Saga - 2022, Blaðsíða 44

ilvægt að viðhalda innlendu tímaritunum sem aðgengileg eru bæði
fræðimönnum og almenningi.
En hvernig á þá að bregðast við minnkandi fjölda áskrifenda —
og þar með tekna? Sá vandi einkennir starfsemi allra tímaritanna.
Hér voru engar einfaldar lausnir í boði. Rætt var um að stafræn
útgáfa tímaritanna kynni að hafa neikvæð áhrif á fjölda áskrifenda,
en að hún tryggði samtímis dreifingu tímaritanna. Til dæmis voru
taldar 40.000 niðurhalanir af tímaritinu Temp á síðasta ári sem
verður að teljast gott. Eins og fyrr var getið mun Historisk tidskrift för
Finland verða birt bæði stafrænt og prentað samtímis frá og með í ár.
Samkvæmt ritstjórninni er gert ráð fyrir að þessi nýja stefna geti
orðið til þess að borgandi áskrifendum fækki, en kostirnir við að ná
út til breiðari lesendahóps eru taldir vega upp á móti því.
Þessar hugleiðingar leiddu til frekari umræðna um dreifingu og
markhóp tímaritanna. Að efni innlendra rita beinist fyrst og fremst
að sögu viðkomandi þjóðar þýðir ekki að innihaldið eigi ekki erindi
til kollega á hinum Norðurlöndunum. Rætt var um hvernig best
væri staðið að því að koma tímaritunum á framfæri á norrænum
markaði, svo sem með samstarfi ritstjórna, auglýsingum á heimasíð -
um tímarita nágrannalandanna og jafnvel sameiginlegri síðu.
Þrátt fyrir þann vanda sem óneitanlega steðjar að norrænum
tímaritum um sagnfræði var engan bilbug að finna á ritnefndar-
fulltrúum. Þvert á móti. Sú bjartsýni sem einkenndi umræðuna á sér
ef til vill skýringu í fullvissu allra frummælenda um að tímaritin eigi
sér sjálfsagða framtíð og þjóni áfram mikilvægu hlutverki í þróun
sagnfræðirannsókna. Að fræðasamfélagið styðji við bakið á tímarit-
unum ef í hart fer kom til dæmis vel í ljós þegar sænska Veten skaps -
rådet ætlaði að draga til baka fjárhagsstuðning sinn við Scandia,
nokkuð sem hefði sennilega leitt til þess að tímaritið yrði lagt niður.
Umfangsmikil mótmæli sagnfræðinga leiddu til þess að horfið var
frá ákvörðuninni og hefur ekki verið minnst á hana síðan.
Af hringborðsumræðunum og athugasemdum úr sal var ljóst að
aðstæður norrænna tímarita eru keimlíkar, sem og vandamálin sem
þau standa frammi fyrir. Sennilega markaði málstofan upphaf öflugra
samstarfs á milli ritstjórna tímaritanna. Hugmyndir um hvernig
styrkja mætti stöðu þeirra voru margar, en samtímis var auðsætt að
margar spurningar bíða enn svars. Ein sú mikilvægasta er ef til vill sú
hvernig innlendu tímaritin geti uppfyllt hlutverk sitt í miðlun nýrra
rannsókna ef æ fleiri — og sér í lagi ungir — fræðimenn velja heldur
erlendan birtingarvettvang.
álitamál42