Félagsbréf - 01.02.1959, Síða 44

42
FÉLAGSBRÉF
sinni lætur frá scr fara aö'ra 'skáldsögu
sína. Sú fyrri kom út fyrir nokkrum
áriun á vegum Heimskringlu. Nefndist
sú Itók Síld og vakti sáralitla athygli,
cnda algjört byrjandaverk og bar á sér
blæ tilraunar og leitar.
Nú hefur Guðmundur skrifað stutta
ástarsögu og velur sér persónur og um-
bverfi, sem okkur eru fjarlæg. Sagan
gerist í litlum sjávarbæ suður á Kanarí-
eyjum, jiar sem menn lifa aðallega af
sardínuveiðum og bananarækt, en uppi
í hlíðunum rækta fátækir bændur vín-
við og maís. Hér breyfist lífið liægum
skrcfum, laust við allan skarkala og
læti, það er tilbreytingarlau6t og ein-
falt. Jafnvel veðrið skiptir sjaldan um
svip. „Mér finnst varla að hægt sé að
tala hér um neitt veð'ur. Maður liættir
næstum alvcg að hugsa um það“.
„Það getur rignt. Það getur meira að
segja rignt mjög mikið“, það cru öll
veð'rabrigðin.
Til sjávarþorpsins kemur útlendingur-
inn Felix, sem eflaust er höfundurinn
sjálfur, og er liann ein af aðalpersónum
sögunnar. Hann talar ntál eyjaskeggja
og blandar við' þá geði. Þar kynnist
hann Maríu, ungri stúlku, sem dansar
á veitingastað. Þau fella liugi saman, og
sagan snýst um ástir þeirra. Hún dansar
snoturlega og dreymir um að komast til
einhverrar stórborgarinnar og verða
dansntær. Hann er aðeins útlendingur, og
þau vita bæði, að hann verður að fara
fyrr eða síð'ar og getur ekki tekið liana
með sér. „Mér finnst oft að þetta sé
allt saman draumur, að það sé draumur
að ég sitji og bíði eftir þér og svo kom-
irðu“, segir liann. Og undir lok sögunn-
ar segir Alaría: „Er það ekki einkenni-
legt? sagði María. Mér fannst allt í einu
í dag að þú værir farinn. En ég vissi
að það gat ekki verið“, vitandi að ltann
væri brátt á förum. Þannig líð'ur þessi
skammvinna ástarsaga áfram í ljúfsárri
leiðslu, hægt eins og elskendurnir vilji
halda í við tímann, stöðva hann, en
hann hlýtur að síga áfram sína leið og
sagan fá sinn rökrétta og óumflýjanlega
endi.
Þetta er hvorki rismikil eða átakastór
saga, persónurnar eru ekki gæddar
dramatískri háspennu, en þeim mun
inannlegri eru þær. Höfundurinn fer á-
kaflega varfærnislega með efnið, stíllinn
er lýrískur og fáorður. Það sem mér
finnst höfundi þó teljast fyrst til afreks
er hve lionum hefur tekizt að gcra stíl
sögunnar einfaldan og þar mcð einlægan
og sannfærandi. Hann segir oft minna
cn efni standa til, svo lesandinn verður
að lesa á milli linanna og geta sér til
í eyðurnar, en myndirnar eru svo skýrar,
að honum reynist það auðvelt. Þetta
gefur sögunni ákveðinn og allþungan
undirtón, sem líkja mætti við' djúpt
stöðuvatn, scm lygnt cr á yfirborðinu.
Mað'ur finnur sífellt seyðinginn í hjört-
um elskendanna, og tregann, þótt honum
fylgi engar yfirborðslegar grátstunur.
Enginn vafi er á því að Guðmundi
Steinssyni hefur hér tckizt að skapa fag-
urt listavcrk, þótt lítið sé, og sumir
myndu víst ekki kalla það ýkja-frum-
legt. Loksins er komið fram verk frá
ungum höfundi, sem ekki eru eintómar
stílbrellur og tilraunir, eða túlkun á
einhverri nýrri og abstrakt kenningu um
sköpun bókmennta, sem einungis er
mögulegt að fullnægja með því að fara
ótalmarga kollhnísa í kringum sjálfan
sig, eða standa á höfði til þess að finna
sjálfan frumleikann. Það er ekki nema