Morgunblaðið - 07.02.2022, Page 6

6 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 7. FEBRÚAR 2022
Rafstilling ehf
Dugguvogi 23, 104 Reykjavík, sími 581 4991, rafstilling@rafstilling.is
Opið mán.-fim. kl. 8-17, fös. kl. 8-14
Hröð og góð þjónusta um allt land
Áratuga
reynsla
Startar bíllinn ekki?
Við hjá Rafstillingu leysum málið
Sigurður Bogi Sævarsson
sbs@mbl.is
„Okkar verkefni eru að byggja
upp og reka samgöngukerfi sem
fylgir örri þróun þjóðfélagsins,“
segir Bergþóra Þorkelsdóttir, for-
stjóri Vegagerðarinnar. „Aukin
umsvif í ferðaþjónustu og breyttir
atvinnuhættir kalla á aukna upp-
byggingu og þjónustu. Meiri
áhersla á valkosti sem hvetja til
virkra samgöngumáta kalla á upp-
byggingu samgöngukerfa fyrir
önnur farartæki en bílinn svo sem
hjóla- og göngustíga. Þörfin fyrir
góðar samgöngur er rík og vilji
okkar sá að gera jafn mikið og
hægt er fyrir þá fjármuni sem til
ráðstöfunar eru hverju sinni.“
Umbætur
á höfuðborgarsvæði
Framkvæmdafé Vegagerð-
arinnar í ár er um 17 milljarðar
króna, borið saman við 23 ma. kr. í
fyrra. Bergþóra segir að í sam-
drætti þessum verði þó að taka til-
lit til þess að tveir ma. kr. hafi ver-
ið færðir frá samgönguáætlun til
Betri samgangna ohf. sem halda
utan um samgöngusáttmála höfuð-
borgarsvæðisins. Vegagerðin ann-
ast undirbúning og framkvæmd
verka fyrir félagið sem áætlar
verklegar framkvæmdir fyrir þrjá
ma. kr. á þessu ári.
Lengi hefur verið kallað eftir
róttækum umbótum í samgöngu-
málum á höfuðborgarsvæðinu, svo
umferð þar verði greiðari. Slíkt
þykir nú komið í framvindu með
sáttmálanum. Stærsta verkefni
undir merkjum sáttmálans árið
2022 er uppbygging á þriðja og
síðasta áfanga Arnarnesvegar.
Kaflinn sá er frá Rjúpnavegi í
Kópavogi að Breiðholtsbraut í
Reykjavík og er um 1,3 km.
Önnur verkefni á höfuð-
borgarsvæðinu nálægt í tíma eru
Sæbrautarstokkur, frá Elliðaárdal
og um einn km í átt að Vogahverfi.
Framkvæmdir hefjast eftir um tvö
ár. Samhangandi því er endurgerð
gatnamóta Bústaðavegar og
Reykjanesbrautar við Sprengi-
sand. Framkvæmdir við Vestur-
landsveg í Mosfellsbæ hefjast svo á
næstunni, en þar er verið að ljúka
breikkun og aðskilnaði aksturs-
stefna í öryggisskyni.
Byrja á borgarlínu
„Forhönnun fyrstu lotu borg-
arlínu er hafin. Gert er ráð fyrir
því að hönnun Fossvogsbrúar fari
fram á þessu ári og framkvæmdir
á því næsta. Brúin er ætluð al-
menningssamgöngum, gangandi
og hjólandi og verður sterkt kenni-
mark í umhverfinu. Mun jafnframt
stórbæta umferðarflæði nærri HR.
Brúin nýja mun marka tímamót í
mörgu tilliti,“ tiltekur Bergþóra.
Í nágrenni borgarinnar í
næstu framtíð eru svo fram-
kvæmdir við annan áfanga breikk-
unar Vesturlandsvegar á Kjalar-
nesi og Reykjanesbrautar frá
Hafnarfirði og suður fyrir
Straumsvík.
