Menntamál - 01.04.1958, Blaðsíða 42

36
MENNTAMÁL
hljóðum og stöfum —, og mata ekki með stórum skeiðum
(orðum) hraðar en á móti verði tekið og melt. Nýta skal
vel tæknilega undirbúinn texta, bæði til hljóðlesturs og
raddlesturs, með þátttöku sem flestra barna í bekknum.
Síðasti áfanginn, sem hér verður rætt um, er lesmáls-
stigið.
Með því er átt við prentað mál almennt, sögukafla,
heilar sögur, jafnvel heilar bækur. Málsgreinar geta þá
verið margar línur, og setningaskil hvar sem er í línunni.
Fá 6—7 ára börn komast á lesmálsstig á fyrsta vetri.
En börn á öðrum vetri lestrarnáms geta komizt á les-
málsstig, séu þau dugleg. Og börn á þriðja vetri lestrar-
námsins eiga að komast á lesmálsstigið og ná tökum á
því, allflest.
Happa- og glappaaðferðin er alls staðar örþrifaráð, en
við lestrarkennslu er hún algerlega ófær. Það verður ekki
komizt hjá því að skipuleggja lestrarkennsluna og kenna
börnunum vissa tækni. Lögmál viðfangsefnisins kallar á
slíkar aðgerðir. En tæknin má aldrei vera aðalatriði, held-
ur hjálp. Tæknin verður að vera í þeim anda og með þeim
blæ og léttleik, að börnin finni varla til hennar, á svip-
aðan hátt og við finnum ekki stuðlana í þessari alkunnu
vísu Andrésar Björnssonar, eldri, ef hún er mælt fram
þannig:
„Það er hægt að hafa yfir heilar bögur, án þess rímið
þekkist, þegar þær eru nógu alþýðlegar.“
En rímið þekkist, þegar þessi orð eru höfð yfir svona:
„Það er hægt að hafa yfir heilar bögur,
án þess rímið þekkist, þegar
þær eru nógu alþýðlegar."
Já, það er hægt að kenna lestur tæknilega, án þess að
skaða verði, ef lcennt er nógu alþýðlega.
Nú er það svo í reynd, að hversu góð sem kennslan er,