Akranes - 01.01.1952, Blaðsíða 25

Akranes - 01.01.1952, Blaðsíða 25
Síðan bjó Valgerður allmörg ár með Jóni Magnússyni smið í Hausthúsum — síðar Bergstöðum, — þangað til Jón dó. Eftir það bjó hún á Austurvöllum. Val- gerður var óvenjulega stillt og prúð kona, góð og grandvör. Síðustu árin var hún mjög heilsuveil, en seinast af mjög slæmum sjúkdómi, en í þeim veikindum naut hún sérstakrar umönnunar Bjarna bróðursonar síns og Guðrúnar konu hans. Valgerður andaðist 19. aprdl 1951. Gísli Böðvarsson smiðs Sigurðssonar að Skáney i Beykholtsdal, var fæddur 2. jan- úar 1828 í Skáney og ólst þar upp hjá for- eldrum sínum til 1 i ára aldurs, en fluttist þá að Sturlureykjum í Beykholtsdal, til Jóns hreppstjóra Gunnarssonar, og var þar til 16 ára aldurs, að hann fluttist að Hofsstöðum i Hálsasveit, til Kolbeins Árnasonar og Bagnheiðar konu hans, en þau vour foreldrar Bannveigar á Leirá. Er Gísli var 23 ára dó Kolbeinn, en ekkjan hélt áfram búskap, með því Gísli tók að sér stjórn búsins, og hafði hana á hendi i 20 ár. öll þau ár réri hann vetrarvertíðir suður í Vogum, fyrst hjá Agli Klemenss. og eftir hans dag hjá Klemensi syni hans. Er Gísli tók við búinu að Hofsstöðum gerðist hann hinn athafnamesti, jafnvel frekar öðrum þar í sveit. Undir stjórn hans var sléttað mikið í túninu og hlaðnir grip- heldir grjótgarðar um það allt, auk þess voru þá byggð upp flest hús á jörðinni, og það svo vel að af þótti bera, enda kom þá fullkomlega í ljós verklægni hans bæði tré og járnsmíði. Undir stjórn Gísla var búskapurinn á Hofsstöðum ekki siður með stórbrotnu sniði en áður en hann tók þar við bústjórn. Var þar jafnan margt manna á heimih og búið stórt. Var um það talað að Gísli Böðvarsson væri með allra beztu bústjómarmönnum, og að 'hann léki sér með hvers konar við- fangsefni. Árið 1870 gekk Gisli að eiga Kristínu ' Sighvatsdóttur ættaða úr Beykholtsdal og reisti bú að Hægindakoti í sömu sveit. Þó hann væri orðinn rúmlega fertugur maður var bústofnion ekki stór, enda ráðs- mannskaupið ekki hátt í þá daga. I Hæg- indakoti bjuggu þau í 2 ár, og fluttust þá að Hrisum í Flókadal, harðbalajörð. Þar var þá sama og ekkert tún, og hús öll mjög léleg, þar ræktaði Gísli töðuvöll, er fóðraði 3—4 nautgripi. Byggði þar öll hús, og það mjög myndarlega eftir þvá sem þá gerðist, einnig girti hann túnið með grjót- görðum og skurðum. Búið stækkaði veru- lega þrátt fyrir sívaxandi ómegð, þvi börn þeirra hjóna urðu 14. Á þessum árum var farið að byggja hús og hlöður úr timbri viðsvegar, en góðir smiðir fáir til. Gisli Böðvarsson var þá orðlagður listasmiður bæði á tré og járn, var hann því eftirsóttur mjög, þar á meðal til Akraness. Þar byggði hann Hákots- AKBANES Helga Bjarnadóttir Bjarni Gíslason húsið, Sýrupartshúsið, Bjargshúsið og að nokkru leyti verzlunarhús Snæbjarnar Þorvaldssonar og Guðrúnarkotshúsið. Af húsum i sveit byggði hann og stein- hlaðið hús á Hvitárvöllum, timburkirkju á Gilsbakka í Hvítársáðu, auk þess marga bæi og hlöður, og var sama sagan sögð um hann allstaðar þar sem hann vann, og að hverju sem hann gekk, að verkhæfni hans og dugnaður væri með afbrigðum, enda var hann framsýnn og frumlegur, sem þó vitanlega