Í vegagerð hefur lengi verið
áherslumál að fækka einbreiðum
hættulegum brúm. Í ár koma tví-
breiðar brýr yfir þrjú fljót í Vest-
ur-Skaftafellsýslu; það er Jökulsá
á Sólheimasandi, Hverfisfljót og
Núpsvötn. Þá standa nú yfir fram-
kvæmdir við nýja brú yfir Stóru-
Laxá í Hreppum. Innan tíðar verð-
ur gengið frá samningum um
vegagerð við Hornafjörð, þar sem
þrjár einbreiðar brýr fara úr um-
ferð en í staðinn koma fjórar tví-
breiðar, það er yfir Djúpá, Horna-
fjarðarfljót, Hoffellsá og Bergá.
Útfæra samvinnuverkefni
Rétt eins og fólk hefur gjarn-
an miklar meiningar um hvernig
vegagerð skuli háttað hafa líka
margir sterkar skoðanir á not-
endagjöldum af samgöngu-
mannvirkjum. Sá háttur verður
m.a. á hafður á nýjum vegkafla á
hringvegi um Hornarfjarðarfljót,
nýrri Ölfusárbrú við Selfoss og á
nýjum vegi yfir Öxi austur á landi.
Gert er ráð fyrir að ljúka samn-
ingum um framkvæmdir við
Hornafjarðarfljót í vor en kynn-
ingarfundir með fjárfestum og
verktökum verða haldnir nú í febr-
úar sem marka upphaf ferils hinna
verkefnanna, samningar verða
væntanlega undirritaðir í byrjun
næsta árs.
„Við höfum skoðað ýmsar út-
færslur samvinnuverkefna, þar
sem leitað er samstarfs við einka-
aðila um framkvæmd og fjár-
mögnun. Þetta eru skilgreind
verkefni þar sem einkaaðilar taka
að sér ýmsa þætti svo sem fjár-
mögnun, hönnun, framkvæmd eða
rekstur. Verkefnin eru að jafnaði
fjármögnuð að hluta með notenda-
gjöldum. Við horfum meðal annars
til þess hvernig Danir og Norð-
menn standa að málum. Þarna
þarf að finna hagkvæma útfærslu
svo að veggjöld geti verið sem
lægst. Þetta verður til dæmis leið-
arljósið í undirbúningi vegna nýrr-
ar brúar yfir Ölfusá, sem við ger-
um ráð fyrir að verði tilbúin árið
2025. Ég hef í sjálfu sér ekkert fyr-
ir mér í því, annað en tilfinn-
inguna, en mér finnast viðhorfin
gagnvart veggjöldum vera að
breytast. Andstaðan sem finna
mátti fyrst virðist ekki jafn mikil
og áður.“
Vetrarþjónustan er dýr
Nú á fyrstu mánuðum ársins
er allra veðra von. Á eirðarlausum
tímum á 21. öld er mikilvægt að
leiðir séu greiðfærar. Því eru mikl-
ar kröfur gerðar til Vegagerð-
arinnar sem á sl. ári varði 3,4 mö.
kr. í vetrarþjónustu, sem er stýrt
frá stöðvum Vegagerðar í Garða-
bæ og á Ísafirði. Fjölfarnir staðir
eru í mynd og mælingum svo hægt
er að fylgjast með og stýra þjón-
ustu eftir því.
„Vorið 2021 var óvenjulétt og
það hjálpaði okkur að ná jafnvægi
í fjárhag. Þó var haustið í fyrra og
nýliðinn janúarmánuður þungur
og aukin þörf á hálkuvörnum. Í ár
áætlum við að setja 3,8 ma. kr. í
vetrarþjónustuna. Óskir um aukna
þjónustu vaxa stöðugt en þar ráða
meðal annars breytingar á notkun
vegakerfisins. Sveitarfélög og
skólar hafa verið sameinuð og fólk
sækir atvinnu um lengri veg. Þá er
mikil atvinnuuppbygging á lands-
byggðinni, svo sem í sjávarútvegi,
fiskeldi og ferðaþjónustu, sem
kallar á aukna þjónustu að vetri,“
segir Bergþóra.
Vegagerðin stefnir á miklar framkvæmdir á og við höfuðborgarsvæðið á næstunni
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Samgöngur Breyttir atvinnuhættir kalla á aukna uppbyggingu og þjónustu, segir Bergþóra Þorkelsdóttir, hér í
stjórnstöð Vegagerðarinnar þar sem helstu leiðir á landinu og jarðgöng eru í mynd og stöðugri vöktun.
