Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.2002, Blaðsíða 40
um haldið áfram, hefði hann fallið í sjó-
inn og horfið. Það mátti ekki gerast. Ný
vindhviða hrakti heila bátinn frá okkur
og hann hvarf hratt út í myrkrið. Langa
stund heyrðum við þennan óhamingju-
sama og einmana mann hrópa eins og
kraftar hans leyfðu. Enn heyri ég neyðar-
óp hans.
Vítissigling okkar í myrkrinu hélt á-
fram í óræðan tíma. Annað slagið dúraði
og þá fóru þeir, sem verst voru haldnir
að hreyfa sig um bátinn. Miðaldra maður
barðist um í angist og örvæntingu. Hann
var í sínum eigin heimi þegar hann
rykkti í okkur í von um hjálp og stunð-
ing. En þetta líktist árás. Hann þreif
harkalega í hárið á mér, en ég sneri mig
lausan og hann færði sig til næsta
manns. Stuttu síðar róaðist hann og
færði sig inn á dýpið.
Ég leit um öxl 1 fyrsta skipti. Hann var
meðvitundarlaus og lá máttvana á bakinu
í sjónum. Hann gafst upp, það hrygldi í
honum og hann saup sjó.
Líkið barst að minni hlið bátsins, en
dauðinn skendi mig ekki. Á þessu síðasta
stigi, þegar viðnámsþrótturinn var þorr-
inn, þá var dauðinn þægilegur, sársauka-
laus, friðsamur - ískyggilega freistandi.
Þetta var aðeins tækifæri. En ég ýtti lík-
inu frá mér inn að miðju bátsins. Ég vildi
komast heim til Friðriku. Hennar vegna.
Þegar á nóttina leið flutu æ fleiri lík
inn á mín hlið bátsins. Það sem ég kall-
aði yfirráðasvæði mitt - kannski sjó-
mannsins líka. Líkin voru volg og það
var freistandi að fylgja fordæminu. Hinir
látnu höfðu fengið frið. Þessum líkum
ýtti ég líka burtu.
Ég ætlaði undir engum kringumstæð-
um inn í miðju bátsins. Hún var fyrir þá
dánu og þá, sem höfðu misst allt skyn.
Þar var ekki verandi ef maður ætlaði að
halda lífi. Ég fann stundum til eigin árás-
arhvatar og sljóleika. Veröld mín skiptist
í ríki látinna og lifenda, sterkra og mátt-
vana.
Þegar svo tók að birta dálítið, sá ég i
fyrsta sinni andlitin á þjáningarbræðrum
mínum. Ég sá líka að við vorum ekki
mörg, líklega 7-8. Ég þekkti Kent aftur,
við höfðum verið saman á ráðstefnu í
Tallinn og við heilsuðumst stuttlega. Það
hafði verið röddin hans, sem ég hafði
heyrt í upphafi, þegar ég var kominn upp
i bátinn, örugglega siðastur allra. Kent
var hress að sjá og nú brosti hann. Mér
fannst ég hvorki hress né örmagna, frek-
ar harður og tilbúinn til átaka.
Öldurnar hafði lægt aftur og ég
skimaði árangurslaust eftir eyðieyjunni,
sem væri hægt að ímynda sér sem heim-
ili okkar næstu fimmtíu árin, einskonar
Róbínson Krúsó Eystrasaltsins. En það
var ekkert að sjá, hvorki eyðieyju né
skip. Aðeins hafið.
Mig langaði í sígarettu og greip i bol-
inn minn, en þar var enginn brjóstvasi.
Hálfviti. Jafnvel þótt ég hefði munað eftir
rettunum, hefðu þær örugglega verið dá-
lítið blautar.
Þyrlurnar komu í birtingu. Skyndilega
boðuðu þær komu sína með háværu vél-
arhljóði. Riddaraliðið var komið í líki
tveggja stórra björgunarþyrlna.
Þær voru ekki eins. Sú aftari var máluð
í felulitum og var með risastóra spaða -
annan fremst, hinn aftast. Sú fremri var
silfurgrá með appelsínugula trjónu og
hefðbundna stöðu snúninsspaðanna. Við
litum öll upp og Kent hefur örugglega
haft orku til að hrópa húrra, en ég man
ekki til að nokkur segði neitt. Kannski
hlustaði ég ekki, en bjó mig undir kom-
andi viðfangsefni.
Það gerðist ekkert.
Einn úr áhöfninni í í þyrlunni í felulit-
unum stóð í hliðardyrunum og myndaði,
svo mikið sáum við. Nú tóku nokkrir
hinna að kalla til þeirra þarna uppi. Það
var einfaldlega of langt gengið, að þeir
notuðu timann í þess háttar hégóma.
Ég var sammála, en jafnvel þótt veðrið
hefði gengið niður, voru öldurnar það
stórar, að ég óttaðist stundum að þær
hrifsuðu þyrlunar niður í sjóinn. Það
hlaut að vera skýringin á því, að áhöfnin
hófst ekki handa.
