Félagsbréf - 01.02.1959, Blaðsíða 12

10
FELAGSBREF
á dögum nazista, sýndi glöggt, að
]>aö þurfti ekki einu sinni eina
kynslóð til þess að breyta mann-
inum í maimdýr. Er því eigi
ástæða til að vera bjartsýnn og
ætla, að það taki eitthvað lengri
tíma að skapa úr honum skoðana-
laus og tilfinningasljó vélmenni.
Nú, ég geri nú ekki ráð fyrir,
að það hafi mikil áhrif á þróun-
ina, þó maður skrifi sögu, en engu
að síður er það eins og eitthvert
frumstætt viðbragð að hrópa var-
aðu þig, ef maður þykist sjá ein-
hvern í hættu.
Nei, ég er ekki að segja, að
þetta forin sé það, sem koma skal,
en það er tilraun til að finna sann-
ari lúlkun.
— Einlwer var a& tala um, að
hann skildi ekki GangrimlalijóliS.
11 vaó segir&u um þa&?
Ég held, að það ætti ekki að
vera neinum ofvaxið að skilja
þessa bók, ef liann byrjar lestur-
inn án þess að búast við einhverju
ákveðnu og les liana svo á líkan
liátt og hann væri sjálfur að hugsa
— reyni að binda ekki athyglina
fyrst og fremst við orðin, heldur
að opna hugann fyrir því, sem
liggur á bak við þau, á svipaðan
hátt og þegar maður hlustar á
tónverk.
— Hefur þú unnið lengi a&
sögu þinni, Gangrimlahjólinu?
Hvenær byrjar saga að verða til
lijá manni? Vitanlega er hún
lengi að mótast í huganum, áður
en nokkurt orð er komið á papp-
ír, og lieldur svo áfram að mótast
milli þess sem maður skrifar. Jafn-
vel undirvitundin vinnur að þessu,
meðan maður er að öðru starfi.
En að því er beint starf við sög-
una snertir vil ég geta þess, að
handritið er 84 vélritaðar blað-
síður. Margar af þessum síðum
hafði ég ritað upp milli tíu og
tuttugu sinnum, ýmist einstakar
eða heila kafla. Ég gerði það
að gamni mínu að fleygja ekki
neinu af þessum pappír, og þegar
ég skilaði handritinu, lágu eftir á
skrifborðinu um 2000 vélritaðar
síður.
—- Gott vœri, a& þú skýrSir, við
hvaS þú átt með orðinu gang-
rimlahjól.
Þetta er nýyrði yfir það, sem á
Norðurlöndum er kallað træde-
mölle og á eiginlega ekkert skylt
við hjól tæknilega. Þetta er lang-
ur sívalningur gerður úr rimlum
og var einkum notaður í Kína og
hefur jafnvel verið notaður þar til
skamms tíma. Voru þrælar látnir
ganga inni í sívalningnum, sem
liverfðist við það, að stigið var á
rimlana, vitanlega mjög hægt. Var
þetta haft til að dæla vatni á akra.
Einhæfara starf en að stíga þessa
sívalninga er varla hægt að hugsa
sér.
— Viltu skýra, hvers vegna þú
notar þetta gangrimlalijól sem
tákn í verk þitt?
Ég nota það sem tákn fyrir hið