Félagsbréf - 01.02.1959, Page 18

16
FÉLAGSBRÉF
að' það var af fullum kuimugleika
mælt, þegar faðir minn sagði um
Einar látinn:
„Ég hefi engum manni kynnzt,
er liaft liafi glæsilegri hugsjónir
um liag fslands og framtíð þjóðar-
innar en Einar Benediktsson“.
Einar Benediktsson kom víða
við sögu í sókn þjóðarinnar til
fulls frelsis, ekki einimgis til
livatningar öðrum, lieldur til
raunliæfra atliafna.
Hann átti drjúgan hlut að því,
að hindraður var framgangur Val-
týskunnar svokölluðu um alda-
mótin. Hugmynd lieimar var sú,
að fá íslendinga til að samþykkja,
að fslendingur yrði íslandsráð-
herra með því skilyrði, að hann
væri húsettur í Kaupmannaliöfn.
Þetta töldu Einar og félagar hans •
spor aftur á bak, en þeir, sem það
studdu, millistig í rétta átt.
Um það hil, sem þessi harátta
stóð sem liæst, kom Einar fram
með hugmynd sína um sérstakan
þjóðfána íslendinga, og gerði öðr-
um betur glögga grein fyrir mun
á fána og skjaldarmerki. Fékk
liann þá frændkonur sínar, Þor-
björgu ljósmóður Sveinsdóttur og
Olafíu Jóliannsdóttur til að sauma
hláhvíta fánann eftir sinni fyrir-
sögn. Síðan tóku Landvamar-
menn, Stúdentafélagið og ung-
mennafélögin upp baráttu fyrir
]>essum fána og lyktaði henni með
löggildingu íslenzks fána 1915. Þá
að vísu með rauðum krossi í
miðju, sem Einar gat seint eða
aldrei sætt sig við.
Drýgst urðu álirif Einars í
stjórnlagabaráttunni þó, er hann
beitti sér fyrir stofnun Landvarn-
arflokksins til að berjast gegn rík-
isráðsákvæðinu, er sett var af
dönsku stjórninni sem skilyrði
fyrir stjórnarbótinni 1903, sem var
upphaf innlendrar stjórnar. Eftir
á blandast engum liugur um, að
1904 liefst nýtt framfaratímabil í
sögu íslands. En stjómarbótin þá
var þó engan veginn fullnægjandi,
og harátta Landvarnarmanna lierti
mjög á, að engir vildu una lienni
til lengdar.
Loks átti Einar með forystu
sinni um samtöKblaðamanna seint
á árinu 1906 mikinn þátt í að
undirbúa samlieldni margra þeirra
um Þingvallafund 1907, sem varð
veruleg forsenda fyrir úrslitum
kosninganna um uppkastið 1908.
Síðari afskipti Einars af deil-
unni við Dani eru óraunhæfari.
Hann festist þá stundum í útúr-
krókum, sem að minnsta kosti eft-
ir á hafa ekki mikla þýðingu,
enda var liann um þær mundir
lengst af búsettur erlendis, og
snerist liugur hans þá um annað.
Skoðanahræðmm Einars var oft
brugðið um það, að þeir sæktu
eftir stjórnarfarslegu sjálfstæði,
en gleymdu, að það væri óraun-
hæft, nema efnahagslegt sjálf-
stæði væri samfara. Um þetta
þurfti Einar Benediktsson engra