Sú fremri, silfurgrá með appelsínugula
trjónu, var nú komin að okkur, en sú
felulitaða hélt sig fjær.
Þyrlan var ekki beint yfir okkur, held-
ur fremur skáhallt, þegar froskmaður
stökk og skall i sjóinn nokkra metra frá
okkur. Hann synti til okkar og klifraði
upp í bátinn á hinni hliðinni frá mér séð.
Sjónin, sem blasti við honum var
hroðaleg. Hann kom örugglega beint úr
siðmenningunni og hlýju flugstöðvarinn-
ar með óbrenglaða skynsemi og hug-
myndir um hvernig hlutirnir ættu að líta
út - og fólk að hegða sér. Við hin komum
beint úr Víti og vorum ekki fögur ásýnd-
um. Vissulega gat venjulegt fólk - jafnvel
froskmaðurinn - skynjað hafið sem eitt-
hvað hættulegt og ofsafengið. Varð vesal-
ings froskmaðurinn - eða sigmaðurinn
eins og þeir eru kallaðir - að gefast upp.
Eða notaði hann alla orku sína í fyrstu
björgunartilraunina?
Froskmaðurinn, sem var of langt i
burtu til að ég gæti séð framan í hann,
greip í ungan mann í bátnum, sem ég
hafði ekki veitt athygli fyrr. Ég sá á lík-
amshreyfingum hans, að hann var greini-
lega örmagna - nánast að missa meðvit-
und. Hann fékk belti um mittið, var lyft
upp, en missti festuna miðja vegu og féll
í sjóinn spölkorn frá bátnum. Froskmað-
urinn kastaði sér eftir honum. Hann hélt
höndum piltsins uppi eins hann væri að
taka honum púls. Hann leit á okkur hin
og síðan upp til áhafnarinnar í þyrlunni,
hristi höfuðið og sleppt takinu á hinum
lálna. Þeir drógu froskmanninn upp í
þyrluna og flugu brott.
Hvað skyldi gerast næst?
í fyrsta skipti sleppti ég reipinu mínu
og færði mig inn í miðjan bátinn, þang-
að, sem ég vildi aldrei hafa verið. En nú
ætlaði ég mér yfir í hitt borðið - borðið,
þar sem froskmaðurinn hafði verið. Ég
ætlaði að verða fyrstur 1 næsta skipti, ef
það gæfist annað tækifæri.
Felulitaða þyrlan tók strax við. Annar
froskmaður stökk út með björgunarlinu
og synti með hana í hendinni. Þetta var
eins og að fá heimsókn frá Mars, þegar
hann skreið upp í bátinn lil okkar. Hann
var í gulum búningi með sérkennilega
þrönga hettu yfir höfuðið, aðeins augu,
nef og munuur voru sýnileg. Dálítið of
ungt en vingjarnlegt og ákveðið andlit.
Hann var ekki frá Mars, en hann var frá
öðrum heimi - menningunni.
Ég skildi ekki hvers vegna hinir héldu
sér til hlés og hleyptu mér fram fyrir sig.
Hvers vegna ættu þeir að hafna tækifær-
inu og bíða sjálfviljugir eftir annarri
þyrlu þegar ég var floginn á brott?
Ég beitti öllum kröftum mínum - síð-
ustu kröftunum. Ég ætlaði ekki að missa
takið á leiðinni. Nýi froskmaðurinn leið-
beindi mér með bendingum, sem var á
sinn hátt ónauðsynlegt, þar sem ég hafði
í reynd séð hvað ekki átti að gera. Þeirn
mun ákveðnari var ég.
„Haltu handleggjunum þétt að líkam-
anum og beltinu í handarkrikunum.”
Og svo var ég hífður upp, en hvað með
froskmanninn? Mér kom ekki lil hugar,
að hann gæti á næstu tuttugu mínútun-
um sent alla upp hvern á eftir öðrum og
að það væri nóg rúm fyrir okkur alla í
þyrlunni - fimm karlmenn og eina konu,
sem komust af.
í hliðardyrum þyrlunnar bauð björg-
unarmaður mig velkominn með því að
kippa mér innfyrir með ákveðnu og föstu
handtaki. Hann var i grænum hermanna-
búningi, með hanska, hjálm og andlits-
hlíf. En i hnakkanum var langur Ijós
fléttingur. Það var víst ekki urn neitt að
villast. Þetta var stúlka.
Sjálf sænska valkyrjan tók á móti mér
hérna uppi - þó án þess að mæla orð af
vörum. Ásamt félögum sínurn klippti
hún blaut fötin utan af mér. Ég ætlaði að
mótmæla, þegar þau klippu sundur Bill
Tornade buxurnar mínar, sem mér voru
svo kærar og nýju stígvélin, en ég hafði
ekkert þrek til þess. Þau vöfðu mig strax
nakinn inn í teppi, sem við venjulegar
aðstæður hefði valdið mér óþægilegum
kláða.
í fyrsta skipti setti að mér ofsafenginn
og krampakenndan grát. Og svo sofnaði
ég-
Bemharð Haraldsson þýddi
40 - Sjómannablaðið Víkingur