Verktækni - 2015, Qupperneq 53

VERKTÆKNI 2015/20 53
TÆKNI- OG vísINdaGreINar
fyrir svonefnt ETOPS­flug og þá var almennt í stóru tveggja­hreyfla
breiðþotum Airbus og Boeing. Skýrsla mín, „Kynning á Boeing 757-
200 flugvélum fyrir Flugleiðir“, var kynnt á fundi stjórnar félagsins 9.
september 1988.
Tillagan um Boeing 757­200 kom aftur til umfjöllunar á næsta fundi
stjórnar Flugleiða, 4. Október 1988 og var þá samþykkt heimild til
forstjóra að ganga til samninga við Boeing um kaup á tveimur 757
þotum, sem gætu komið til afgreiðslu vorið 1990, og jafnframt tryggð­
ur kaupréttur á einni til viðbótar. Flugdrægi og arðhleðsla Boeing
757­200 var nánast klæðskerasaumuð fyrir leiðakerfi Flugleiða. Engu
þýðingarminna fyrir flugreksturinn var hæfileiki hennar til að geta
notað tiltölulega stuttar og burðarlitlar flugbrautir. Þannig gæti hún
strax nýtt þrjá varaflugvelli á Íslandi: Reykjavík, Akureyri og Egilsstaði.
Þau 26 ár sem Loftleiðir og síðar Flugleiðir notuðu fjögurra­hreyfla
CL­44 skrúfuþotur og DC­8 þotur í N.­Atlantshafsflugi sínu, gátu þær
í flugi til Keflavíkur ekki notað neina varaflugvelli á Íslandi. Þær þurftu
því ætíð að bera nægjanlegt viðbótareldsneyti til að geta flogið til
varaflugvallar í Skotlandi, sem að sjálfsögðu hafði veruleg áhrif á hag­
kvæmni rekstrarins.
Formleg undirskrift 757 kaupsamningsins var 19. október 1988 og
var talið við hæfi að það væri á fertugasta afmælisári Ameríkuflugs
Loftleiða. Samningur Flugleiða og Rolls­Royce um kaup hreyfla og
þjónustu við þá var undirritaður 23. nóvember 1988. Þegar sá samn­
ingur var undirritaður grunaði engan viðstaddan, að einn af nýju
RB211­535E4 hreyflum okkar ætti eftir að setja heimsmet í áreiðan­
leika. Þar var um að ræða annan upprunalegan hreyfil TF­FIJ, sem var
samfleytt „á væng“ í 8,8 ár. ­ Hafði þá þjónað í samtals 40.531 flug­
tíma og í 11.090 flugum. Áætlaður endingartími slíkra hreyfla fyrir
fyrstu stórskoðun var þá almennt um 18.000 flugtímar.
Fyrstu tvær Boeing 737­408 þoturnar, TF­FIA, Aldís, og TF­FIB,
Eydís, voru afhentar í Seattle 28. apríl og 23. maí 1989, og komu til
Keflavíkurflugvallar að morgni næsta dags. Þriðja 737­408 þotan,
TF­FIC, Védís, var afhent 25. apríl 1990, og sú fjórða og síðasta,
TF­FID, Heiðdís, síðan afhent 19. apríl 1991. Allar fjórar þoturnar voru
skráðar hjá Flugmálastjórn Íslands sem eign Flugleiða.
Þegar í höfn voru allar lykilákvarðanir Flugleiða varðandi þotur, var
nú aftur hægt að huga að lokaskrefinu, endurnýjun flugvéla innan­
landsflugsins. Þann 10. júlí 1989 sendi ég forstjóra greinargerð „Tillaga
um val nýrrar innanlandsflugvélar.“ Þar var birt eftirfarandi tillaga:
„Niðurstaðan er sú, að mælt er með kaupum eða kaupleigu á fjórum
Fokker 50 flugvélum, sem leysi af hólmi núverandi fimm F27 flugvélar
fyrri hluta 1991. Sætaskipun verði miðuð við 50 farþegasæti.“
Í nánari rökstuðningi var bent á mjög góða reynslu okkar af 24 ára
samskiptum við Fokker og að flugmenn og tæknimenn félagsins, sem
höfðu kynnt sér málin nánar, hafi almennt lýst stuðningi við val á
Fokker 50. Þá hafi ýmis félög í Evrópu, sem Flugleiðir hafi samskipti
við, til dæmis SAS, Luxair, KLM, Maersk Air og Busy Bee, nú öll valið
Fokker 50. Sú gerð bjóði upp á mestu arðhleðsluna, yfirburða flug­
drægi og að­ og brottflugshraði væri lægstur, sem hefði afgerandi
þýðingu í flugi um „erfiða“ íslenska flugvelli svo sem Ísafjörð og
Vestmannaeyjar. Að lokum gæti Fokker 50 notað núverandi flugskýli
félagsins á Reykjavíkurflugvelli óbreytt, en vegna T­stéla ATR­42 og
DHC­8­300 hefði þurft að gera á þeim vissar breytingar.
Fyrir lá tilboð Fokker um kaup á öllum fimm eldri F27 flugvélanna
á ásættanlegu verði og einnig tilboð dótturfélagsins Aircraft Finance &
Trading B.V. um kaupleigu hinna nýju Fokker 50 flugvéla. Stjórn
Fyrsta Boeing 757-208 þotan, TF-FIH, afhent í Seattle 4. apríl 1990.
Þessi tillaga að útliti nýju Fokker 50 flugvélanna var samþykkt í október 1990