Fréttablaðið - 16.02.2011, Side 37

H A U S
MARKAÐURINN
Ú T T E K T
5MIÐVIKUDAGUR 16. FEBRÚAR 2011
kringum 95 prósenta hlut í Byr í
gegnum eignarhaldsfélag þrotabús-
ins og svo gæti farið að fimm pró-
senta hlutur í honum renni jafn-
framt til Bankasýslunnar.
Ríkið hefur fram til þessa lagt 900
milljónir króna til Spkef. Jafnhá upp-
hæð rann til Byrs, sem ekki var end-
urreistur í formi sparisjóðs. Minni
sparisjóðirnir fimm sem að mis-
miklu leyti hafa lent í fangi Banka-
sýslu ríkisins fengu ekki beint eig-
infjárframlag frá ríkinu heldur var
um að ræða afskriftir og umbreyt-
ingu á skuldum í hlutafé upp á rúma
1,8 milljarða króna. Ótalin eru víkj-
andi lán.
Rósa Björk Brynjólfsdóttir, upp-
lýsingafulltrúi fjármálaráðuneyt-
isins, segir óvíst hvað endurskipu-
lagning sparisjóðakerfisins muni á
endanum kosta ríkið. Það muni skýr-
ast þegar endurskoðun á ársreikn-
ingi Spkef, stærsta sparisjóði lands-
ins, lýkur. Hann er væntanlegur á
næstu vikum. Rætt hefur verið um
að ríkið gæti þurft að leggja Spkef
til allt frá tólf til tuttugu milljarða
króna. Rósa Björk vildi ekki stað-
festa slíkar tölur og lagði áherslu
á að á meðan ekkert lægi fyrir
um stöðu sparisjóðsins gæti hún
lítið sagt. „Við viljum ekkert gefa
út fyrr en það liggur fyrir svart á
hvítu,“segir hún.
ALLT UNDIR Í ENDURSKIPULAGNING-
UNNI
Elín Jónsdóttir, forstjóri Banka-
sýslunnar, vill ekkert spá fyrir um
hversu mikinn kostnað ríkið gæti
þurft að bera vegna Spkef. Hún
telur hins vegar líklegt að spari-
sjóðurinn renni allur til ríkisins og
verði hann lokahnykkurinn á end-
urfjármögnun sparisjóðakerfisins.
Hún segir allt undir og útilokar ekki
að tveir eða fleiri sparisjóðir verði
settir saman í einn, útibúum lokað
og leitað frekari leiða til að hagræða
í rekstri þeirra.
„Ég tel að rekstrarleg endur-
skipulagning sparisjóðanna í kjöl-
farið sé ekki síður mikilvæg. Frá
okkar bæjar dyrum séð eru allir
möguleikar til skoðunar, bæði þarf
að skoða rekstrarlega hagræðingu
innan hvers sparisjóðs, hvert útibú
og kanna hvort það borgi sig; það
verður að skoða hugsanlega samein-
ingu tveggja eða fleiri sparisjóða,
sameiginlegan rekstur sparisjóð-
anna, upplýsingatæknifyrirtækið
Teris og Samband íslenskra spari-
sjóða. Þetta eru hinir tveir miðlægu
póstar sparisjóðakerfisins. Að okkar
mati á ekkert að vera fyrirfram gefið
að neitt sé útilokað,“ segir hún og
bendir á að sparisjóðirnir hafi byggt
upp kostnaðarsamt kerfi þegar þeir
voru sem stærstir og hafi það lítið
skroppið saman þótt ytri aðstæður
hafi breyst.
Heildareignir sparisjóðanna eru í
kringum 140 milljarðar króna sem
er sambærilegt og fyrir árið 2001.
Þar af reka sparisjóðirnir 33 prósent
af öllum bankaútibúum í landinu. Á
sama tíma eru þeir með innan við
fimm prósenta markaðshlutdeild og
fleira starfsfólk en stóru viðskipta-
bankarnir í hlutfalli við stærð efna-
hagsreikningsins. „Það gefur auga
leið að töluvert mikið þarf að breyt-
ast. Allir innviðir og uppbyggingin
tekur mið af gömlu kerfi. Það segir
sig sjálft að það er dýrt,“ Elín segir
ekki útilokað að einingar verði seld-
ar út úr sparisjóðakerfinu. Á meðal
eigna sparisjóðanna er upplýsinga-
tæknifyrirtækið Teris, sem þjónust-
ar fleiri fjármálafyrirtæki. Slíka
þjónustu má útvista.