naut sín ekki til fulls fyrir áhaldaleysi. Allir voru undrandi yfir því hversu vel honum tókst, og ef mikils þótti við þurfa í sambandi við smiðar, var nefnt nafn Gísla Böðvarssonar. Eftir 16 ára búskap í Hrísum, fluttist Qísli að Grímastöðum í Andakíl, þá 60 ára gamall. Hafði sú jörð um langa tíð verið illa setin, en er í eðli sinu all góð bú- jörð, tók iþvi sagan að endurtaka sig, túna- sléttur, nýr matjurtagarður all stór, skurð- ir í flæðengjar, sem þá voru svo blautar að ekkert hey varð á þeim þurrkað hvernig sem viðraði. Er hann fór þaðan, var hann búinn að þurrka svo landið að ekkert vot- hey þurfti að flytja heim, en nokkra tdl- færzlu þurfti heyið á engjunum sjálfum til þess að koma þvi á þurkvöll. Hvert gripahús varð hann að byggja þegar á næsta ári, því öll voru þau að falli komin, en bæ, búr, eldhús og smiðju byggði hann á 4. ári. En er hér var komið stóð með hon- um í þessum framkv. mannvænlegur barnahópur, arftakar hagleiks og dugnaðar. Arið 1907 flutti Gísli ásamt konu sinni að Ausurvöllum á Akranesi, þá 75 ára gamall, og þar var heimili hans siiðan. Vann þá mest að járnsmíði, og vann merkilega mikið og vel, þrátt fyrir hinn háa aldur, enda brást ekki hugvit og verk- hæfni, allt til síðustu stundar. Kristín Sighvatsdóttir var ágæt móðir og húsmóðir, enda varð hún oft að stjórna heimilinu að öllu leyti er bóndi hennar var langdvölum við húsabygingar fjærri því. Hún lést á Austurvöllum 2. ágúst 1921. Á öllum tímum hafa vaxið upp með þjóðinni afburða einstaklingar, að hugviti hagleik og dugnaði, ¦— sem þó hafa aldrei fengið að njóta sín til fulls — heldur orð- ið að berjast harðri lífsbaráttu til þess að ala önn fyrir sér og skylduliði sínu. Gísli Böðvarsson var áreiðanlega einn þeirra manna. Hann var harðduglegur maður og kappsfullur og afburðagóður smiður, bæði á tré og járn, og að lákindum þó nokk- ur hugvitsmaður. Hann hafði mikinn . áliuga fyrir vélum og tækni og batt miklar vonir — vegna framtíðarinnar — um vél- ar og orku til að knýja þær til hags og heilla komandi kynslóðum. Gísli Böðvarsson og Kristín Sighvats- dóttir eignuðust 14 börn. Sjö þeirra dóu ung, eða áður en þau náðu fullorðins aldri, flest úr mislingum eða barnaveiki. .En þessi komust til aldurs: i. Þuríður, gift Emil Petersen búfræðingi frá Hvanneyri, þau voru búsett á Akureyri og eiga mörg börn. 2. Valgerður fyrrnefnd. 3. Böðvar — eldri, — lærði húsgagna- smíði bæði hér og í Kaupmannahöfn, og var þar í sjö ár, — ávallt á sömu vinnustofu. — Hann kvæntist danskri konu Mörtu að nafni og áttu 3 börn. 4. Bjarni fyrrnefndur. 5. Ástríður, bústýra hjá Halldóri Jóns- syni, fyrst á Syðstu-Fossum, en nú um nolckur ár í Beykjavík. 6. Sighvatur, dó innan við þritugt, ný- búinn að ljúka trésmíðanámi í Bvik. 7. Böðvar, — yngri — kúahirðir á Hvanneyri um áratugi, bráðdyggt hjú. ÖU börnin hafa erft hagleikinn frá föð- urnum. Gísli Böðvarsson deyr 6. marz 1917 89 ára að aldri. Vestra húsið á Austurvöllum er við Akurgerði 13 en eystra húsið er nr. 15. 25

x

Akranes

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Akranes
https://timarit.is/publication/865

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.