Morgunblaðið - 03.12.2013, Blaðsíða 30

Morgunblaðið - 03.12.2013, Blaðsíða 30
30 MINNINGAR MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 3. DESEMBER 2013 ? ValgerðurGuðrún Guð- mundsdóttir fædd- ist á Hrauni í Grindavík 6. maí 1912. Hún lést á 102. aldursári á sjúkradeildinni í Víðihlíð, dval- arheimili aldraðra í Grindavík, 22. nóv- ember 2013. Foreldrar Val- gerðar voru Agnes Jónsdóttir, f. 1876, d. 1968, og Guðmundur Guðmundsson, f. 1884, d. 1977. Systkini Valgerðar voru tíu. Börn Agnesar og fyrri manns hennar, Vilhjálms Jónssonar, voru Jóhanna Guðleif, f. 1900, d. 1984; Magnúsína Sigurbjörg, f. fram til 1967. Þá fluttist hún að Lundi í Grindavík með foreldra sína, sem hún annaðist til enda þeirra lífsdaga. Eins og títt var á uppvaxtarárum Valgerðar fór hún snemma að sjá sér farborða og vann ýmis störf til sjávar og sveita víða um land allt frá ung- lingsárunum. Lengst vann hún þó sem matráðskona fyrir vinnuflokka Rafveitunnar sem fóru um landið og lögðu raf- magnslínur, en einnig í mötu- neytum fiskverkunarfyrirtækja í Grindavík. Hún var ógift, barn- laus, en varð þó í raun ættmóðir afkomenda systkina sinna síð- ustu áratugina, auk annarra sem bundust henni traustum böndum. Valgerður bjó að Lundi og sá mest um sig sjálf þar til hún var hartnær 101 árs og heilsan tók að bila. Síðustu mánuðina bjó hún á sjúkradeild- inni í Víðihlíð. Útförin fer fram frá Grinda- víkurkirkju í dag, 3. desember 2013, og hefst athöfnin kl. 14. 1904, d. 1994; Árn- fríður, f. 1906, d. 2002; Jón Hafliða- son, f. 1908, d. 1990; og Lilja, f. 1909, d. 2000. Al- systkini Valgerðar voru Sólrún, f. 1913, d. 2001; Sig- rún Rakel f. 1916, d. 2006; Guðmunda Hannesína Helga, f. 1918, d. 2003; Jón Valgeir, f. 1921; og Ísólfur, f. 1922, d. 1994. Jón Valgeir er einn eftirlifandi systkina Val- gerðar en hann býr í Grindavík. Valgerður fluttist með fjöl- skyldu sinni að Ísólfsskála árið 1916, þegar hún var fjögurra ára, og hafði þar fast athvarf Valgerður Guðmundsdóttir, móðursystir mín, sem lést tæp- lega hundrað og tveggja ára í Grindavík, verður jarðsett þar 3. desember, á fæðingardegi móð- ur sinnar. Hún var dóttir Agnesar Jónsdóttur sem bjó á Ísólfsskála. Afkomendur hennar gengu þess vegna almennt undir nafninu Skálafólkið. Samkvæmt því var Valgerður kölluð Vala á Skála. Líkamlega séð er fólkið hraust og langlíft, raunsætt, duglegt við vinnu, minnið frá- bært og málæðið hæfilegt. Yf- irleitt er það hagsýnt, sparsamt, hófsamt í mat og nýtið á föt, en það getur verið hégómlegt hvað klæðnað, skóbúnað og hár- greiðslu varðar. Í þessu kyni leynist talsvert af skapandi, jafnvel listrænu heyrnarleysi en hjá því er varla til vottur af ljóðrænni kennd, annarri en af alþýðlegum toga, tilfinningasemi ástarsögunnar sem hefur toppað útlán á bóka- söfnum en berst nú í bökkum í harðri samkeppni við blóðuga hliðstæðu sína: glæpasöguvell- una. Skálafólkið kunni sæg af bæn- um og sálmum, þótt það væri ekki beinlínis trúað, og raulaði þetta daglangt, svipað og dæg- urlagakrakkar gera í poppinu, en á talsvert lægri nótum. Mér finnst trúlegt að á þessum tíma- punkti sé sálmasöngur við vinnu horfinn úr ættinni en geisla- diskar komnir í staðinn