Ægir

Årgang

Ægir - 01.01.2001, Side 30

Ægir - 01.01.2001, Side 30
30 F I S K E L D I Það er meiningarlaust að ræða um aðstæður til fiskeldis á Íslandi, án þess að gera samanburð við að- stæður annarsstaðar þar sem þessi atvinnuvegur er stundaður, vegna þeirrar samkeppni sem hlýtur að verða við þessa staði. Bent hefur verið á að fiskeldi sé nú stundað fram á nyrstu nafir Noregs, á breiddargráðum sem liggja langt norðan heimskautsbaugs. Það segir þó lítið um hvort hagkvæmt geti verið að stunda fiskeldi á Ís- landi eða Labrador en það síðar- nefnda nær þó suður undir 50°N, en enn hefur engum dottið í hug að þar sé hægt að ala fisk á hag- kvæman hátt. Það er dreifing sjó- gerða í Norður-Atlantshafi sem ræður mestu um hitafar í sjónum á þessum slóðum og er því ekki úr vegi að byrja á því að kynna sér það. Hitastig Hitastig í norðanverðu Norður- Atlantshafi er sýnt á 1. mynd. Um mestan hluta Norður-Atl- antshafs er svokallaður Atlantssjór ríkjandi í yfirborðslögum og er þykkt hans hundruðir metra. Hann á uppruna sinn langt suður í höfum og megineinkenni hans eru hátt hitastig og há selta. Atl- antssjórinn sést á 1. mynd sem rauður syðst en kólnar eftir því sem norðar dregur, gulur og síðan grænn á myndinni. Þessi sjór berst með Golfstraumnum með- fram austurströnd Bandaríkjanna en þegar hann kemur að Cape Cod sveigir hann til austurs yfir Atl- antshafið og heitir eftir það Norð- ur- Atlantshafsstraumurinn. Megnið af honum streymir aftur til suðurs við Portúgal (Azoreyja- straumurinn). Stærsta greinin, sem heldur áfram til norðurs fer inn í Noregshaf (Noregsstraumur) og er næstum jafnmikið streymi milli Skotlands og Færeyja og fyr- ir norðvestan Færeyjar. Hluti af straumnum fer síðan inn í Barentshaf en hluti heldur áfram í átt að Svalbarða sem Vestur-Sval- barðastraumurinn. Til Íslands berst ein grein Norður-Atlantshafsstraumsins (Irmingerstraumur) og er suður og vesturströnd landsins umlukin þeim sjó. Meginhluti þessa straums sveigir síðan í átt til Grænlands út af Breiðafirði. Norður fyrir land berst einungis lítill hluti þessa sjávar eða u.þ.b. 1/7 af því sem er í Noregsstraumi og einnig er þessi sjór mun kald- ari en sjórinn í Noregsstraumi. Mjög miklar sveiflur eru í þessu flæði og er það mjög breytilegt Hitafar við strendur Íslands með tilliti til fiskeldis Þegar fiskeldi hófst fyrir alvöru á Íslandi á níunda áratugnum varð mik- il eftirspurn eftir upplýsingum um aðstæður til þess og þá sérstaklega eftir hitastigi á ýmsum stöðum við landið, en hitastigið er einn af þeim þáttum sem hvað mestu máli skiptir fyrir fiskeldi. Stafar það af því að vöxtur misheitra lífvera, svo sem fiska og hryggleysingja, er verulega háður hitastigi ef fæðuframboð er nægjanlegt (Björn Björnsson, 1997). Þetta er afar mikilvægt fyrir vistkerfið í hafinu við Ísland og einnig þeg- ar hugað er að fiskeldi í sjó. Hvað varðar fiskeldi þá skiptir ekki ein- göngu máli hversu hár meðalhitinn er, heldur einnig dreifing hitans, svo sem hvort komið geti langir frostakaflar sem geti hreinlega drepið eldisfiskinn eins og gerst hefur hér við land, t.d. í Hvalfirði (Eldisfréttir, 1988). Of hátt hitastig getur eins verið óhagstætt þar sem það getur auk- ið hættu á útbreiðslu sjúkdóma í eldisfiski (Björn Björnsson, 1997). Til þess að kanna aðstæður til fiskeldis hér við land hóf Hafrannsókna- stofnunin hitamælingar árið 1986 víða við strendur landsins. Höfundur er Steingrímur Jónsson, prófessor við Háskólann á Akureyri og sérfræðingur við útibú Hafrannsókna- stofnunar á Akureyri.

x

Ægir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.