Saga - 2022, Page 172

flutningur rostungsafurða. Svo er hins vegar frumkvæði hans í því
að tengja Geirmund heljarskinn við rostungsveiðar á Hornströndum.
Og þá telur hann jafnframt að þeim sem impra á þessum tveimur
viðfangsefnum í rituðu máli beri að geta LSV sem heimildar.
Áður en lengra er haldið er nauðsynlegt að ítreka að þær hug-
myndir og niðurstöður sem settar voru fram í bók minni eru allt
aðrar en settar voru fram í LSV árið 2013. Samkvæmt ofangreindri
skilgreiningu (sem ég tel alltof einfalda) er ég fylgjandi landbún -
aðar tilgátunni þar sem ég álít að veiðar fyrstu landnámsmanna hafi
aðeins verið stundaðar af krafti á meðan þeir voru að koma upp
búum sínum og þær síðan orðið hlunnindi. Ísland var byggt upp
sem þjóðríki á grundvelli hefðbundins landbúnaðar en ekki veiða.
Umfjöllun um rostungsveiðar og aðrar veiðar við Ísland er því
hliðar efni í upphafi bókar minnar þar sem ég taldi sjálfan mig byggja
á viðurkenndri söguskoðun. Það er algerlega skýrt af minni hálfu að
ég taldi mig aldrei setja fram eigin tilgátur um eitt eða neitt sem
tengist rostungum eða veiðum á þeim. Þá tel ég að Geirmundur heljar -
skinn hafi verið alger aukapersóna í landnámssögunni sem er í sam-
ræmi við frásagnir ritaðra heimilda af honum.
Í bók minni er því heldur aldrei haldið fram að Geirmundur eða
hans menn hafi flutt úr landi rostungsafurðir, heldur að hann hafi
nýtt hlunnindi af jörðum sínum á Vestfjörðum til þess að standa
undir risnu og því mannahaldi sem heimildir greina frá. Landnáma
segir hann hafa riðið um á milli búa sinna með „átta tigu manna“.35
Að mínu mati var hlunnindanýting Geirmundar sambærileg því
hvernig Þórólfur Mostraskeggi, landnámsmaður á Þórsnesi, nytjaði
Breiðafjarðareyjar til þess að halda veglegar blótveislur á eigin
kostn að líkt og segir í Eyrbyggju: „Þórólfur gerðist rausnarmaður
mikill í búi og hafði fjölmennt með sér því að þá var gott matar að
afla af eyjum og öðru sæfangi.“36
Í bók minni er einnig fjallað um útibúarekstur Skallagríms
Kveld úlfssonar á Mýrum og í Borgarfjarðardölum undir sömu for -
merkjum og búrekstur Geirmundar á Vestfjörðum. Egilssaga segir
frá því að fjárafli Skallagríms hafi staðið „á mörgum fótum“.37 Hann
átti mörg útibú sem hvert sinnti sérstökum hlunnindum; reka, fjár-
beit, laxveiði og svo framvegis. Búi hans á Álftanesi er svo lýst:
ásgeir jónsson170
35 Jakob Benediktsson (ritstj.), Íslendingabók og Landnámabók, 155.
36 Eyrbyggja saga (Reykjavík: Hið íslenska fornritafélag, 1985), 10.
37 Egils saga Skallagrímssonar, 76.