á fóninn. Ég hef enga manneskju þekkt jafn lengi og Völu, enda fæddist ég undir augum hennar uppi á Skála. Næst í umgengni kom Sigrún, systir hennar, síðan móðir mín, elst barna Agnesar sem dó fyrst systkina sinna. Völu umgekkst ég í rúm áttatíu ár þangað til hún dó, eftir andlát hinna gat ég aðeins umgengist þær í huganum. Forðum daga, þegar ástkærar manneskjur hurfu af sjónarsvið- inu, var bara hægt að hafa ein- hliða samneyti við þær í minn- ingunni. Ég vissi að lífið og dauðinn eru þannig, samskipta- vandamál, og líka hitt hvað hluti og tækni áhrærir í samtímanum: það er hægt með kvikmyndinni að vinna gegn þessum vanda; að vissu leyti. Það er hægt að varð- veita fólk í máli og mynd á filmu. Fyrir bragðið brást ég við þann- ig, að ég bjó til myndheimildir um þessar konur. Svo hægt er að sjá dæmi og heyra brot af sjálfstæði í orðum og æði Skála- fólksins sem var aldrei nískt á tíma sinn gagnvart öðrum, þvert á móti naut það lífsins og tímans í hófsamri gestrisni og sýndi hvarvetna sjálfsvitund einstak- lingsins í bland við æðruleysi, eins og hægt er að sjá og heyra í kvikmynd minni Vala á Skála. Kvikmyndin er framleidd af ARPRO ehf. og fáanleg í vef- verslun Jóla.is. Guðbergur Bergsson. Hún Vala frænka mín er dáin, 101 árs gömul. Hún hefur verið stór hluti af lífi mínu, allar götur frá því að ég fæddist. Mig langar að minnast hennar, hennar sem var mér alla tíð svo kær. Hún var ömmusystir mín og vinkona til margra ára. Hún Vala varð ríflega aldargömul en hún var aldrei þessi dæmigerða ?gamla kona?. Hún var ung í anda, vina- mörg og öllum þótti vænt um hana. Allir vinir hennar og vandamenn áttu sinn stað í hjarta hennar. Hún hafði alltaf áhuga á öðru fólki, lét sig það varða og sýndi því athygli. Hún ræktaði garðinn sinn, bæði í eig- inlegri og óeiginlegri merkingu, því hún hlúði ekki síður að gróðrinum í garðinum en fólkinu sínu sem henni þótti svo vænt um. Mitt hlutverk hjá Völu frænku var til margra ára að hjálpa henni að halda litla hús- inu hennar hreinu. Fyrst í stað fólst það í eftirliti, þ.e. hún bað mig um að sjá til þess að verkin væru nægilega vel unnin, hvort hún hefði ekki þurrkað nógu vel af. Henni þótti alltaf mikilvægt að vinna verkin sem mest sjálf því hún gerði sér grein fyrir því að þegar manneskjan hættir að vinna verkin sín, leggjast hugur og líkami í dvala. Það gat hún ekki hugsað sér. Þegar ég kom og heimsótti hana, byrjaði ég alltaf á því að þurrka af mynd- unum sem héngu uppi á vegg hjá henni. Hún spurði síðan ?Ertu búin að þurrka af okkur systkinunum og mömmu og pabba og þú mátt svo ekki gleyma að þurrka af brúðhjón- unum í bátnum.? Árin liðu og eftir því sem hún varð eldri, varð meira og meira sem ég þurfti að gera. Hún hætti þó aldrei alveg og hélt húsinu sínu hreinu og fínu, allt þar til hún flutti að heiman vegna veikinda sl. sumar. Ég kveð frænku mína og vin- konu með söknuði því með henni hverfur heimur sem mér hefur verið svo kær í gegnum tíðina og mikilvæg tenging við það sem var. Kæra Vala, hvíl þú í friði. Jóhanna Hinriksdóttir. ?