Saga - 2022, Blaðsíða 26

að sem flestir geti notið afurða vísindastarfa sem styrkt eru af opin-
beru fé á Íslandi. Hér undir falla ritrýndar greinar en hvorki bækur,
bókakaflar né lokaritgerðir nemenda.“15 Ef fyrri málsgreinin er
túlkuð þröngt ættu allar niðurstöður rannsókna starfsmanna sem
hafa rannsóknarskyldu og vinna við ríkisháskóla eða rannsókna-
stofnanir í eigu ríkisins að birtast í opnum aðgangi því að í raun eru
allar þeirra rannsóknir kostaðar af opinberu fé. Eins er erfitt að sjá
hvernig síðari málsgreinin samræmist ákvæðum laganna, því að í
þeim er engin undanþága gerð fyrir útgefnar bækur, bókarkafla eða
ritgerðir nemenda. Hugsanlega munu stjórnvöld líka sætta sig við
það til lengdar að Saga sé opin á vefnum Tímarit.is þremur árum
eftir útgáfu eins og nú er, samkvæmt samningi Sögufélags við
Lands bókasafn Íslands – Háskólabókasafn. Ef sú verður raunin munu
ákvæði um opinn aðgang ekki hafa frekari áhrif á fjárhagslega
afkomu tímaritsins umfram það sem þegar er orðið.
Að mínu mati er Saga fyrirmyndartímarit sem vonandi tekst að
halda sjó um ófyrirsjáanlega framtíð. Ritstjórum hefur tekist að -
dáan lega að þróa ritið þannig að það sameini útgáfu á greinum sem
uppfylla ströngustu fræðilegar kröfur og lifandi umræðu um ýmis
álitaefni. Sú staðreynd að tímaritið þarf að ná út fyrir örsmáan hóp
innvígðra fræðimanna gerir líka þá kröfu til greinarhöfunda að þeir
skrifi sæmilega lipran og skiljanlegan texta. Það er því engin fagleg
ástæða til að breyta nokkru verulegu í útgáfu tímaritsins. Vissulega
myndi það styrkja fræðilega ímynd þess ef ritstjórum Sögu tækist að
sannfæra forráðamenn alþjóðlegra matslista eins og Web of Science
eða Scopus um að tímaritið eigi þar heima, en í nokkur ár hefur
verið stefnt að því að sækja um skráningu á þessa lista.16 Á þessu
stigi máls er þó algerlega óljóst hvort útgáfan muni standa undir sér
til framtíðar án verulegra rekstrarstyrkja frá hinu opinbera. Aldrei
er á vísan að róa á þeim miðum og þess vegna er það lífsspursmál
fyrir alla fræðilega umræðu um sagnfræði hér á landi að sem flestir
áhugamenn um íslenska sögu haldi áfram að kaupa Sögu, hvort sem
tímaritið verður gefið út rafrænt eða á pappír.
álitamál24
15 Vef. „Opinn aðgangur,“ rannis.is. Rannís, sótt 27. september 2022.
16 Sjá: Anna Agnarsdóttir, „Af aðalfundi Sögufélags,“ Saga 46, nr. 2 (2008): 252–
256, hér 254.