Morgunblaðið - 22.01.2011, Qupperneq 43

DAGBÓK 43
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 22. JANÚAR 2011
Grettir
Smáfólk
Hrólfur hræðilegi
Gæsamamma og Grímur
Úthverfið
Kóngulóarmaðurinn
Ferdinand
LÍSA! MMM!
MVAH!
ÞETTA ER
EKKI VEL FARIÐ
MEÐ LJÓSMYND
SAGT ER AÐ GOTT HEIMILI SÉ
UNDIRSTAÐA GÓÐS LÍFS
ÞVÍ MIÐUR,
Á MEÐAN ÉG VAR Í
BURTU...
...ÞÁ SKIPTI
KONAN MÍN UM LÁS Á
GÓÐA HEIMILINU OKKAR
ENGINN
SEGIR AÐ ÉG
SÉ SÆT
ÞÚ HLÝTUR AÐ GERA ÞÉR
GREIN FYRIR ÞVÍ AÐ ÞÚ ERT
EKKERT SÉRLEGA FALLEG
ÉG ÞARF LÍKA
EKKI AÐ VERA
FALLEG!
MIG LANGAR BARA
AÐ VERA SÆT
ÁSTIN MÍN, ÉG HELD
AÐ ÞÚ EYÐIR AÐEINS OF
MIKLUM TÍMA Á FACEBOOK
ÞÚ
ERT NÆSTUM
HÆTT AÐ
SINNA
BÖRNUNUM
ÞAÐ
ER
RÉTT
HJÁ ÞÉR
ÉG HELD AÐ
ÉG ÆTTI EKKI BARA
AÐ DRAGA ÚR ÞVÍ,
HELDUR HÆTTA
ALVEG
ÞAÐ VÆRI
EFLAUST BEST
ÉG ER ÞÁ HÆTT FRÁ OG
MEÐ MORGUNDEGINUM
ÞAÐ
VÆRI
BETRA AÐ
HÆTTA
STRAX
FYRIRGEFÐU, ÉG VISSI EKKI
AÐ HÚN VÆRI GIFT ÞÉR
EN NÚNA VEISTU
ÞAÐ WOLVERINE
HA? VEISTU
HVER ÉG ER
UH... ÉG
HEYRÐI MJ KALLA
ÞIG ÞAÐ...
HANN
MÁ EKKI
KOMAST AÐ ÞVÍ
AÐ ÉG HITTI
HANN ÁÐAN...
SÉRÐU HVAÐ
GEORG ÚR NÆTUR-
VAKTINNI LÍTUR MIKLU
BETUR ÚT ÞEGAR HANN ER
RAKAÐUR OG KOMINN
MEÐ LINSUR
ÞETTA ER EKKI
NÆTURVAKTIN, ÞETTA
ER ÚTSENDING FRÁ
BORGARSTJÓRNAR-
FUNDI
ERTU VISS,
ALLIR Í
KRINGUM HANN
ERU SVO
KJÁNALEGIR
VELKOMINN
Í PÓLITÍK
Eru engin takmörk
fyrir því, hvað
hægt er að bjóða
þjóðinni?
Við verðlaunaafhend-
ingu í sjónvarpsþætt-
inum Útsvari fyrir ári
mótmælti Vilhjálmur
Bjarnason á áhrifarík-
an hátt rekstri Pálma í
Fons á Iceland Ex-
press. Alla tíð síðan
hefur ríkissjónvarpið
reglulega upplýst
þjóðina um við-
skiptafléttur Pálma og
viðskiptafélaga hans
Jóns Ásgeirs. Eftir
fréttir sendir RÚV auglýsingar frá
Iceland Express inn á heimili lands-
ins. Þannig hefur friðhelgi heimilisins
verið rofin hvern einasta dag í heilt
ár. Til að bæta ímyndina hafa þeir
slegið upp í auglýsingunum, að Ice-
land Express hafi flutt inn í landið
gjaldeyri, sem samsvari svo og svo
mörgum Hörpu-hljómlistarhöllum.
Hvernig væri að upplýsa, hvað gjald-
eyririnn, sem þeir komu úr landi, séu
margar Hörpur fyrir utan allan þann
skaða, sem þjóðin hefur orðið fyrir
beint eða óbeint af gjörðum þeirra fé-
laga? Fróðlegt væri líka að vita hvað
Iceland Express hafi eytt mörg
hundruð milljónum árið 2010 í aug-
lýsingar á Íslandi. Í viðbót við RÚV
eru blaðaauglýsingar og meira að
segja Útvarp Saga hef-
ur lagst svo lágt að
vera með vikulegan
auglýsingaþátt um Ice-
land Express. Þjóðin
hefur líka verið upplýst
um fléttur í sambandi
við eignarhald á Stöð 2,
sem Jón Ásgeir keypti
af nafna sínum Ólafs-
syni. Síðastliðin ár hafa
ýmis félög átt stöðina
en tekist snilldarlega
að losa sig við hana áð-
ur en þau fóru á haus-
inn. Í dag á eiginkona
Jóns Ásgeirs Stöð 2,
sem hann varð að selja
til að borga skuldir og
það í viðbót við að selja móður sinni
húsið sitt. Nú hefur það gerst að Stöð
2 hefur stolið handknattleikslandslið-
inu okkar. Það ætti ekki að þurfa að
setja í lög, eins og er í norskum lög-
um, að landsleikir skuli vera í opinni
útsendingu, en nú er ljóst að vík-
ingum er ekkert heilagt. Það ber því
að binda strax í lög að landsleikir
skuli áfram vera í þjóðareign eins og
fiskurinn í sjónum. Það hlýtur að vera
hægt, áður en fleiri gripdeildir eiga
sér stað, þó svo ríkisstjórnin geti ekki
stoppað rekstur útrásarvíkinga í
landinu.