Það eina sem ég er dugleg við er að borða,? var viðkvæðið hennar Völu á seinni árum, enda hafði hún ómælda lyst á lífinu. Hún vildi feitustu bitana og rjómafyllta bakkelsið þegar það bauðst, en var þó alltaf grönn, rétt eins og hún amma, sem valdi sér þó alltaf magurt en skenkti afa feitu bitana og gott viðbit. Allir sem tylltu sér við eldhús- borðið hennar Völu að Lundi fengu kaffi og með því, sæta- brauð og smurt, sælgætismola eða kandísmola, allt eftir eigin óskum. Litla fólkið spurði hún tíðinda með sama hætti og áhuga og þá sem voru eldri, enda varð hún frænka, mamma og amma fjölmargra barna og fullorðinna, skyldra sem óskyldra. Vala tók mótlæti með æðru- leysi en var lagin við að finna góðu bitana. Hún vildi vera öðr- um óháð en var þó ófeimin að leita sér aðstoðar. Hún var ekk- ert að fjasa eða fjargviðrast heldur fylgdi fast eftir þar til verkið var leyst. Vala setti sér áskoranir. Rúm- lega hundrað ára klifraði hún ennþá upp og niður lóðréttan fellistiga í kjallann sinn þegar góða gesti bar að garði. Þá hún taldi sér óhætt að ná sér í eitt- hvað úr frystikistunni eða bara að sannreyna að allt væri í lagi í kjallaranum. En svo fór hún að þurfa aðstoð við að koma sér upp á skörina og þá sagði hann Hinrik frændi okkar og hennar helsta stoð að nóg væri komið af prílinu. Hún vildi alltaf fara án aðstoðar upp tröppurnar að Lundi, því þegar hún gæti það ekki lengur óstudd yrði hún að fara að heiman. Í Víðihlíð tóku við nýjar ögr- anir. Vala fór þar í göngutúra sér til hressingar með göngu- grind og fylgdarmann sér til trausts. En þá vildi hún geta gengið fram ?langa-gang? án hvíldar nema í bakaleiðinni, svo lengi sem henni var það unnt. Hinsta ögrunin var að komast án aðstoðar á snyrtinguna. Vala vildi aldrei loka herberg- ishurðinni sinni fram á ganginn í Víðihlíð og helst vildi hún snúa sér í þá áttina. Hún gat þá fylgst með og líka kallað á hjálp ef þurfti. Best fannst henni að frá rúminu sæi hún endalaust sól- skin út um gluggalagðan vegg- inn handan við ganginn. Henni fannst líka svo notalegt að þegar dimmdi kviknaði ljós á svölunum hjá henni og skein yfir rúmið hennar. Síðustu næturnar, þegar meðvitund var lítil eða engin, sneri Vala sér staðföst í átt að ljósinu svo lengi sem henni ent- ust kraftar. Hinstu kveðjur frá Guðrúnu Björk Guðsteins- dóttur og fjölskyldu. Valgerður Guðrún Guðmundsdóttir HJARTAVERND Minningarkort 535 1825 www.hjarta.is 5351800 ? Móðir okkar, ELÍN JÓNSDÓTTIR, sem lést mánudaginn 25. nóvember verður jarðsungin frá Fossvogskirkju fimmtudaginn 5. desember kl. 15.00. Þeim sem vilja minnast hennar er bent á Krabbameinsfélag Íslands. Elínbjört Jónsdóttir, Petra Jónsdóttir, Arnþrúður Jónsdóttir, Hermann Jónsson og fjölskyldur. ? Okkar elskulega ástkæra móðir, tengdamóðir, amma og langamma, VALBORG GUÐRÚN EIRÍKSDÓTTIR, áður til heimilis í Furugerði og þar áður að Þórufelli 14, Reykjavík, andaðist föstudaginn 1. nóvember á elli- og hjúkrunarheimilinu Droplaugarstöðum í Reykjavík. Jarðarförin hefur farið fram í kyrrþey. Jarðsett hefur verið í Grafarvogskirkjugarði. Við aðstandendur viljum senda þakklæti til allra er sýndu okkur samúð, hlýhug og hluttekningu vegna andláts ástkærrar móður okkar og jafnframt viljum við senda þakkir til starfsfólksins á elli- og hjúkrunarheimilinu Droplaugarstöðum. Börn hinnar