Verktækni - 2015, Qupperneq 59

VERKTÆKNI 2015/20 59
TÆKNI- OG vísINdaGreINar
Viðskiptavinir Mílu þ.e. fjarskiptafyrirtæki hafa undanfarin mánuð
fengið tækifæri til að prófa vigrum með sínum viðskiptavinum og hafa
þær prófanir gengið vel. Formleg gangsetning vigrunar á xDSL kerfum
Mílu mun því verða í byrjun júní 2015.
Önnur tækni, sem einnig er til þess fallin að auka hraða á xDSL
tengingum nefnist bonding og hefur hún einnig verið prófuð samhliða
Vigrunartækninni. Bonding gengur út á að í stað þess að ein lína (eitt
par) sé notuð fyrir samband inn á heimili, eins og vaninn hefur verið,
eru notaðar tvær línur/pör eða fleiri. Þessar línur eru svo „bundnar“
saman og mynda þá eina fjarskiptarás sem u.þ.b. tvöfaldar gagnahrað­
ann miðað við eina línu. Þessa tækni er einnig hægt að nota til að auka
langdrægni frá götuskápum og símstöðvum miðað við núverandi
gagnahraða sem i boði er.
Þróunin á xDSL tækni heldur áfram og innan nokkura ára mun líta
dagsins ljós svokölluð G.fast tækni en þessi tækni gefur möguleika á
að fara með hraða á styttri koparlínum í allt að 1Gb/s. Það er því ljóst
að koparlínur sem flutningsmiðill eiga mörg góð ár framundan. Mynd
2 sýnir þróunina.
Ljósheimtaugar í nýjum hverfum
Míla hefur markað sér stefnu um að leggja ljósheimtaugar í ný hverfi,
í stað koparheimtauga. Ljósleiðarakerfi Mílu er svokallað GPON (e.
Gigabit Passive Optical Network) sem er algengasta FTTH (e. Fibre To
The Home) lausn símafyrirtækja í Evrópu. Í GPON er enginn virkur
búnaður á leiðinni frá símstöð og til endanotanda. Einn ljósleiðara­
þráður liggur frá símstöð og í hjávirkan deili sem deilir svo ljósinu til
allt að 128 notenda. GPON högun sparar því ljósleiðaraþræði og
bilanatíðni er minni og afhendingaröryggi meira miðað við önnur
FTTH kerfi. Í núverandi GPON kerfi er samnýttur gagnahraði 2,5 Gb/s
til viðskiptavina og 1,2 Gb/s frá þeim. Auðvelt er að uppfæra GPON í
10 Gb/s og jafnvel meira í framtíðinni.
Almenn notkun
Þjónustuaðilar sem að selja VDSL2 tengingar Mílu eru í flestum tilfell­
um að bjóða sínum viðskiptavinum 50 Mb/s niðurhalshraða. Þess ber
þó að geta að þetta er bara Internet hraði. Auka 20 Mb/s fyrir
IP­sjónvarp, allt að tvær HD rásir koma ofan á þessi 50 Mb/s og því er
heildahraði VDSL2 tenginga Mílu um 70 Mb/s.
Mynd 2: Þróun á xDSL tækni
Í dag er almennt ekki mikil eftirspurn eftir hraðari tengingum en 50
Mb/s á sekúndu. Venjulegt heimili nýtir aðeins hluta af þeim hraða, en
sem dæmi þá tekur netleikur yfirleitt ekki meira en 0,5 – 1 Mb/s og
sama má segja um tónlistarveitur eins og Spotify. Netflix eða Apple­tv
eða annað myndbandsstreymi, tekur um það bil 3­5 Mb/s. Eftirspurnin
á þó vafalaust eftir að breytast, eins og þróun undanfarinna ára hefur
sýnt. Míla mun fylgjast vel með þeirri þróun og vera tilbúin til að svara
kröfum sinna viðskiptavina í framtíðinni.
Ljósveitan aðgengileg um allt land
Míla hefur þegar tengt yfir 114 þúsund heimili um land allt og í hverri
viku bætast fleiri heimili við sem hafa möguleika á að nýta sér
Ljósveitu. Götuskápar hafa verið settir upp á höfuðborgarsvæðinu og
á þéttbýlisstöðum á Suðvesturlandi. Einnig stendur yfir vinna við að
setja upp götuskápa á stærri þéttbýlisstöðum utan Suðvesturlands á
árinu s.s. á Akureyri, Sauðárkróki, Vestmannaeyjum og á Ísafirði. Á
minni þéttbýlisstöðum á landinu er ljósveitubúnaður settur upp í sím­
stöð og geta heimili sem eru í innan við 1000 metra línulengd frá stöð
nýtt sér þjónustuna. Nú þegar er Ljósveita frá símstöð komin á flesta
þéttbýlisstaði á landinu og heldur uppbygging áfram á þessu ári..
ADSL á Íslandi 15 ára
Í desember síðastliðnum voru komin 15 ár síðan byrjað var að veita
ADSL þjónustu á landinu. Fyrsti ADSL viðskiptavinurinn var tengdur
þann 1. desember 1999. Þótti ADSL þjónustan mikil framför á þeim
tíma og svaraði hún eftirspurn eftir hraða tengingar sem þá var. En
síðustu ár hefur eftirspurn eftir hraðari tengingum aukist hratt, ekki síst
með tilkomu nýrrar tækni í tölvubúnaði, símum og fleiru, og er nú
óðum verið að skipta ADSL þjónustu út fyrir hraðari þjónustu sem er
veitt með xDSL­ eða ljósleiðaratækni. ADSL svarar þó enn almennri
þörf fyrir internethraða og getur vel skilað IP sjónvarpi til notenda.