svolítið að bíða eftir niðurstöðu varð-
andi lagningu nýs sæstrengs áður en meiri skuld-
binding verður gerð. Við eigum í viðræðum við
Farice um hann og gerum okkur vonir um að þær
klárist fljótlega, það gæti orðið í næstu viku,“
sagði Vilhjálmur. Hann staðfesti ennfremur að
líkleg staðsetning gagnaversins yrði á varnarliðs-
svæðinu í Keflavík. Þar væri fyrir ákveðið hús-
næði sem mætti nota og ekki þyrfti því að byggja
frá grunni.
Vilhjálmur vildi ekki tjá sig um hvað Verne
Holding væri tilbúið að borga fyrir raforkuna en
fram kom hjá Landsvirkjun að vænta mætti
hærra raforkuverðs í viðskiptum við netþjónabú
og sólarkísil en við aðra stórkaupendur. Eftir-
spurn eftir orku væri langt umfram framboð og
að ekki væri hægt að mæta þörfum allra.
Vonbrigði fyrir Alcan
Rannveig Rist, forstjóri Alcan á Íslandi, sagði
ákvörðun Landsvirkjunar að semja ekki um
orkusölu til nýrra álvera á Suður- og Vesturlandi
talsverð vonbrigði fyrir Alcan.
Ekki hefur enn verið undirrituð viljayfirlýsing
varðandi kísilhreinsunina sem á að rísa, a.ö.l. í
Þorlákshöfn, ef samningar takast milli þess og
Landsvirkjunar um orku. Samkvæmt heimildum
Morgunblaðsins er um erlent fyrirtæki að ræða.
Hærra verð fyrir orku
Í HNOTSKURN
»Forsvarsmenn Landsvirkjunar teljaað jafnmörg störf geti skapast af
rekstri netþjónabúa og kísilhreinsunar
og í álveri.
»Verne Holding ehf. er í eigu Novators og General Catalyst.
» Í kísilhreinsun þeirri sem vonast ertil að rísi í Þorlákshöfn verður fram-
leitt hráefni í sólarrafhlöður. Ekki er um
það að ræða að mengandi efni séu losuð
út í andrúmsloftið.
Landsvirkjun fer í viðræður við Verne Holding um sölu á raforku vegna net-
þjónabús á Reykjanesi og við erlent fyrirtæki um kísilhreinsun í Þorlákshöfn
 Ekki samið | 4 og miðopna
Faxafeni 8 • 108 Reykjavík • Sími 577 1170
www.boconcept.is
EF ÞÚ FINNUR EKKI
RÉTTU KÖRFUNA
EKKI KENNA OKKUR UM
X
E
IN
N
IX
0
7
11
0
07
Körfur með50% afslætti
Leikhúsin í landinu
Gefðu góða
leikhúsferð >> 56
HJÁLPARSVEIT skáta í Reykja-
vík fagnaði í gær 75 ára afmæli
sínu. Af því tilefni var félögum
sveitarinnar, velunnurum og
gestum boðið til móttöku í höf-
uðstöðvum sveitarinnar við Mal-
arhöfða. Dagur B. Eggertsson,
borgarstjóri Reykjavíkur, var
heiðursgestur og ávarpaði afmæl-
isgestina.
Dætur hjálparsveitarfólks, þær
Þórhildur Marteinsdóttir, Selma
Fönn Hlynsdóttir, Nína Lovísa
Ragnarsdóttir og Embla Nanna
Þórsdóttir komu sér fyrir inni í
snjóbíl og fylgdust þaðan með
ræðuhöldunum.
Nú eru 150 liðsmenn í hjálp-
arsveitinni sem á aðild að Slysa-
varnafélaginu Landsbjörg.Morgunblaðið/Kristinn
Afmæli
í snjóbíl
OF LÍTIÐ samráð er haft við Alþingi í meðferð
EES-mála hér á landi og um eitthvert árabil hef-
ur engin upplýsingagjöf um mál á mótunarstigi
átt sér stað. Þetta segir Bjarni Benediktsson, al-
þingismaður og formaður utanríkismálanefndar,
í grein í Morgunblaðinu í dag.
Bjarni segir og að brýnt sé að huga að miklu
öflugri samskiptum fastanefnda þingsins og
þingflokka við áhrifaöflin í Brussel.
Hann rifjar upp að forsætisnefnd Alþingis hafi
1994 sett reglur um að hafa skuli virkt samráð
við Alþingi um öll EES-mál á mótunarstigi og var
gert ráð fyrir þegar þær voru settar að utanríkismálanefnd og
EFTA-nefndin myndu funda mánaðarlega til að fjalla um EES-mál.
,,Af einhverjum ástæðum hefur þessum reglum ekki verið fylgt hin
síðari ár. Svo virðist sem meðferð EES-mála á Alþingi hafi smám
saman þróast í átt til minna samráðs og takmarkaðri upplýsinga,
sérstaklega vegna mála á mótunarstigi,“ skrifar Bjarni. | Miðopna
Of lítið samráð
Bjarni
Benediktsson