Samgöngukerfið fylgi þróun þjóðfélags
Morgunblaðið/Sigurður Bogi
Vegagerð Endurbætur og uppbygging á stofnvegum potast áfram.
- Bergþóra Þorkelsdóttir er
fædd árið 1963 og hefur verið
forstjóri Vegagerðarinnar frá
2018. Hún er dýralæknir að
mennt, en hefur einnig mennt-
un í viðskipta- og rekstrar-
fræðum. Var stjórnandi í at-
vinnulífinu í meira en tuttugu
ár, síðast forstjóri ÍSAM ehf.
- Vegagerðin skiptist í Miðstöð
og fimm svæði. Höfuðstöðvar
eru í Garðarbæ, þar sem fer
fram stefnumótun og heildar-
stjórnun. Svo koma Suður-,
Vestur-, Norður-, Austur- og
Höfuðborgarsvæði.
Hvert svæði annast fram-
kvæmdir, viðhald, rekstur vega
og þjónustu.
Hver er hún?
Nú eru framkvæmdir við nýjan Vestfjarðaveg í Reykhólasveit komnar
vel á veg, það er þverun fjarða og vegagerð um Teigsskóg. Um 20 ár
hefur tekið að koma verkefninu yfir hindranir leyfisveitinga, kærumála
og slíks. Tafir hafa verið miklar og af því segir forstjóri Vegagerðarinnar
brýnt að draga lærdóm.
„Reynslan úr Reykhólasveit er sú að rýna þarf í samspil þeirra þátta
sem geta haft áhrif á nauðsynleg innviðaverkefni og framgang þeirra,“
segir Bergþóra. „Auðvitað vilja allir vanda til verka og taka tillit til
ólíkra sjónarmiða. Hjá Vegagerðinni er til dæmis algengt að breytingar
verði á endanlegri hönnun vega eftir að drög eru kynnt. Samt þarf fer-
illinn að vera þannig að niðurstaða fáist án áralangra tafa, þótt skoð-
anir séu skiptar.“
Rýna reynslu úr Reykhólasveit
ÞVERUN FJARÐA OG VEGAGERÐ UM TEIGSSKÓG
Frá áramótum til dagsins í dag hafa flutningabílar farið
alls átta sinnum út af eða oltið af fjallvegunum sem
tengja saman byggðarlögin á sunnan-
verðum Vestfjörðum. Engan hefur
sakað en tjón á bílum er stundum tals-
vert. „Ástandið er engum bjóðandi og
úrbóta er þörf. Í vetrarfærð veigrar
fólk sér við að aka um þessa vegi,“
segir Sigurður Viggósson, stjórnar-
formaður Odda hf. á Patreksfirði og
formaður Félags atvinnurekenda á
sunnanverðum Vestfjörðum. Heima-
menn vilja úrbætur og halda í því
skyni uppi stöðugum þrýstingi á
Vegagerðina og fleiri.
Nokkur óhöpp hafa orðið á Mikladal, milli Paktreks-
fjarðar og Tálknafjarðar, og eins á Hálfdáni, en svo heitir
leiðin milli Tálknafjarðar og Bíldudals.
„Fjallvegirnir hér eru mjóir og undirlag veikt, svo
komnar eru holur og bylgjur. Þá eru vegaxlir mjóar svo
engu má skeika ef bílstjórar þurfa að víkja út í kant.
Kjarni málsins er að vegir þessir eru gerðir miðað við allt
aðrar kröfur en nú gilda. Vegna vaxandi umsvifa í at-
vinnulífinu hér, svo sem í laxeldi, er stöðug umferð stórra
flutningabíla. Ástandið á vegunum er farið að standa
ýmsum hér fyrir þrifum; svo sem afurðaflutningum og að
almenningur fari milli byggða hér sem eru eitt atvinnu-
svæði,“ segir Sigurður Viggósson. sbs@mbl.is
Veltur tíðar á vegum vestra
Ljósmynd/Sigurður Viggósson
Óhapp Losað um sorpflutningabíl sem fór síðasta föstu-
dag út af veginum yfir Hálfdán ofan við Pakreksfjörð.
- Átta á árinu - Miklidalur
og Hálfdán - Vegirnir mjóir
Sigurður
Viggósson