látnu, Þór Guðmundsson og fjölskylda, Karl Guðmundsson og fjölskylda, Guðbjörg Ólafsdóttir og fjölskylda, Ingibjörg Laufey Ólafsdóttir og fjölskylda. ? Ástkær móðir mín, tengdamóðir, amma og stjúpamma, SIGRÚN GUÐMUNDSDÓTTIR, fv. hjúkrunarkona, Hamraborg 26, Kópavogi, lést föstudaginn 30. nóvember á Hjúkrunar- heimilinu Grund. Útförin fer fram frá Fossvogskirkju föstudaginn 6. desember kl. 13.00. Jónas Ingimarsson, Vilborg Davíðsdóttir, Sigrún Ugla Björgvinsdóttir, Katrín Vilborgardóttir Gunnarsdóttir, Matthías Már Valdimarsson. ? Faðir okkar og tengdafaðir, SIGURGEIR HALLDÓRSSON, áður bóndi, Öngulsstöðum, Eyjafjarðarsveit, lést föstudaginn 29. nóv. Jarðsett verður frá Munkaþverárkirkju laugar- daginn 7. des. kl. 13.30. Jóhannes Geir Sigurgeirsson, Ragnheiður Ólafsdóttir, Halldór Sigurgeirsson, Sigríður Ása Harðardóttir, Jóna Sigurgeirsdóttir, Lúðvík Gunnlaugsson, Snæbjörg Sigurgeirsdóttir, Friðrik Friðriksson og fjölskyldur. ? Ástkær eiginmaður minn, faðir okkar, tengda- faðir, afi og langafi, MARINÓ FRIÐJÓNSSON, Hólabergi 84, áður til heimilis í Völvufelli 36, Reykjavík, sem lést á Landspítalanum við Hringbraut sunnudaginn 24. nóvember, verður jarðsunginn frá Fríkirkjunni í Reykjavík fimmtudaginn 5. desember kl. 13.00. Þeim sem vilja minnast hans er bent á Slysavarnarfélagið Landsbjörg. Guðmunda S. Gunnlaugsdóttir, Olga S. Marinósdóttir, Friðjón A. Marinósson, Ásdís Emilía Gunnlaugsdóttir, Gunnlaugur Marinósson, Magnea G. Hjálmarsdóttir, Rúnar Örn Marinósson, barnabörn og barnabarnabörn. ? Elskuleg unnusta mín, mamma okkar, dóttir, systir og mágkona, ÞÓRDÍS DÖGG GUNNARSDÓTTIR, Grundargarði 4, Húsavík, lést fimmtudaginn 28. nóvember. Útför hennar fer fram frá Húsavíkurkirkju föstudaginn 6. desember kl. 14.00. Blóm og kransar vinsamlegast afþakkaðir en þeim sem vilja minnast hennar er bent á söfnunarreikning í þágu barna hennar, bankanr. 567-14-100840, kt. 200474-5709. Maxim Etti, Thelma Líf, Tinna Sól, Katrín Von, Garpur Loki, Guðjón Leó, Sigríður Guðjónsdóttir, Gunnar Gunnarson, Guðjón Þór Tryggvason, Alma Sif Stígsdóttir, Elísa Rún Gunnarsdóttir, Samúel Jón Sveinsson, Gunnar Örn Gunnarson. ? Ástkær móðir okkar, tengdamóðir, amma, langamma og langalangamma, ÞÓRUNN JÓNSDÓTTIR, lést þriðjudaginn 29. október. Útför hennar fór fram í kyrrþey. Innilegar þakkir til allra sem auðsýndu samúð og vinarhug við andlát hennar. Guðrún Leifsdóttir, Sigurður Óskarsson, Arndís Leifsdóttir, Guðmundur Benediktsson, Bragi Þór Leifsson, Hildur Ríkharðsdóttir, Jón Trausti Leifsson, Oddný Jóhannesdóttir, Ágústína Ósk Sigurgeirsdóttir, Bjarni Friðriksson, barnabörn og fjölskyldur þeirra. ? Ástkær faðir okkar, tengdafaðir, afi, langafi, bróðir, kær vinur og fósturfaðir, KRISTINN SIGFÚSSON frá Norðurkoti, sem lést mánudaginn 25. nóvember á Hrafnistu í Hafnarfirði verður jarðsunginn frá Grafarvogskirkju föstudaginn 6. desem- ber kl. 13.00. Jarðsett verður í Gufuneskirkjugarði. Gerður Kristinsdóttir, Hrönn Kristinsdóttir, Magnús Sigríðarson, Sigfús Kristinsson, Hildur Friðþjófsdóttir, barnabörn og barnabarnabörn, Guðmundur Sigfússon, Helga Haraldsdóttir, börn og barnabörn.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.