Vikan - 06.12.1973, Blaðsíða 79

129 manns fórust, þo(;ar ameriski
kafbáturinn Thresher sökk. Hann
sást aftur fjórum árum eftir slvsið.

Sjóhetjan fræga Horatio Vis-
count Nelson var það hjátrúarfull,
að hann festi skcifu á stórmastrið á
skipi sinu Victory.
Þaö er reimt til sjós
Frásagnir af furðulegum atburðum á
hafi úti eru fleiri en tölu verður á komið.
Sjónhverfingar segja margir og neita
þvi, að nokkuð sé til, sem ekki finnist
skynsamleg skýring á.
En hvemig er hægt að skýra höfuð-
lausa sjómanninn, sem tveir varðmenn
sáu? Eða herskipið, sem amerisk fjöl-
skylda sá tvö hundruð ámm eftir að það
sökk með manni og mús?
farizt og vinir okkar um borð i þvi
látið lifið”.
Það sem bæjarbúar i New Hav-
en sáu, voru hillingar, sem stund-
um sjást þannig, að skip handan
sjóndeildarhringsins sézt á himn-
inum ofan þess. Hillingar er orö,
sem notað er til þess aö skýra
ljósfræðilegt fyrirbæri, sem or-
sakast af speglunum og geislun-
um ljóss við óvenjulegar kring-
umstæður. Hillingar eru algeng-
astar við sjó og á eyöimörkum,
þegar loftið er annað hvort ó-
venjulega hlýtt eöa óvenjulega
kalt. Hillingar á sjó hafa orsakað
margar sögur um reimleika á
hafi og margar þeirra eru skráö-
ar i sögu ameriska verzlunarflot-
ans.
Þriðjudaginn 9. ágúst 1492
skrifaöi Kristófer Kólumbus i dag
bók sina, að hann hafi séð
draugaeyju vestan Kanarieyja i
ljósaskiptunum. Næstum fimm
hundruð árum seinna, hinn 10.
ágúst 1958, getur dagblað i Mad-
rid um sömu hillingaeyju.
Var það „Thresher”?
Flestir skynsamir menn vilja
meina, að skynsamleg skýring sé
á öllum undarlegum fyrirbærum,
sem gerzt hafa til sjós, en reyndin
er sú, að skynsemin bregzt okkur
hvað eftir annað. Schultzfjöl-
skyldan frá Boston i Massachus-
etts efast ekki um^ að það sem
fyrir þau kom á skemmtisiglingu
á snekkju sinni Yorktown Clipper
eigi sér enga skynsamlega skýr-
ingu.
Sumrinu 1967 eyddi Schultzfjöl-
skyldan i að rannsaka strand-
lengjuna frá Monteuk Point á
Long Island að Mystic i Connec-
tixcut. Þegar þau voru á leið til
baka, eftir 200 sjómilna siglingu,
sáu þau snemma morguns kafbát
litið eitt til hægri á stjórnborða.
Þrátt fyrir nokkra öldu og
sjávarlöður, sá Schultzfjölskyld-
an nafnið Thresher greinilega á
annarrri hlið kafbátsins. Fjöl-
skyldufaðirinn John Schultz áleit
að þetta væri ameriskur kafbátur
og veitti athygli stórri rifu á skip-
inu. Þó aö hann furðaði sig á þvi,
að skipið skyldi haldast á floti
meö svo stórt gat, sagði hann
ekkert viö fjölskyldu sina.
Augnabliki siöar stóðu þau eins
og negld niður. Kafbáturinn reis
upp á endann og stakkst i djúpið
eins og hnifur. Enn merkilegra
er, að skipstjóri og áhöfn York-
town Clipper veittu athygli ein-
kennisklæddum manni á þilfari
kafbátsins og öðrum á stjórnpalli
hans. Hvorugur þeirra reyndi að
fara inn i skipið, þegar það reis
upp á endann, og þeir stóðu báðir
hreyfingarlausir, þegar það sökk
i hafið.
■ Það ætti ekki að þurfa að geta
þess, að Schultzfjölskyldan var i
uppnámi eftir það, sem hún sá!
Þó að sjávarlöðrið stæði beint 1
andlit þeirra, höfðu þau öll séð
það sama.
Fjölskyldan, tveir fullorðnir og
þrjú börn, var sammála urfi að
réttast væri að halda þessu
leyndu, þvi að þau álitu, að eng-
inn myndi trúa þeim.
Threshcr hafði verið stór kaf-
bátur, 4300 tonn að stærð,
kjarnorkudrifinn. Honum var
hleypt af stokkunum 9. júli 1960.
Hann átti aö geta siglt 60.000 sjó-
milur án þess að þurfa að taka
eldsneyti. Hámarkshraði ofan
sjávar var tuttugu hnútar, en i
kafi átti hann aö ná 35 hnúta
hraða.
Eftir eitt ár var Thresher tek-
inn i slipp til viðgerðar og 9. april
49. TBL. VIKAN 83