Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.2002, Blaðsíða 49
Smásaga eftir Hafliða Magnússon
Saltstorkin bros
Halli var á rölti á strætinu fyrir utan
Hótel Borg á fallegum haustdegi og var
að brjóta við sig hvort hann ætti að fara
þar inn og fá sér í glas af góðu víni þegar
hann gekk í flasið á Einari Alheims, sem
kom labbandi út úr Austurstræti. Þeir
heilsuðust ánægjulega þvi saman höfðu
þeir marga sjóferðina farið og lent i ýms-
um hremmingum.
„Hvar ert þú að berjast í veröldinni?”
spurði Halli.
„Ég er á togskipi í Bolungarvík.” svaraði
Einar. „Ég skrapp suður til að létta mér
upp og er nú fljótlega á leið vestur aftur.
En þú, - hvar ert þú í bardaganum?”
„Ég var í salttúr við Grænland og sá er
hinn þriðji í röðinni af þeirri tegund. Nú
tel ég nóg komið af slíkri lífsreynslu. Ég
hætti á skipinu og hef tekið lífinu létt
um tíma. Nú er ég orðinn hálfleiður á að
mæla göturnar og þarf að fara að hugsa
til hreyfings. Er nokkuð laust pláss á
þínu skipi?”
„Það vantar bátsmann.” svaraði Einar.
„Skipið hefur reyndar verið i stoppi hluta
úr sumrinu vegna viðgerða, en við förum
að fara af stað aftur innan skamms.”
Það varð úr að þeir fóru saman inn á
Hótel Borg, fengu sér í glös og ræddu
málið. Þegaj Einar hafði sporðrennt
drykknum vildi hann fara sjálfur í sim-
ann til að hringja i skipstjórann og ráða
bátsmanninn. Hann hafði alltaf gaman af
að bjarga málurn, var snöggur að hugsa
og framkvæma. Stundum lést hann vera
mikill og merkilegur kall og vildi þá
helst hafa samneyti við forstjóra og fyrir-
menn.
Halli var ráðinn bátsmaður og þeir
fóru með llugvél til ísafjarðar daginn eft-
ir og skruppu út í Bolungarvík að hitta
skipstjórann. Hann gaf þau fyrirmæli, að
þeir færu að vinna urn borð í skipinu við
að laga veiðarfæri. Fæði fengu þeir hjá
eldri konu uppi í bæ, en þeir héldu til í
skipinu. Þeir unnu við veiðarfæri og
vírasplæsingar í nokkra daga og margt
þurfti að lagfæra og endurnýja. Eitt sinn
þegar þeir komu í kvöldmat til konunnar
var þar kominn hluti af væntanlegri á-
höfn skipsins frá Reykjavík. Einn sat þar
undarlegri í útliti en aðrir. Var sá með
spaníólu skakka á höfði og stóð hálffull
brennivínsflaska eins og spjót aftur úr
rassvasanum. Að lokinni máltíð gaf hann
sig á lal við Halla og Einar. Hann kvaðst
vera nefndur Álfur atómskáld og sagðist
stunda mikið ljóðagerð. Einkum kvaðst
hann fá merkan innblástur ef hann ætti
leka í flösku.
„Finnst þér við hæfi að láta rnikið bera
á víndrykkju hér inni?” spurði Halli. „Þú
sérð að veggskraut hér eru aðallega út-
saumaðar myndir með textum svo sem
Drottinn blessi heimilið ogjesúsuðum
klukkustrengjum.”
Atómskáldið setti stút á munn og
renndi augum til lofts.
„Þetta er sennilega ágætis kerling,”
sagði hann, „en ég held að hún drekki í
laumi.”
Halli hafði alltaf haft gaman af sér-
kennilegum mönnum og hann skynjaði
fljóllega, að þarna var kominn merkileg-
ur kvistur. Skáldið fékk sér drykk úr
pyttlu sinni, stakk henni aftur í rassvas-
ann og dró upp stílakompu og blýants-
stúf. Hann hafði sýnilega fengið innblást-
ur. Hann hripaði í skyndi atómljóð í
kompuna um konuna með trúarlegu út-
saumsmyndirnar á veggjunum, hélt svo
upp í bæ að finna sér ný yrkisefni og að
hitta annað fólk.
Fljótlega var haldið á hafið til fiskveiða
og aflaðist vel. Áformað var að selja afl-
ann í Þýskalandi.
