Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.2002, Blaðsíða 22

í viðtali við Sjómannablaðið Víking segir Árni M.
Mathiesen sjávarútvegsráðherra líklegt, að hér verði tvö til
fjögur stórfyrirtœki í sjávarútvegi auk minni fyrirtœkja og
einstaklingsútgerða. Hann segir galla hafa verið á aðferða-
frceði Hafrannsóknarstofnunarinnar við mcelingar á stofn-
stcerð en úr því hafi verið bcett
- Ef við byrjum hvalnum. Eru líkur á við
getumfarið að hefja vísindaveiðar á hval?
„Það er mögulegt að vísindaveiðar á
hval hefjist á næsta ári, en við þurfum að
leggja vísindaáætlun fyrir Alþjóðahval-
veiðiráðið. Að vísu erum við eru ekki
bundin af niðurstöðunni, en forsendan
fyrir því að við getum hafið þær veiðar
var annars vegar sú að við yrðum aðilar
að ráðinu og hins vegar að við getum selt
afurðirnar. Eins og er hafa Japanir ekki
keypt af Norðmönnum og þeir hafa ekki
gefið okkur vilyrði fyrir því að kaupa af
okkur. Annað hvort verður að liggja fyrir
svo möglegt sé að hefja veiðar. Eins og
menn vita er Japan eini markaðurinn fyr-
ir þessa vöru. Aðrir aðilar hafa samþykkt
bann við viðskiptum með hvalaafurðir og
það eru þrjár aðrar þjóðir með fyrirvara
þar um, það á við okkur og Norðmenn.”
- En er ekki möguleiki á að við veiðum
hval einfaldlega til að koma i vegfyrir að
hann gangi of mikið á fiskistofnana?
,Jú, auðvitað er grundvöllur fyrir því.
En það þarf að selja afurðirnar því það
kostar að veiða hvalinn. Ástandið í dag
er ekki þannig, að það væri réttlætanlegt
að skjóta hann og láta hann bara fljóta.
Að visu gæti það ástand skapast einhvern
tíman í framtíðinni, en núna er það að-
eins fræðilegur möguleiki frekar en
praktiskur. Að mínu mati geta veiðar
verið í tvenns konar tilgangi. Annars
vegar í vísindalegum tilgangi og hins
vegar í þeim tilgangi að halda stofnstærð
niðri sem væri þá einskonar stjórnunar-
legar veiðar tii að halda jafnvægi í lífrík-
inu og gæti byggst á aðeins öðrum for-
sendum heldur en atvinnuveganna. Síð-
an bara veiðar í atvinnuskyni þar sem
verið væri að fá hámarksnýtingu úr
stofninum sem gæti verið annað en að
halda honum í jafnvægi. Stofninn er í
það góðu ástandi hjá okkur að það er
svigrúm þarna á milli.”
- Nýlega gerðumst við aðílar að Al-
þjóðatúnfiskráðinu sem virðist hafa gengið
friðsamlega?
„Það hefur nú ekki verið sérstaklega
friðsamlegt ráð, en miðað við Alþjóða-
hvalveiðiráðið er allt annað alþjóðlegt
samstarf skynsamlegt og á friðsamlegum
nótum þótt vissulega hafi brugðið út af í
San Diego fyrir skömmu þar sem teknar
voru ákarðanir sem að engu leyti eru
byggðar á vísindalegum forsendum og
það boðar ekki gott. En við höfum fylgst
rnjög grannt með því sem hefur verið að
gerast í ICCANT og tekið þátt í því. Það
urðu breytingar í þá veru að menn voru
að fara í að endurúthluta kvótunum og
hverfa frá úthlutun sem byggðist nánast
á gamaldagsstefnu þar sem þessar stóru
úthafsveiðiþjóður hafa verið að nýta
stofna sem strandþjóðirnar eiga hlut í.
Þegar þar var komið sögu töldum við rétt
að ganga inn. Af ýmsum orsökum gerðist
það ekki fyrr en á fundinum stóð en nóg
til þess að við fengum kvóta og hann er
reyndar meiri en nemur því sem við höf-
um mest veitt. Þegar talað er uin magn í
túnfiski þá ber að hafa í huga að þar eru
gríðarleg verðmæti per kíló. Síðan eykst
okkar kvóti smám saman og því höfum
við möguleika á að þróa þetta á næstu
fjórum árum, en þá verður úthlutunin
endurskoðuð. Væntanlega verðum við þá
komnir með meiri reynslu og getum sýnt
fram á tegund stofnsins í okkar land-
helgi. Við eigum þarna möguleika sem
við verðum að láta reyna á. En menn
þurfa að komast upp á lag með veiðarnar
og finna réttu staðina. Norðmenn og
Færeyingar hafa verið í svipaðri stöðu og
við en þeir gengu ekki i ráðið fyrir fund-
inn og fengu því ekki kvóta.”
- Talandi um Norðmenn, er mikill á-
greiningur uppi við þá varðandi síldveið-
amar?
,Já, það er óneitanlega tnikill ágrein-
ingur og má segja að hann hefjist með
síldinni en svo kemur loðnan inn í þetta
líka. Þeir geta ekki verið rneð frítt spil í
síldinni á hverju ári meðan við erum
bundnir í loðnunni. Svo er kolmunninn
óúlkljáður og þar og í síldinni eru þetta
að mestu sömu þjóðirnar sem eru að
fjalla um þetta. Sjávarútvegsráðherrar
Noregs og Færeyja koma hingað í byrjun
desember og þá munum við fara yfir
þessi mál og önnur sameiginleg hags-
munamál.”
- Hvað með rétt okkar til veiða á Sval-
barðasvæðinu, ríkirþar óvissa?
„Það er að vissu leyti óvissa þar. Þetta
mál lreyrir undir utanríkisráðuneytið í
Noregi og er því ekki á formlegri dagskrá
okkar sjávarútvegsráðherrana. Þetla er
hins vegar víðtækt mál og á ekki bara við
um okkur því það eru fleiri þjóðir ósáttar
við hvernig Norðmenn halda á sinni
sljórnun á Svalbarða. Maður hefur stund-
um á tilfinningunni að þeir séu að reyna
að yfirfæra þetta alþjóðlega svæði sem
þeir fara með umsjón með fyrir hönd
annarra, yfir á sina eigin kennitölu.”
Líka samþjöppun í
smábátaútgerð
Talið berst á heimaslóðir og að þeirri
satnþjöppun sem hefur átt sér stað í út-
gerð, ekki síst eftir að Eimskip lét þar
mjög til sín taka. Aðspurður segir ráð-
22 - Sjómannablaðið Víkingur