Sjómannablaðið Víkingur - 01.10.1984, Blaðsíða 8
8 Víkingur
Ég var vissum
íslenskir fiskimenn hafa vissulega oft lagt af stað í róður í tvísýnu veðri. Því hefur
þaö sjálfsagt ekki þótt tiltökumál þótt 4 bátar réru frá Akranesi þann 4. janúar 1952.
Veðurútlit þetta kvöld var tvísýnt, en í veðurfréttum kl. 22.00 var því spáö að ekki
myndi hvessa að ráði fyrr en uppúr hádegi næsta dag og þá af suðaustri, sem ekki
þykir vond átt, né hættuleg góöum þátum á norðanverðum Faxaflóa. Samt réru
aöeins 4 bátar, skipstjórum annarra leist ekki á veöurútlit, eftir að hafa „brætt“ meö
sér horfurnar, eins og þaö var kallað þegar spáð var í veðrið. Einn þeirra fjögurra báta
sem réru frá Akranesi þennan dag fyrir rúmum 30 árum kom aldrei aftur. Það var Val-
ur AK. Annar, Sigrún AK 71, var mjög hætt kominn. Áhöfnin barðist fyrir lífi sinu í
meira en tvo sólarhringa á brotnu og mikið löskuðu skipi í slíku veðri aö elstu menn
mundu ekki annað eins. Var afrek áhafnarinnar taliö einstakt, einkanlega skipstjór-
ans Guðmundar Jónssonar, sem stóð viö stýrið illa klæddur í gluggalausu stýrishús-
inu mestan hluta þessa tíma. Stýrimaður á Sigrúnu AK 71 þegar þetta var, og einn af
eigendum hennar, er Þórður Sigurösson, núverandi verkstjóri í veiöarfæradeild
Hrafnistu í Reykjavík. Viö báóum Þórð aö rifja upp þennan sögulega róður, þar sem
svo litlu munaði að enginn yröi til frásagnar um.
Lagt í tvísýnu
— Nokkuð er nú farið að
firnast yfir smá atriði i huga
manns, en i stórum dráttum
man ég þennan róður vel og
mun sjálfsagt aldrei gleyma
honum meðan ég lifi, enda
hefur ekkert um dagana haft
eins mikil og afgerandi áhrif á
mig og það sem fyrir okkur
kom þessa rúma tvo sólar-
hringa. Það var föstudaginn 4.
janúar1952 sem við lögðum af
stað i þennan róður. Auk okk-
ar reru Svanur AK, Valur AK
og Ásmundur AK. Þegar við
lögðum af stað i róðurinn
þarna um kvöldið var svona
4ra til 5 vindstiga norðaustan
kaldi og veðurspá kl. 22.00
hafði verið sæmileg, ekki
meira, og við lögðum i tvisýnu.
Þó töldum við okkur sleppa ef
spáin reyndist rétt. Hinsvegar
hlustuðum við ekki á spána kl.
24.00, en þá hafði hún breyst
og spáð enn verra veðri en
áður, þó átti það ekki að
versna aö mun fyrr en um
hádegisbil daginn eftir.
Við héldum út i norðaustur
frá Akranesi og þegar stimaö
hafði verið 24 sjómilur lögðum
við línuna i sömu átt. Siðan var
beðiö til morguns eins og lög
gerðu ráð fyrir. Veðrið fór
heldur versnandi en var þó
ekki verra en það að við töld-
um fært að draga linuna. Okk-
ur varð á sú skyssa að líta
ekki á barómetið undir morg-
uninn. Hefðum við gert það,
hefðum við strax lagt af stað í
land, þvi nálin sneri beint nið-
ur. Við settum út Ijósabaujuna,
en færið slitnaði og fór i skrúf-
una, án þess þó að hún yrði
óvirk. Við héldum þá að næstu
Ijósaþauju og um kl. 8 um
morgunin var byrjað að draga
linuna. Þá var komið vitlaust
veður og haugasjór. En það er
alltaf einhver þrái i sjómönn-
um þegar svona stendur á og
í stað þess að hætta við og
halda til lands reyndum við að
draga. Þegar við svo höfðum
dregið 3 bjóð reið brotsjór yfir
bátinn að framanverðu og
tveir af áhöfninni, Gunnar Jör-
undsson 1. vélstjóri og Trausti
Jónsson háseti, köstuðust á
spilið og slösuðust all mikið og
urðu aö fara niður.
Þá var veðrið orðið svo vont
og sjórokið svo mikið að ekki
sást út fyrir borðstokkinn.
Vindur var genginn i suðaust-
ur og haugasjór. Við sáum aö
þetta þýddi ekki neitt og
ákváðum að reyna að ná landi
sem fyrst og héldum heimleið-
is, sem er lens í þessari átt.
Báturinn brotnar
Ætli við höfum ekki verið
búnir að sigla í um það þil 20
mínútur eða svo þegar brot-
sjór hóf bátinn á loft og kast-
aði honum niður á bakborðs-
kinnung af sliku afli að ekkert
var uppúr nema stjórnborðs-
siða. Sumir töldu að báturinn
hafi farið hring í sjónum en það
tel ég af og frá. Hægt og bit-
andi reisti Sigrún sig viö, en
svo lengi var hún að þvi að
manni fannst það heil eilifð,
eftir að maður áttaði sig á þvi
hvað hafði gerst. í Ijós kom að
bakborðslunning ásamt ellefu
styttum og skjólborði hafði
sópast burt, auk þess sem all-
ar rúður í þrúnni þrotnuðu og
stýrishúsið fylltist , af sjó.
Anker sem komið hafði verið
framá kastaðist fyrir borð
ásamt virrúllu sem boltuð var i
dekkið. Einnig öll bjóð á dekki,
lifbáturinn, ásamt öllu laus-
legu. Allt sem losnað gat i lúg-
arnum fór í einn hrærigraut.
Þar sem báturinn var nú