Skipshöfn var að hluta úr heimahéraði,
en síðan nokkrir Reykvíkingar. Ungu
strákarnir tóku fljótlega að erta atóm-
skáldið og fannst hann skrýtinn. Hann
vatt sér að Halla bátsmanni er þeir voru í
aðgerð úti á dekki og sagði:
„Skelfing finnst mér ömurlegt þegar
þessir litlu heimskingjar leyfa sér að með
ertni að veitast að listfengum mönnurn,
sem þar að auki tala fimm, sex tungu-
mál.”
„Er það tilfellið, að þú sérl svona fær i
tungumálum?” spurði Halli.
„Ég skil náttúrlega íslensku og er vel
stautfær í dönsku, norsku, sænsku og
færeysku.” og skáldið brosti hreykinn.
„Þetta verður náttúrlega að teljast tölu-
verð kunnátta í erlendum tungum.” svar-
aði Halli.
Aflinn var seldur í Bremerhaven í
Þýskalandi. Menn skoluðu niður sall-
bragðinu úr munni með góðurn drykkj-
um uppi á kránum. Stúlkurnar létu sig
ekki vanta og hver og einn piltanna leit-
aði sinna ævintýra á eigin spýtur.
Morguninn eftir kom málmkaupmaður
um borð og spurði hvort menn ættu
nokkurn kopar eða aðra málma, sem
hann kvaðst rnundu greiða háu verði.
Einar Alheims varð fyrir svörurn og varð
að viðurkenna, að svo væri ekki, en sagði
við Halla bátsmann:
„Þetta skal ekki koma fyrir aftur. Ég
verð að eiga kopar til að selja í næstu
ferð. Ég þarf að safna mér svolitlum
gjaldeyri þvi ég hef í hyggju að dvelja
einhverntíma i góðu yfirlæti í sólinni við
Miðjarðarhafið, sitja þar í rauðum slopp
á svölum fíns hótels og skrifa skáld-
sögu.”
Skipstjóri afhenti vín og bjór urn leið
og komið var út úr þýskri landhelgi til
heimferðar og menn drukku, gerðust
kátir og sögðu stórar sögur. Þegar komið
var til heimahafnar gerðu menn sér glað-
an dag eftir bestu getu. Lítið var urn að
vera í þorpinu nema um helgar ef brugð-
ið var til dansleiks.
Að morgni daginn eftir snaraðist Álfur
atómskáld inn í klefann til Halla, vakti
hann og veifaði góðri blöndu og sagði:
„Ég ætla að bjóða þér í hús.”
Halli brölti fram úr kojunni, þáði
drykk og hugsaði með sér í hvaða hús
skáldið gæti boðið, hann sem hafði þó
dvalið skernur í þorpinu en hann sjálfur
og ekki vissi hann til að hann ætii þar
skyldmenni nokkur. Skáldið var drjúgt
með sig og varðist allra frétta um vænt-
anlegt heimboð. Þeir áttu leið framhjá
aðal verslun bæjarins og skáldið snar-
hemlaði og varð hugsi augnablik.
„Komum hér inn og kaupum eitt-
hvað.” sagði hann. „Það kemur enginn
tómhentur úr siglingu í annara tnanna
hús.” Og með það snöruðust þeir inn í
búðina þar sem tvær fallegar stúlkur
stóðu reiðubúnar að uppfylla óskir
skáldsins ef einhverjar væru. Hann gekk
um í þungum þönkum, setti á sig stút og
renndi öðru hvoru augum til lofts.
Skyndilega vatt hann sér að stúlkunum
og sagði:
„Ég ætla að fá eitt rúgbrauð.”
Önnur stúlkan rétti honum brauðið og
hann rétti það áfram til Halla og sagði
með ákveðni í röddu:
„Haltu á þessu!”
Halli tók við brauðinu og hugsaði
með sér, að skáld gæti ekki látið sjá sig
haldandi á byrði á strætum bæja og yrði
þvi að Iáta öðrum eftir að gerast aðstoð-
armenn í þeim efnum. Skáldið gekk um
stund um í þönkum, snaraði sér svo að
stúlkunum og sagði:
„Eina dós af djúsi.”
Hann fékk dósina afhenta og endur-
flutti hana til Halla. Hann gaf bendingu
um að nóg væri komið og hélt til dyra,
en þar hemlaði hann enn að nýju og
sagði:
„Nei, það étur enginn rúgbrauð nema
með smjöri. Eitt smjörstykki, takk!” kall-
aði hann til stúlknanna og einn hlutur í
Sjómannablaðið Víkingur - 49