Iðjuþjálfinn - 01.11.1994, Síða 22

20
6. skorti á siðferðiskerfi, sem gerir
manninum mögulegt að fullnægja
þörfum sínum án þess að ganga á
rétt annarra,
7. tækni til að gera þá hluti, sem þarf
til að lifa daglegu lífi,
8. getu til að vinna fullt starf,
9. skorti á gleði af tómstundaiðju eða
skemmtunum,
10. skorti á getu til að hafa góð sam-
skipti við fjölskyldu og vini.
Ef til vill er lesandi minn vanari því
að hugsa um andlega og félagslega
truflun eða geðsjúkdóm sem "ómeðvit-
aða geðflækju" fremur en skort á
kunnáttu, tækni eða gildum, sem þarf
til að lifa í samfélagi. Lesandi minn
kann að gera ráð fyrir, að hver ein-
staklingur geti lifað eðlilega, þegar
hann hefur leyst sínar ómeðvituðu
flækjur. Enn fremur er oft talið, að
hið eina sanna meðferðarform sé
einstaklings- eða hópmeðferð, þar sem
hið talaða orð skiptir mestu máli sem
tjáskiptaaðferð. Önnur meðferðarform
eru gjarnan álitin annars flokks og
aðeins notuð, þegar sjúklingurinn
virðist ekki geta tekið þátt í samtals-
meðferð. Til eru margar kenningar
um orsakir og eðli geðsjúkdóma, en
engin kenning hefur reynst fyllilega
nothæf, þegar komið hefur til vísinda-
legra rannsókna. Á sama hátt eru
margvíslegar hugmyndir um, hver sé
besta tegund meðferðar. Erfitt er að
meta árangur meðferðar og enginn
getur sagt, að ein tegund meðferðar
sé betri en önnur.
Minnast verður á geðlyf fáeinum
orðum og hvernig þau samrýmast
hugmyndum um iðjuþjálfun. Til er
fjöldi lyfja, sem virðast hjálpa til að
draga úr ranghugmyndum, kvíða,
þunglyndi eða oflæti. Læknislyf eru
venjulega gefin til að leiðrétta brengl-
að efnafræðilegt ástand, en slíkt verð-
ur ekki sagt um geðlyfin, þar sem
efnafræðileg truflun hefur ekki fundist
með vissu hjá þeim mikla fjölda ein-
staklinga, sem hafa verið meðhöndl-
aðir með þessum lyfjum. Hvernig og
hvers vegna þessi lyf verka er að
miklu leyti ókunnugt. Stundum sýna
sjúklingar, sem fá geðlyf svo góðan
bata, að engrar annarrar meðferðar er
þörf. Öðrum sjúklingum batnar nokk-
uð, en þurfa aðstoð til viðbótar til
þess að læra að lifa í samfélaginu.
Fáeinir sjúklingar virðast ekkert gagn
hafa af geðlyfjum, jafnvel þótt mjög
stórir skammtar séu gefnir. Þegar allir
þessir óþekktu eða óvissu þættir eru
hafðir í huga, má ætla, að geðsjúk-
dómar geti stafað af:
a) lífefnafræðilegum truflunum,
b) samskiptum sjúklingsins við um-
hverfi, sem gaf ekki skilyrði til að
læra nægilega tækni til að lifa í
samfélagi,
c) eða hvoru tveggja.
Sé talað frá praktísku sjónarmiði, er
vissulega hægt að segja: ef meðferð
með geðlyfjum einum saman gagnar,
þá er það stórkostlegt. Gagni hún hins
vegar ekki, þá skulum við reyna eitt-
hvað annað.