Sigurður Oddsson.
Ást er…
… að kljúfa öldurnar.
Velvakandi
Svarað í síma 5691100 frá 10–12
velvakandi@mbl.is
Frostaveturinn 1881 var einhversá harðasti síðan mælingar
hófust. Um miðjan janúar var
Reykjavíkurhöfn frosin langt út
fyrir eyjar. Og í lok janúar var rið-
ið yfir Hvalfjörð, gengið úr
Reykjavík upp á Kjalarnes og það-
an upp á Akranes segir í Annáli
nítjándu aldar. Um þorra-frostin
segir Páll Ólafsson í bréfi til Sig-
urðar Hallgrímssonar á Ketils-
stöðum:
Hér hefur verið hvasst og svalt,
hér hafa ljósin slokknað,
eldinum hefur orðið kalt,
eldabuskan kroknað.
Göngin öll eru glæra-svell,
gljá um allan pallinn,
hundana inni í húsum kell,
hestana fram við stallinn.
Ofninn kyndi ég mest sem má
að mýkja úr slíkum þrautum,
þó má ganga einlægt á
ofnhellunni á skautum.
Í fjósinu hefur flórinn lagt,
þótt fólkið í hann mígi.
Þá hef ég aldrei satt orð sagt
sé nú þetta lygi.
Öðru sinni orti Páll:
Það hef ég sjálfur séð og reynt, að
svanna blíður
sjóna-röðull svellin bræðir
og sjálfan eldinn stundum glæðir.
halldorblondal@simnet.is
Vísnahorn
Eldinum hefur orðið kalt
Vilmundur Jónsson landlæknirsmíðaði að sögn orða-
sambandið „sósíalisma andskotans“,
þótt mér hafi ekki tekist að finna það
í ritum hans (að vísu ekki við mjög
ákafa leit), en gott væri, ef mér fróð-
ari menn geta bent mér á, hvar þetta
kemur þar fyrst fyrir.
Mér er sagt, að Vilmundur hafi
lagt þá merkingu í orðasambandið,
að átt sé við þarflitla útþenslu hins
opinbera. Kemur það heim og saman
við það, að Vilmundur var áhuga-
samur um að kynna Íslendingum
Parkinsons-lögmálið, en samkvæmt
því þrútnar vinna, uns hún fyllir út í
tímann, sem gefst til að inna hana af
hendi. (Á hversdagslegra máli má
segja, að opinberir starfsmenn finni
sér alltaf eitthvað til að dunda við, ef
verkefnin eru lítil.)
Önnur merking orðasambandsins
er hins vegar, þegar ríkisafskipti
hafa öfugar afleiðingar við það, sem
þeim var ætlað. Eitt dæmi um þetta
er, þegar aðgerðir til aðstoðar fá-
tæku fólki bitna frekar á þeim sjálf-
um en hinum efnaðri, eins og stund-
um vill verða.
Fyrsta beina dæmið, sem ég þekki
af orðasambandinu sósíalisma and-
skotans, er fyrirsögn greinar eftir
Ragnar Jónsson í Smára í Nýju
Helgafelli 1958. Þar sagði, að „þjóð-
kunnur orðasmiður“ hefði gert orða-
sambandið „fyrir nokkuð löngu“.
Notaði Ragnar í Smára það um ýmis
höft á fisksölu á Reykjavíkursvæð-
inu.
Ein stutt og laggóð skilgreining á
sósíalisma andskotans hefur síðan
orðið fleyg. Hún er, að ríkið þjóðnýti
tapið, þegar illa gengur, en leyfi kap-
ítalistum að hirða gróðann, þegar vel
gengur.
Jónas Jónsson frá Hriflu setti þá
hugsun fram einna fyrstur í þing-
ræðu um opinbera ábyrgð á fisk-
verði rétt fyrir jólin 1946, eins og sjá
má í Alþingistíðindum 1946 (B 1247).
Hann benti á, að í Ráðstjórnarríkj-
unum væri raunverulegur sósíal-
ismi: „Þar er ekki heldur sagt við
þegnana: Þið hirðið gróðann, sem
kann að verða, en við greiðum tap, ef
það verður.“ Síðan sagði Jónas: „Sá
munur er því hér á, að þjóðnýting
Rússa er alvarleg tilraun til að geta
staðist. En hér er á ferðinni ný teg-
und þjóðnýtingar, þar sem ríkið ber
áhættuna af atvinnurekstrinum upp
í topp, en atvinnurekendur eiga að
stjórna og hafa gróðamöguleikana.“
Hér sem oftar sá Jónas frá Hriflu
sumt skýrar en samtímamenn hans,
þótt hann lokaði augum fyrir öðru.
Athugasemdir og leiðréttingar vel þegnar.
Hannes H. Gissurarson
hannesg@hil.is
Fróðleiksmolar úr sögu og samtíð
Sósíalismi andskotans