Vikan - 06.12.1973, Side 15

Ragnar Þorsteinsson
JÓLA
GÆSIN
Honum f annst hann finna ilmandi bragð i
munninum. Já, einmitt svona hlaut
bragðið að vera. Hann skildi sjálfur
steikja hann, sá átti nú fyrir þvi.
Hann bylti sér sitt á hvaö i rúm-
inu, bréiddi upp yfir höfuð, reif
aftur ofan af sér og hlustaöi.
„Agg, agg, kragg, gagga
gagg”.
Noröanvindurinn þaut ýlfrandi
og hvæsandi fyrir húshorniö.
Annað slagið þyrlaöi hann
snjógusunum upp á gluggann fyr-
ir ofan höfuö hans.
Ekki var mjög dimmt, enda
fullttungl og sá gerla um stofuna,
þar sem hann svaf. Hann var einn
núna, þvi að yngri bróöir hans var
lasinn og svaf inni hjá foreldrum
hans og yngri systkinunum.
Hörku frost var og gluggarnir
lagöir upp úr.
Áreiðanlega myndi enginn bát-
ur hreyfa sig í þessu veðri, nú var
nærri mánuöur siöan gefiö haföi á
sjó, enda orðiö fátt um fina drætti
i hjallinum hans fööur hans.
Nokkrir steinbitar, íjögur eða
fimm skötubörö og um tuttugu
þorskhausar. Hann hafði svona
rennt augunum yfir þetta i morg-
un, þegar hann var sendur út aö
ná i skötuna.
Þaö haföi veriö Þorláksmessa i
dag, merkisdagur i tvennum
skilningi. Fyrst var þaö nú skötu-
stappan , sem menn skyldu gæta
sin aö boröa ekki of mikiö af. Hún
haföi sterka tilhneigingu til aö
bólgna i maga, haföi pabbi sagt.
Svo haföi hann nú lika oröiö
þrettán ára i dag, ef til vill myndi
hann fá aö fljóta meö á ein
hverjum stóra bátnum i vor þeg-
ar hann yröi laus úr skólanum.
„Agg, agga, gagga gagg,
arr....”
Nei, nú var honum nóg boöiö,
ætlaöi þá fólkiö aldrei aö láta
gæsirnar inn i þessu veöri. Nei,
þeim sem átti þær var vist alveg
sarpa hvernig um þær færi.
Hvérnig átti lika dönskum lyfsala
að vera mögulegt aö skilja, aö
gæsum gæti liöið illa i noröan-
gaddi og hörkufrosti, sennilegast
að hann ætlaöi aö hafa þær f jóla-
matinn. Það var kannski minni
fyrirhöfn að taka þær helfrosnar.
En nú brosti hann meö sjálfum
sér, nei, varla myndu þau nú
fjögur boröa átta gæsir, þessar
lika hlussurnar.
Já, nú var aöfangadagur á
morgun, skyidi hann sjálfur fá
nokkuð annaö en sigin þorsktálkn
i jólamatinn? Þau voru annars
glettilega góö ef þeim var difiö
ofan i mörflot.
Já, nú var langt siöan hann
hafði smakkaö kjöt. Var það á
siöustu jólum eöa þeim næstu á
undan. Hann mundi þaö varla.
Hann geispaöi.
Agga gagg, agga gagg, arr...
Æ, þessar ótætis gæsir, hann
myndi ekki sofna dúr i nótt meö
þær gargandi viö eyraö á sér.
Liklega voru þær hálfdauöar úr
kulda, veslingarnir. Ef til vill
kæmi nú einhver hlýja út um hús-
vegginn. Nei, varla stóöst þaö,
þar sem allt gaddfraus inni sem
lagarkyns var.
Kannski gaefi lyfsalinn
einhverjum fátækum gæs i jóla-
matinn. Já, hugsaði drengurinn.
Ef ég væri ríkur og ætti aligæsir
eins og lyfsalinn, þá myndi ég
gefa honum Jóa halta eina gæs.
Svo henni Betu i Hlið sem missti
manninn i fyrra. Svo henni
mömmu hans Bjössa mállausa,
hún var oröin svo lasburöa. Og
svo... hann taldi á fingrunum, þá
var nú komið tveimur of mikiö og
svo ætti hann enga sjálfur. En
þaö geröi nú ekkert ef hann yröi
eins ríkur og lyfsalinn, ætti hann
áreiöanlega eitthvaö annaö en
gæsir aö boröa. Kannski voru
gæsirnar ekkert óskaplega góöar.
Þó var nú alveg eins og kæmi
vatn I munninn á manni ef fariö
var aö hugsa um þær soðnar.
„Agga gagg, agg, gagg”Þær
böröu goggunum í húshllöina.
Þær skyldu þó aldrei vera aö tala
viö hann, biöja hann um hjálp?
Æ, ég held aö næturvöröurinn
ætti aö hafa vit á aö láta þær inn,
fyrst eigandinn lét sér á sama
standa hvernig fór um þær, af þvi
aö hann ætlaöi bráöum aö éta
þær, hugsaöi drengurinn og vaföi
sænginni fastar aö sér. Þaö var
nú hreint ekki árennilegt aö fara
úr holunni, sem hann var þó búinn
aö hlýja upp eftir föngum og út i
þetta lika foraös veöur.
„Agg gagg, agga gagg”. Þaö
glumdi I járnsleginni húshliöinni
þegar gæsirnar hjuggu nefinu I
hana.
Ég held þær séu aö tala viö
mig, hugsaöi drengurinn.
Einhvers staöar utan úr myrkr-
inu læddist aö honum athyglis-
verö hugsun. Ætli þaö væri nú
synd, ef hann tæki eina gæsina?
