Samtíðin - 01.12.1934, Side 7

SAHTlDXN
búið að segja svo margt þéttings-
orð um þessa bók með réttu, að
ég vil þar ekki á bæta, enda hefir
á mörgu, sem sagt hefir verið,
verið sá Ijóður, að það var ber-
sýnilega sagt af illgirni. Hug-
myndin að gefa út slíka bók, er
þó ágæt, en manni virðist svo,
sem það muni ekki geta verið
eins manns verk, heldur þurfi
menn hvaðanæfa af landinu að
leggja þar orð í belg. Þá eru ekki
eftir nema einar 4 bækur af þess-
um 12, og verður að þakka menn-
ingarsjóði' það, að hann gaf þær
út.
Þá er eftir að minnast á 4 af
útgáfubókum menningarsj óðs, sem
sjóðurinn alls ekki hefði átt að
gefa út. Eru tvær þeirra ekki
þess virði, en um tvær stendur
öðruvísi á.
Er þar fyrst að telja „Alþjóða-
mál og málleysur“ eftir Þórberg
Þórðarson. Bókin er áköf og marg-
mál auglýsing fyrir gerfimál það,
sem „Esperanto" nefnist, og er
auðvitað ekki hlutverk menning-
arsjóðs að fara að hefja auglýs-
ingastarfsemi fyrir það, og á það
jafnt við, hvort menn telja það
mállíki einhvers eða einslíis virði.
Bókin er leiðinleg og missir
marks, meðfram vegna þess, hvað
hún er löng og hvað höf. talar af
ofsafengnum ákafa og lítilli
sanngirni, en þó um fjölda atriði,
sem menn yfirleitt munu enga
ánægju eða gagn hafa af að lesa.
Hér hefði nægt pési, en betur
ritaður.
Þá er lakasta fyrirtæki menn-
ingarsjóðs, „Gallastríðið“ eftir
Caesar í þýðingu sama manns
eins og þýddi „Á lslandsmiðum“,
og er bókin í heild sinni búin
sömu leiðinlegu ókostum eins og
sú, og þó afarmörgum fleiri. Þýð.
heyir hér sama einvígið og fyr
við eiginnöfn, sem fyrir honum
verða. Gregovia kallar þýð. Gyrg-
isbæ, Uxellodunum öxnatún,
en íbúana þar, sem þó ekki eru
nefndir með nafni í frumtextan-
um, nefnir hann öxnatýninga,
einkar smekklegu heiti, Loire
kallar hann Leirá, og svona mætti
lengi telja, en alt jafnafkáralegt.
| Nafn Caesars hefir honum
og ekki líkað, og verður úr því
hjá honum Sesar. Nú er það kunn-
ugra en frá þurfi að segja, að vér
Islendingar bregðumst ekki reið-
ari við en ef erlendir menn fara
að afbaka réttar íslenskar mynd-
ir nafna vorra; ef þýðandi yrði
fyrir því, að einhver erlendur
spjátrungur afbakaði nafn hans,
þá býst ég við að kæmi svipur á
hann, en sjálfur ræðst hann þó
ófeiminn á erlend nöfn og setur á
þau ógeðfeldan blæ. Þetta á víst
að vera af því, að þýðandinn vilji
rita svonefnt gott og hreint mál,
en þar slær þó út í fyrir honum,
og væri honum nær að nota ekki
dönskuslettur eins og „klappað og
klárt“ (bls. 21) heldur en að fara
1 •