Menntamál - 01.04.1958, Qupperneq 35

menntamál
29
inn ór nafni hans“, segir höfundurinn. Og prófum nú
aðferð hans:
fram kemur:
cmm, úr tekinn raddstafurinn e = m-hljóðið eins og í maður
eff, _ • _ e = f -hljóðið _ — - Fúsi
bé, — — _ é = b -hljóðið _ bál
pé, - _ é = p -hljóðið _ - - Pála
þe, - _ - e = þ -hljóðið _ — - Þóra
Ólafur hvítaskáld Þórðarson segir á einum stað í Mál-
skrúðsfræði sinni:
„Stafr hefr þrenn tilfelli: Nafn ok figuru ok veldi.“
Þetta gildir enn í dag og mundi orðast á nútímamáli
þannig: Stafur hefur nafn og mynd og hljóðgildi.
Enginn, sem kennir lestur, kemst hjá að taka þetta til
greina.
Við samkennararnir erum sammála um það, að ekki
verði hjá því komizt að kenna öll þessi þrjú „tilfelli"
bókstafanna. Vegna þess, að með því móti teljum við
ckkur hafa komizt að raun um, að barnið fái lykil til að
lesa orð hjálparlaust, jafnvel þó að það hafi ekki séð
orðið áður.
Gunnar Pálsson, prófastur í Hjarðarholti, sagði, að
bókstafirnir væru þeir höfuðlyklar, sem gengju að öllum
orðum ritmálsins. Okkur samkennurunum er mikið í mun
að haga handleiðslu og kennslu í samræmi við þetta, svo
að barnið öðlist öryggi frá byrjun við lestrarnámið. Og
bað öryggi teljum við fást bezt með því, að barnið skilji
strax lögmál þau, sem ritmálið lýtur, þ. e. a. s., að hvert
orð er sett saman af stöfum, letureiningum, sem hafa
ákveðið hljóðgildi, auk myndar og nafns. Og við sjálfan
lesturinn beitum við aðeins tvennu af þessu, þ. e. mynd
stafsins og hljóði hans. Nafn hans verða börnin þó að
lsera. En þau lesa ekki með því að stafa orðin hjá okkur.
Aftur á móti beita börnin stöfun við stafsetninguna.
Þetta tel ég nauðsynlegan formála fyrir því, sem nú