Þær drepast liklega hvort sem er.
Þá fengjum viö lika einu sinni
góöan jólamat.
Þessi voöalega hugsun kom
svo miklu róti á hug hans, aö hann
funhitnaöi allur. Þaö var
aöfangadagur jóla á morgun.
Hvaöa skýringu gæti hann gefið?
Ekki heföi hann getaö keypt
hana, allir vissu, aö enga átti
hann peningana. Fengiö upp i
snúninga kannski. Gæsasteggur-
inn myndi ráöast á hann. Oft
haföi hann vikið úr vegi fyrir hon-
um þegar hann óö blásandi af
illsku um götuna. Klukkan sló eitt
inni I svefnherberginu. Þaö var
áreiöanlega útséö um aö hann
myndi sofna i nótt.
Skyndilega tók hann ákvöröun,;
snaraöist fram úr og fór aö klæöa
sig i fötin. Yfirhöfn átti hann enga
og vettlingana sem hann fékk i
afmælisgjöf ætiaöi hann ekki aö
nota fyrr en á jólunum. Hann log-
sveið I andlitiö þegar kófflyks-
urnar skullu á honum, en úr þessu
varö ekki aftur snúiö.
Þegar gæsirnar uröu hans var-
ar, teygöu þær fram álkurnar til
hans og görguðu án afláts. Þaö
var engu likara en þær væru aö
fagna honum og væntu sér nú full-
tingis og björgunar. Þær stóöu i
þéttum hnapp, hálffenntar og
hausarnir stóöu rétt upp úr kvos-
inni, sem þær höföu myndað meö
traöki sinu.
Hafi drengnum dottiö eitthvaö
ósæmilegt i hug inni i rúmi sínu,
þá var þaö nú gjörsamlega horfiö
úr vitund hans. Hann sá ekkert
annaö en illa stadda vesalinga,
sem myndu krókna ef ekki bærist
hjálp.
An þess raunverulega að gera
sér grein fyrir hvernig þessi
björgun yrði bezt framkvæmd,
var hann farinn aö troöa braut út
úr garðinum. En gæsirnar þoröu
alls ekki út á brautina, þær hring-
snerust og görguöu hver upp i
aðra. Þegar til kom virtist þeim
hrjósa hugur viö aö fara út á ber-
svæði.
„Já, nú er hlaupinn vindurinn
úr þér, Gassi”, tautaði drengur-
inn þegar gæsasteggurinn hélt sig
imiðjum hópnum og stakk hausn-
um niður á milli kvenna sinna i
leit aö skjóli fyrir kófinu.
„Jæja, ég skal þá launa þér
rembinginn sem þú ert vanur aö
sýna hérna á götunni og leyfa þér
að hafa forustuna fyrir kerlingun-
um”. Og drengsi stökk með
samanbitnar tennur aö steggn-
um, tók annarri hendi um háls
honum og hinni undir búkinn. Hú!
Sá var nú þungur. Hann snaraði
steggnum fram i miöja brautina,
hljóp svo til baka og rak gæsirnar
á eftir. Þetta virtist vera þeim aö
skapi, þær vögguðu af staö gagg-
andi á eftir húsbóndanum, sem
nauðugur varö aö gegna forustu-
hlutverki sinu þvi ekki gat hann
snúiö viö, þar eö þá var snjóskafl-
inn til beggja hliða.
Þegar út á götuna kom, gekk
allt vel undan veörinu og skóf eft-
ir götunni I stóran skafl kring um
húsiö lyfsalans.
Engin mannvera var sjáanleg,
ekki einu sinni næturvöröurinn.
Gæsakofinn stóö hlémegin viö
ibúöarhúsiö hær kaffenntur, sá
aöeins efst á' huröina. Já, nú
kárnaöi gamaniö. Þaö var auöséö
aö ekki myndi auöhlaupiö i kof-
ann. Drengnum lá viö aö gefast
upp á þessu. Hann var oröinn
gegnum kaldur krókloppinn og
fötin byrjuö aö frjósa utan á hon-
um. Nei, ekki gæti hann skiliö
gæsaskammirnar eftir hér. Hann
klofaöi aö huröinni og fór aö
krafsa snjóinn meö höndunum,
þar til hann loks náöi i klinkuna
og gat opnað dálitla rifu. Hann
spyrnti meö báöum fótum I dyra-
stafinn, en togaði meö höndunum
i huröina þar til hann áleit gætt-
ina nógu stóra fyrir guflana. Meö
þvi aö hoppa kring um gæsirnar
og láta öllum illum látum, tókst
honum aö festa þær i skaflinum.
Þá tók hann eina eftir aöra og
brauzt meö þær aö dyrunum og
smeygöi þeim inn. Honum var
oröið funheitt þegar hann haföi
lokiö viö aö koma þeirri siöustu
inn yfir og halla huröinni aö stöf-
um. 1 ákafanum fyrir verkinu
haföi hann ekki gætt sin fyrir
gæsasteggnum, sem þótti sér nú
misbobið viö slikar aðfarir og hjó
I einn fingur á hægri hendi
- drengsins. Höndin var dofin og
hann fann ekkert til.
Þaö var hrollur I honum þegar
hann kom heim og þab var erfiö-
leikum bundið aö komast úr föt-
únum. Hann skildi þvi fötin eftir I
„bislaginu”, til að óþrifa ekki
gólfiö I stofunni.
Þegar hann haföi sofiöum hriö,
heyröist honum barið I vegginn
undir glugganum. Hann fór aö
hlusta. Brátt þóttist hann vita aö
framhald á bls. 17
49. TBL. VIKAN 15