„Það er allt undir. Ég tel að það
sé mjög mikilvægt þegar búið verð-
ur að setja peninga skattborgara í
endurreisn fjármálafyrirtækja að
tryggja að þau verði rekstrarhæf
til lengri tíma litið. Það verður að
skoða með opnum huga hvaða leiðir
eru vænlegastar til að tryggja það,“
segir Elín en bætir við að gæta verði
þess við hagræðinguna að horfa á
í hverju verðmæti sparisjóðanna
liggi. „Viðskiptamódelið gengur út
á nálægð við viðskiptavinina. Þegar
við skoðum erlenda banka og spari-
sjóði – eða minni banka sem vinna
staðbundið í öðrum löndum – þá geta
þeir sýnt fram á góða rekstrarnið-
urstöðu því þeir þekkja viðskipta-
vini sína og eru öruggir í lánveit-
ingum sínum. En auðvitað verður
að byggja á styrkleikum sparisjóð-
anna. Það má ekki eyðileggja það,“
segir hún.
Þ R Ó U N H E I L D A R E I G N A S P A R I S J Ó Ð A N N A
000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
2009 júlí Sparisjóður Mýrarsýslu í Borgarnesi tapaði 21,2
milljörðum króna árið 2008. Eigið fé hans var neikvætt
um 15,1 milljarð í lok ársins og eigið fé neikvætt um 32,1
prósent. Eiginfjárhlutfallið mátti lögum samkvæmt ekki fara
undir 8,0 prósent.
Fjármálaeftirlitið tók
sparisjóðinn yfir. Nýja
Kaupþing (nú Arion
banki) var stærsti kröfu-
hafinn og keypti hann
þrotabúið.
2009 mars Sparisjóðabanki Íslands
(áður Icebank) fer í þrot og SPRON
sömu leið.
Innlán SPRON voru í kjölfarið flutt
yfir í Nýja Kaupþing (nú Arion
banka) en greiðslumiðlun spari-
sjóðakerfisins var síðar flutt yfir í
Byr sparisjóð.
Sparisjóðabankinn var mikilvæg-
ur hlekkur í sparisjóðakerfi lands-
ins. Bæði var hann heildsölu-
banki þeirra og helsti kröfuhafi
auk þess sem sparisjóðirnir áttu
ríflega helmingshlut í honum.
Við fall Sparisjóðabankans
fluttust innstæður og kröfur á
hendur sparisjóðunum yfir til
Seðlabankans, sem varð helsti
kröfuhafi sparisjóðanna.
2006 desember Byr sparisjóður verður
til með samruna Sparisjóðs vélstjóra og
Sparisjóðs Hafnarfjarðar. Heildareignir
sameinaðs sparisjóðs nema 104 milljörð-
um króna. Ári síðar gengu Sparisjóður
Kópavogs og Sparisjóður Norðurlands
inn í samstarfið við Byr.
2007 október SPRON skráð á hlutabréfamarkað. Heildareignir
sparisjóðsins um mitt ár námu 208,5 milljörðum króna.
Markaðsverðmæti
sparisjóðsins nam
94,5 milljörðum
króna eftir fyrsta
viðskiptadag á
markaði.
banka
reglu-
bank-
gnum
emi að
kjur í
vaxta-
konar
, voru
yndun
isjóð-
kipta-
ddust
uleið-
m inn-
eggur
nföld-
ra sér
yndin
dómar
gi rétt
ð-
m
ENDURREISN SPARISJÓÐANNA Fjárhagslegri endurskipulagningu sparisjóðanna á að ljúka á næstu vikum. Nokkrir þeirra hafa fallið
eftir hrunið en misjafnt er hvernig þeir hafa komist frá hruninu. SAMSETT MYND/KRISTINN