Saga - 2022, Qupperneq 7

F O R M Á L I R I T S T J Ó R A

Forsíðumynd haustheftis Sögu kemur úr safni Ólafs K. Magnússonar ljós-
myndara og sýnir fundarmenn á landsfundi Sjálfstæðisflokksins haustið
1951. Anna Dröfn Ágústsdóttir skrifar forsíðumyndargrein þar sem hún
grennslast nánar fyrir um efni myndarinnar og konuna sem ber hönd fyrir
andlit sér í fremstu röð. Anna Dröfn vinnur að bók um verk Ólafs en þess
má geta að nýlega hefur verið samið um að ljósmyndasafn hans verði fært
frá Morgunblaðinu til Ljósmyndasafns Reykjavíkur.
Íslenska Söguþingið var haldið í fimmta sinn vorið 2022, eftir nokkrar
tafir af völdum kórónuveirunnar Covid-19, og þótti takast með afbrigðum
vel. Ein af fyrstu málstofum þingsins var pallborðsumræður um tímaritið
Sögu og útgáfu fræðitímarita á tuttugustu og fyrstu öld. Málstofan var fjöl-
sótt og umræður líflegar. Framsögur frummælendanna þriggja, Guðmundar
Hálfdanarsonar, Írisar Ellenberger og Viðars Pálssonar, birtast sem álitamál
Sögu að þessu sinni ásamt tveimur öðrum pistlum sem varða efnið: Auður
Magnúsdóttir flytur fréttir af sambærilegum pallborðsumræðum sem fóru
fram á norræna sagnfræðingaþinginu í Gautaborg í ágúst 2022 og Bryn -
hildur Ingvarsdóttir, framkvæmdastjóri Sögufélags, skrifar um stöðu og
hlutverk félagsins, útgefanda Sögu.
Ritrýndar greinar heftisins eru þrjár. Helgi Þorláksson skrifar um Guð -
mund góða Arason og biskupstíð hans og veltir fyrir sér hvernig áhrifa
sögu skoðunar sjálfstæðisbaráttunnar gæti í síðari tíma umfjöllun og dómum
um Guðmund. Hanna Guðlaug Guðmundsdóttir skrifar um kynjaða orð -
ræðu um myndlist og kynbundna mismunun í listaheiminum á árunum
1915 til 1930 og hvernig hún tengist þjóðernishugmyndum tímabilsins. Loks
veltir Axel Kristinsson upp þeirri spurningu hvort goðorð hafi verið arfgeng
á fyrri hluta þjóðveldisaldar og færir rök fyrir nauðsyn þess að endurskoða
þróun valdakerfa á Íslandi á tímabilinu.
Gunnar Tómas Kristófersson skrifaði forsíðumyndargrein haustheftis
Sögu 2021 og fjallaði þar um danskennslukvikmyndina Flat Charlestone eftir
Ruth Hanson og Loft Guðmundsson. Nú skrifar hann viðhorfsgrein um
fyrstu leiknu kvikmyndina sem leikstýrt var af íslenskri konu, Ágirnd eftir
Svölu Hannesdóttur frá 1952. Önnur viðhorfsgrein er eftir Ásgeir Jónsson
en hann svarar grein Bergsveins Birgissonar í síðasta hefti þar sem hann
gagnrýndi meðferð heimilda í bók Ásgeirs, Eyjan hans Ingólfs.
Þrjár doktorsvarnir í sagnfræði fóru fram við Háskóla Íslands fyrri hluta
árs 2022 og þar af birtast tvenn andmæli í þessu hefti, frá doktorsvörn Braga
Þorgríms Ólafssonar í febrúar og doktorsvörn Sólveigar Ólafsdóttur í júní.